Posts

Showing posts from February, 2022

MIZO KRISTIANNA

Mahmuaka Chhakchhuak Feb. 27, 2022   Kum 1890 ah Kristiannain kan ram a lut tan kan tiin hemi atang hian kristian kan niin kan inchhal a, chu chuan kan khawsak dan engkimah danglamna min thlen nghal bawk a. A thatna tam tak kan hmuin kan hria a, kan khawsak phung mumal lo leh awmze nei lo tam takte ngei pawh chuan awmzia a rawn nei chho telh telh bawkin kan inchei dante thlengin kan lo danglam ta. Nimahsela chutih lai chuan kristianna chi rawn tuhtute zia kan lak lutukna lamah kan hnam zia tam takte erawh chu kan bosal phah thung a, vawiin thlengin hnam zia lanna tur tam takah khawthlang zia a lang ta zawk a, sakhaw rawngbawlna thleng thlengin an tih dan chu dik bik zawk tura ngaihna lian tak kan lo neih phah ta zel bawk a nih hi. Kristianna hian thlarau lam nun chauh niloin khawtlang nun leh mimal nun thlenga a khawih danglam tur a nih laiin keini chuan kan thlarau lam nun emaw chauh kan khawih tir niin a hriat a. A chhan pawh khawtlang nun leh mimal nunah chuan kristianna...

HMELṬHATE HMELṬHATNA

Mahmuaka Chhakchhuak June 22, 2021   September ni 7, 1976 chuan Paul leh Linda McCartney te nupa chuan kumtin a an neih thin in ‘Buddy Holly Party’ an buatsaih chu chhim turin Eric Clapton leh Pattie hi chu an insiam mawlh mawlh a. Chutia an insiam lai mek chuan Eric Clapton chuan ‘Wonderful Tonight’ hi Pattie Boyd-i insiam lai a nghah pahin a lo phuah mawlh mawlh bawk a, tichuan awlsam ang reng takin vawin thlenga hla chuai lo chu a rawn phuah chhuak ta a ni. Suangtuahna mitthlain he hla a phuahlai hi han mitthla zui ila, Pattie chu darthlalang hmaah thawmhnaw tawngchham tak tak leh a fuke zawng zawng langkim thei dawn hial turin thawmhnaw chhing leh bul tak takte pawhin a inthuam mai thei a. A nih loh vek pawhin Underwear nen chauh emaw pawh a awm hial thei bawk awm e, chutianga hmanhmawh lo tak leh nalh thei ang ber tura a inchei lai chuan Eric Clapton chuan a kiangah lo thuin a nupui sakruang engkim mai chu fiah takin alo thlir a, a mit ala hle tih pawh a chiang reng a ...

TUM CHUAN KAWNG A AWM

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 30, 2021   Nu chhul atanga piangchhuak theuhte hi kan lo inang lo thei hle mai zawng a nih hi. Mizo chhulchhuak zingah ngei pawh hian mi chhuanawm tak tak sawi tur kan hre hlawm ngei ang a, vawiin thlenga kan zinga la awmah chuan Rev. Vanlalbela te hi mi chhuanawm zinga sawi hmaih chi rual an ni lo ang. A chhanchu a hringnun zinkawnga harsatna a paltlang zawng zawng hi ngaihnawm thamin a ropui a, midang tana entawn tlak khawpin nun a hmang a ni. Amah avang hian ‘tum chuan kawng a awm’ tih hi thu mai a nih loh zia a hriat theih a, amah avang hian Pathian rinchhana kal tan hlawhtlinna a awm tih hi a chiang a ni. Mi pakhat, James Madison chu Father of the Constitution, Father of the Bill of Rights tihte a koh a ni hial a. Amah hi March 16, 1751 a piang niin kum 1809 – 1817 chhung khan President of the United States a ni nghe nghe. George Washington khan President hmasa ber a nih khan a thusawi tur (Inaugural Address) a ziah tir a, chu a thusawi chu US C...

HUN HMASA LAMA MIZO NUN – VI

Mahmuaka Chhakchhuak Dec. 28, 2021   Kan pi leh pute khan Inneihna hi an lo la urhsun viau maiin serh leh sang pawimawh takah an lo nei thin a. Tunlaia reilote inhmelhriat a, lo inhmel duh a innei ta angte ang lo deuhin pi leh pute atangin uluk takin an chhui hmasa thin. Chutianga fimkhur taka an tih avang chuan nupui pasal inthenna pawh a tlemin fanau lamah pawh an tluang viau nia hriat a ni bawk. Pi leh pute lamah mi ang lo an awm em, kutkem nei an awm em, khawtlang pawisawi mi an lo awm tawh em tih zawng zawng nen an chhui thin a. Chumai bakah chuan an mo tur chu a hrisel a tha em tih hriatna turin a daikal hnuin a ek te pawh an endik sak thin. Tunlai angin pum lam enna hmanrua an la neih loh avangin kan pi leh pute chuan a ek a khal tha em, a ek chu a nem nge a tui tih zawng zawng an en chik thin a, chutianga chuan pum lam tha chuan a ek chu alo khal tha tlangpui bawk.     Hetianga an chik hnua an thlan nalh hi chu an lo tha tlangpui bawk a, chhungkaw pangngai...

COVID HI A NGEIAWM NGAWT A SIN

Mahmuaka Chhakchhuak Feb. 15, 2022   Mi chutih zahin an vei tawh a, chutih zahin an boral phah tawh bawk tih lam chu kan bengkhawn pawh a nih tawh tak vak loh avangin sawi ta rih lo mai ila. CoviD vanga kan khawtlang nunphung lo danglam tak dante leh kan nitin khawsakna zawng zawnga kan lo danglam tak dante hi sawi tur tam tak a awmin, CoviD hripui leng hian tawp ni a nei te alo nih ngai pawhin kan khawsak phung erawh kan thlak danglam leh thei kher ang emaw tih tur hi a ni ta hial mai a, chuvang chuan kan khawtlang nun danglam tawh ta hi a hmasa (hripui len hma) angah min hruai leh thei ang em tih lam te hi sawi tur tam tak a awm thei awm e. KOHHRANAH; Hripui leng vangin Kohhran Inkhawm a theih loh a, rei tak chhung inkhawm loin kan awm a nih kha. Reilote thlahdul hlek a han ni thinin kan han inkhawm a, chutah pawh zai ala rem lo lehzel bawk a. Inkhawm chuan zai ngei ngei tura ngai a, thisena lo bet tlat tawhte tan phei chuan zailoa inkhawm chu a danglam satliah a ni lo ...

HUN HMASA LAMA MIZO NUN – V

Mahmuaka Chhakchhuak Dec. 27, 2021   Kum 1890 atanga Sap hoin min awp hmalamah khan kan pi leh pute chuan Sakhuana lamah urhsun takin kalphung an lo nei tawh thinin inthawina chi hrang hrang pawh an lo nei tawh thin. Ramhuai hnenah ngei pawh inthawina hlan thin an ni a, chuvang erawh chuan Ramhuai bia anga sawi theih erawh an ni kher chuang lo ang. Ramhuaite hi misual tak niin mihring tina leh tichhe tu anga an ngaih avangin inthawina an hlan thin. Chutianga mi tihchhiat mai duh mi anga an ngaih avang chuan Ramhuai hnenah biak tlawnna atan leh tihlungawihna leh natna ata damna an chan theihna atan inthawina an nei thin. Nimahsela chutiang a nih laiin biak tur ber erawh an nei mumal chiah lo ni awm tak a niin Pu Vana an tih hi an biak ber a ni awm e. Kan pi leh pute chuan thlarau lam thilah ngei pawh ngaihdan fel tak neiin pawm dan mumal tak an nei bawk a. Mihringte hi lei atanga siam a nih ringin Pathian min siam a ni an ti a. Chu Pathian chu lei leh van siamtu niin Pialral...

KAN HRISELNA MAWLH HI

Mahmuaka Chhakchhuak Jan 13, 2022   Khawvel ram changkang zingah pawh America te hi chu kawng engkimah an chungnung a, ram dang zawng aiin hriselna kawngah pawh an inenkawlna a tha bik a, kan ram, a bik takin Mizoram tana awh-awm tak tak vek mai hi a ni. Tun dinhmunah lungawih leh duhtawk mai loin hriselna kawnga hma an sawn zel theihna atan tum (Objective) pawimawh tak tak an nei bawk a, chungte chu: Cancer vanga thihna tih tlem, Lung natna vanga thihna tih tlem, Thisen sang leh zunthlum natna tih tlem, Vaihlo hman tih tlem, Kum tlingloa naupai tih tlem, hrileng laka natna thleng thei (infection) tih tlem, Naupang thau lutuk (childhood obesity) tih tlem leh rilru lam natna, a bik takin Depression tih tlemte a ni. A zavai chuan sawi thei lo mah ila hriselna kawng kherah hi chuan ram changkang lo zawk kan nihna hi hnufum phahna atana hman a rem chiah lo mai thei a, a chhan pawh inbiak pawhna a thain ram changkang zawkte nen pawh kan dinhmun inthlauhna chu lo awm bawk mahsel...

HE RAMIN A MAMAWH CHU

Mahmuaka Chhakchhuak Jan. 20, 2022   Winston Churchill chuan ‘A thim zawnga thil thlir thin mi chuan hun remchang zawng zawngah harsatna an hmu thin a, a eng zawnga thil thlir thin mi chuan hun harsaah pawh hun remchang an hmu thin’ tiin alo sawi a. A thim zawnga thil thlir thin mi kan nih chuan kan hma lama kan hlenchhuah tur kan hlenchhuah loh phah fo thei a, kan hma lama kan hlawhtlinna tur awm reng pawh chu kan thleng zo lo fo thei a ni. A eng zawnga thil thlir thin mi kan nih erawh chuan harsatna karah pawh tih theih dan kan hmuh zel dawn avangin kan hma lama thiltha tih tur awm chu kan hlenchhuakin kan hlawhtling zawk thei dawn a ni. Chuvangin, thiltha ti tur hian tun hun remchang tak kal liam mai tur hi, hun rem chang dang lo la awm leh tur aiin a remchang daih zawk a ni. Nakinah kan tih a, kan nghah thin avang hian thil tam tak a buai phah thei a, ‘Thir chu a lin laiin deng rawh’ an lo tih angin a hunlaia kan tih loh hian harsatna nasa zawk min la thlen thei a ni. ...

HUN HMASA LAMA MIZO NUN – IV

Mahmuaka Chhakchhuak Dec. 27, 2021   Kan pi leh pute khan hlauh tur an zawng em ni tih tur ang maiin hlauh an ngah a, hlauh tur hi an hre thei em em a, chung an hlauh zinga langsar deuh deuhte chu; Huai, Phung, Thlarau, Chawihfa, Lei ruang tuam, Zawng luruh ro, Khawhring, Thlahrang, Thla ai, Tualsumsu leh Zun hin dawtte hi a ni. Tawi tetein han sawifiah nghal ta ila. HUAI: Mihring pianphung hmel pu si, mihring aia danglam si, han hmuh mai pawha rapthlak tak si hi a ni. Thing lianpui puite, lung lian tak tak te, sih te, kham chhengchhe tak tak te, puk thuk tak tak te leh ngaw durpui puite hian huai nei vekin an ring. PHUNG: Phung hi huai dang zawng aia lian leh hang lam deuh leh hlauhawm tak nia rin a ni. Miin ram hnuaiah emaw thil hmuhsual eng emaw lian tak a hmuh a, a nihna tak a fiah ngam si lohte hi Phung emaw an ti mai zel bawk a, chuvang chuan Phung hmu sawi tur hi tam pawh an tam thin reng a ni. THLARAU: Mihringin thlarau nei ngeiin an ring tlat a, mi a thih ve...

MACDONALD SAPIN CH. SAPRAWNGA A BEN THU

Mahmuaka Chhakchhuak Jan. 16, 2022   Mizoram Political History-a sawi hmaih rual loh thil pakhat awm chu Bawrhsap Macdonald in Ch. Saprawnga a ben thu hi a ni a, keini rual chuan lehkhabu leh rual u zawkte sawina atangin kan hre ve thei chauh a ni mai nain kan hmuh phak lehkhabu hrang hrang leh kan hriat dan te chu a lo in ang chiah lem bawk si loh avangin a dikna tak thlan thiam a har thin hle mai. Hemi hrechiang tur hian A beng reng em? Beng tak tak nisela enge a ben chhan ni ang? Tih leh Huatna vanga beng nge Thahnemngaihna vanga beng a nih? Tih atangte hian han sawifiah dawn teh ang. MACDONALD SAP HIAN A BENG RENG EM? Amah Ch. Saprawnga lehkhabu ziak – KA ZIN KAWNG kan chhiar chuan ‘Tichuan Aizawl hotute kohna angin, inthlan zawh veleh Aizawl panin kan chhuak a. Advisory Sub-Committee-a thu theh luh tur Mizo Union hotute lo buatsaih chu thlir hoin ni 16. 4. 1947-a kan thutkhawm lai chuan Bawrhsap chuan Vanthuama nen Police min rawn koh tir ta a. Bangla kawtzawl ka han...