Posts

Showing posts from August, 2022

KRISTIANNA LEH POLITICS

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 14, 2022     Kum zabi 18 lai khan Europe khawmualpui leh America ramah chuan Harhna nasa takin alo thleng a, chu Harhna chuan Thlarau Thianghlima harhna chauh niloin midangte hmangaih vanga thil tha tihsak duhna nasa tak an lo neih nghal bawkin chu chuan ram leh khawtlang nun a nghawrh nghing a ni. A bik takin John Wesley rawngbawlna chuan mipui a hneh lehzualin French rama Revolution lo chhuak, thisen chhuahna rapthlak lutuk lo thleng ang kha England ram chuan a pumpelh phah a ni an ti hial. Chumi rah kal zel chu nge tih hriat theih ni chiah lo mahsela kum zabi 19-naah ngei pawh chuan Evangelical Kohhran hruaitute chuan Thlarau bo chhandam leh khawtlang that nana thiltih (social action) hi intluk rialin an ngai pawimawh a, chutah chuan William Wilberforce leh a thiante ho hi rawngbawltu pawimawh ber ber an ni nghe nghe. Hetiang hian hun hmasa lamah khan kohhran leh khawtlang mai chauh pawh niloin ram rawngbawlna an lo nei tawh thin a, vawiin ...

ZPM POLICY BIHCHIANNA

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 25, 2022 Zoram Peoples Movement (ZPM) chuan an Policy – Sustainable Development & Reform Policy (SDRP) chu Aug. 16, 2022 (Thawhlehni) khan Vanpa Hall-ah tlangzarh a ni a, Policy ziahna booklet pawh hralhchhuah nghal a ni. Keipawhin Lunglei atangin ka lo ngaihven ve reng a, chah mai tur ka hriat loh avangin Lunglei a rawn thlen velehah ka lei mai ang tiin ka lo nghak a. Tichuan, Aug. 25, 2022 (Ningani) khan ZPM Office, Lunglei Bazar vengah kalin Rs. 20/- in ka lei ve ta a. Inah ka tlan hawpui nghal vat a, a bul atangin ka chhiar char char a, a bu hi a chhah loin phek 27 thleng chauh a ni a, reiloteah ka chhiar chhuak nghal mai a. Phek hmasa bera President Message-a kan hmuh angin he Policy duang tur hian vawi tam tak sawiho a ni a, chumi hnuah a tahtawl te tein PAC lamin alo thlir nawn leh thin a nih avangin an uluk hle tih pawh a hriat. Chutih lai erawh chuan he lehkhabu hi Policy bu tih nimahsela kimchang taka ziahna hmun erawh a nih loh avangin a t...

MANG TI ANGTU RUIHHLO

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 24, 2022   A ZAHTHLAK! Nitin chanchinbuah Ruihhlo man a nih thu chhiar tur a awm reng a, chanchinthar puanna lamah pawh ruihhlo man thu ngaihthlak tur a awm reng bawk a. Chutih mek laiin khawilai hmun hmunah emawte chuan kawngsira lo muthlu lawp lawp lah hmuh tur a awm fo mai bawk a. Hengte hi thil pangngai alawm tia ngaia nei an lo awm a nih pawhin an demawm hauh loh nain hetiang reng chu kan khawtlang tan a mawi loh mai bakah kan Kristianna nen phei chuan a inhmeh hlawl loh avangin kan ngaimawh a hun takzet tawh a ni. Kan Sakhaw rindan nen inzawmna a nei lo a, kan Kristianna nen engti kawng maha hmehbel theih lah a ni hek lo. Mizo nun nen ngei pawh sawi rem har tak a ni zel bawk a. Chutih laiin heti zat Kristian awmte hian heng kawngsira mu mai maite hi kan la pel zut zut thei reng tho maite hi thilmak tak a ni awm e. Samari mi tha hi kan awm ta lo em ni tih mai tur a ni a, anni ruihhlo bawiha tang mekte chhanchhuak tur hian tunge kan la beisei a...

HUN HARSAIN MIHRING A CHHER HRIAM ᚏHIN

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 21, 2022   Khawvel ram ropui bera kan ngaih United State of America (USA) khuan hun harsa tak taka a paltlang tam tawh hle a, chungte avang chuan vawiin hun thleng thei khu an ni. Chung an hun harsa tawh khrih tak takte chuan hruaitu tha leh fel tak tak a rawn hring chhuak a, chungte chu vawiin hun thlenga hnam rohlu ber ber an ni. Kum 1776 July 4 niah chuan Great Britain atanga tharum thawhin Independence an puang a, kum sawm zet chhung chu Great Britain nen an indo a, chumi hnuah chuan kum 1789-ah Britain chuan Independence a pe ta a ni. Hetih hunlai hian America hian hruaitu fel tak tak an nei a, Benjamin Franklin te, Thomas Fefferson te hi an hruaitu zinga a langsar pawh an ni a, an hruaitu zinga langsar tak pakhat chu George Washington hi a ni. Kum 1492-a Columbus-a’n America a hmuhchhuah atang khan khawvel ram hrang hrang atangin an pem khawm zel a, pemkhawm an tam tak deuh hnuah chuan Great Britain chuan ama ta angin a cheibawl a, ram hla ta...

KAWRTHINDENG

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 19, 2022   MIZO IDOL thlanna kal mekah chuan KAWRTHINDENG tih hla satu Vanlalduhawma chu kan thalaite zingah a zai ngainatu an tam hle mai. Hmun tinah a zai hriat tur a awm a, social media lamah lah a chanchin sawi reng a ni bawkin Top 50-a a tlin loh thu thinrimpuitu an thahnem viau a ni bawk awm e. Loh theih lohin keini, zai ngaina lem lo tan pawh hriat ngei ngei turin a chanchinin min hual vel a nih tak berah chuan tum khat chu uluk tak mai hian Zonet Studio emaw ni, an intihsiakna hmuna a zai lai chu ka han thlir a: A sam chu a tih kir chawp ni ngeiin a hriat a, a lu chu a buk hle mai avangin hetiang hi ka ngainat zawng erawh a ni lem lo a, amaherawhchu tunlai thalai lehzualte hian an uar phian mai bawk si avangin keini mita mawi leh mawi lo chuan awmzia a awm vak chuang lem loin ka ringin sawisel erawh ka tum lem chuang lo a. Chubakah zaithiam thlan tur a nih miau avangin a sam chungchanga lo buai erawh Judge-te ngaihtuahnaah a awm pawh ka ring ...

LALMANGA SECTION

Mahmuaka Chhakchhuak July 31, 2022 Lalmanga chu April 1903 ah piangin April 30, 1933 ah a boral a, a pa chu Letzakaia niin a pa hi Phuaibuang Lal a ni. Lalmanga chu Lal fapa niin khawvelah kum 30 chauh hun hmang hman mahsela a damlaia a thiltih that avangin tunah hian Phuaibuang khua chuan amah chawimawina atan YMA Section pakhat hming atan Lalmanga Section an ti a, vawiin thlengin he hming hi an la pu a ni. Amaherawhchu thangthar tam takte hian Lalmanga an chawimawi chhan hi kan hre kher lo ang a, kan hriat chhun lah tawite emaw chauh a ni mai thei bawk e. Phuaibuang hi kan han sawi tak nain an khaw hmasa zawk Hriangtuinek chanchin hi kan sawi tam ber zawk tur a ni. Chu khuaa an awm lai chuan tumkhat chu sumdawnna thilin Rokunga (Rova), Sawia, Khupgina, Kapa leh Bawiha te chuan Manipur Meihlangah Moirang sahdah phurin an kal a. Chu khuaah an kalna hmunah chuan Zawnghri vei mi pakhat hi dah hrangin puanin an lo khuh a, en pawh an lo phal ngai lo tak nain Hriangtuinek atanga su...

MIZORAM DINCHHUAHNA TUR LAND REFORM

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 12, 2022   Pathianthu, Nums. 26;51-56 thu kan chhiar chuan Israel thlah zawng zawng 601,730-te tan chhungkaw tam dan ang zela ram pek an nih thu kan hmu a. A tam deuhin ram an nei zau deuh ang a, a tlem deuhin ram an nei zim deuh mai dawn niin Pathian chuan Mosia a   hrilh a. Chu ram an sem tur chu thumvawra sem tur tiin a sawi nghe nghe a ni. Hetiang Bible pawnlamah pawh ram changkang zawkahte chuan kum tam tak liam tawh atang khan an lo kalpui tawhin vawiin thlenga la kalpui an awm a. A bik takin America ramah chuan Homestead Act tiin kum 1862 atang khan an lo kalpui daih tawh a, chu chu Abraham Lincoln-a hunlaiin a ni nghe nghe. He Homestead Act, 1862 hian tupawhin ram hi an enkawl peih phawt chuan Acre 160 thleng an enkawl thei ang a, kum nga (5) an tuaihnum peih chuan chu ram chu an nei hlen thei ang tiin dan an lo siam bawk a ni. Land Reform hi sawifiah dawn chuan ei leh bara intodelh tura ram leilung enkawlna fel tak siam a, kuthnathawk...

Lehkhabu Thlirna; PATHIAN A AWM EM?

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 7, 2022   Aug. 6, 2022 nia tlangzarh tak Rinfela Zadeng Lehkhabu ziah PATHIAN A AWM EM? Tih chu mitin tana chhiar theih tura zawrhchhuah alo ni a, hetiang lehkhabu rotling chhiar tur a awm hi thil lawmawm tak a niin a ziaktu pawh duhsakna ka han hlan nghal bawk a ni. Lehkhabu hi ziah a har tehlul nen hian thenkhatte hi chuan an lo ziak leh mai thei zel a, amaherawhchu lehkhabu kan ziah zawng zawngte hi chu ngaihhlut a ni vek lem chuang thin lo. Kumin (2022) chhungah ngei pawh lehkhabu thar engemawzat a awm a, ropui taka tlangzarhte ngei pawh kan nei hlawm, chutihlai chuan ngaihhlut erawh hlawh lem lo te pawh a awm nia hriat a niin keimah ngei pawhin chhiar chak lem loh chunga ka kawl mai mai te pawh a awm. Hetianga ka sawi avang hian a ziaktute hi ka dem a ni hauh lo a, lehkhabu an buatsaih theihnaah erawh chuan ka fak em em thungin ziak zel turin ka duh bawk. Chutianga ka han sawi hmasak duhna chhan chu lehkhabu tam tak zingah hian lehkhabu rotlin...

A NIA SIN

Mahmuaka Chhakchhuak July 31, 2022   ‘A nia sin’ tih hi mizopa tawngkam hman lar tak a ni a, midangin thil an sawi a, pawm lem lo pawh nisela ‘a nia sin’ an han tih hi chuan ngaih a tha ve thei reng mai thin. A awmzia berah chuan tawngkam tha pangngai tlanglawn tak a ni ber a, midang hnial hreh vanga thinlung pawnlang taka tawngkam phuhchhuah satliah mai mai ang chauh a ni thei bawk awm e. Mizopa thenkhatte hi chu kan han inti fing thin khawp a, thil pawh hi kan hre hlawm viau. Nimahsela kan thil hriatna leh finnate chuan hma min sawnpui tak tak lem lo thung a, titiah kan ral leh mai thin hi chu a pawi viau a ni. Tapchhak zawlah thingpui senhang kan han chhemvir map mai a, chapo hmel ni chiah silo leh uang hmel pu bawk si loa thu bengvarthlak deuh kan han sawi tawh hi chuan a ngaithlatute lahin ha-hni dai dukin an la ngaithla a, ka a han kal tawh laklawh phei chuan engpawh sawi ila an awih em em vek tawh mai emaw tih tur hi a ni thin. Chutiang hunah ngat chuan titi-a distin...

A PHENA THIL AWM

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 4, 2022   John F. Kennedy chuan Jan 20, 1961 atanga Nov. 22, 1963 chhunga US President 35-na nia ram hruaitu ber a nih chhung reiloteah khan nasa takin hna a thawk hman a. Kum thum chhung vel chauh President dinhmun a luah chhungah khan America mipuite tana hriatreng tlak thil tha tak tak a ti hman bawk a ni. Chung a hnathawh zinga pawimawh ber pakhat chu Politician phena awm reng thin Syndicate ho chhutchhiat a tum kha a niin kum 1963-a kahhlum a nih chhan pawh kha a ni ngei e chu tih ngam ni chiah lo mahsela heng miho rawih hi nia rinna lian tak neih a ni.   Syndicate ho hi Major League emaw Underworld emaw Mafia tiin emaw an sawi bawk thin a, langsar taka che an nih si loh avangin an hming pawh hi sawi dan chi hrang hrang a awm bawk thin. Kum 1920 daih tawhah khan USA-ah chuan an Constitution siamthat vawi 18-na hmangin ram pumah zu khap a ni a, amaherawhchu khap ni mahsela Mizoram ang deuh bawk hian a ruka zuar ‘Bootlegger’ an tih chu an t...