Posts

Showing posts from July, 2024

KHAWPUI HREHAWM AIZAWL

Mahmuaka Chhakchhuak July 25, 2024   Zofate Jerusalem tih hiala kan sawi leh Mizote tana khawpui pawimawh ber Aizawl khawpui hi khawpui hmun rem tak chu nichiah lo mahsela a chhunga chengte avangin khawpui nuam tak a ni ta zawk maiin a boruak ṭhatna avang pawh hian khawpui nuam a tling a. Hetiang taka khawpui boruak nuam hi a tamin a rinawm loh a, dam sawng sawngna tham a tling takmeuh a ni. Chutih rual chuan kan Aizawl khawpui hi a chhunga chengte avang vek chuan chenna atana hrehawm khawpin tunah chuan alo awm ta a. Engtianga khawpui hrehawm lo ni ta nge tih chu kawng tam takin sawi tur a awm thei ang a, a leilung zir loh leh thildang vang ai mahin a chhunga chengte’n hmangaihna nena kan enkawl loh avangin kan khawpui hi alo hrehawm ta a ni ber zawkin a hriat. Tunah chuan Aizawl khawpui hian a phurh zawh loh a phur ta em ni tih mai tur a ni a. Hmun khawkrawk leh kham chherchhia nia kan hriat a, In sak ngam lohna tur kan tih zawng zawngahte chuan In ropui leh lian tak tak ...

TUI

Mahmuaka Chhakchhuak July 17, 2024   Tui hi a pawimawh hle mai a, Pathianthu aṭang pawhin a pawimawhzia kan hre thei ang. Genesis 1;2 thu kan chhiar chuan ‘Tin, lei hi a chhia a, a ruak ngawt a ni a; tui thuk tak chung chu a thim mup a, Pathian Thlarau chuan tui chungte chu a awp reng a’ tih thu kan hmu a. Eng vanga Pathian Thlarau chuan tui chungte chu awp reng nge a nih tih lam chu chuti takin hrefiah lo mah ila he thu aṭang ringawt pawh hian Pathianin tui a ngaih pawimawh zia pawh kan hrethiamin a rinawm a, thil dang zawng aiin a pawimawh tih a hriat.   Pathianthu lam aṭang chauh nilo pawh hian tui pawimawh zia chu kan hre thei bawk ang a; India sorkar laipuiah hian tui lam kaihhnawih department pawimawh tak tak a awm a, chung zinga larsar tak pakhat chu Ministry of Jal Shakti (MJS) hi niin, he department hi kum 2019-a Ministry of Water Resources, River Development & Ganga Rejuvenation leh Ministry of Drinking Water & Sanitation-te inzawmkhawma din a ni a, ...

MIZORAM CHAPTER INTACH HMALAKNA - III

Mahmuaka Chhakchhuak July 13, 2024 Mizoram Chapter INTACH hian kawng hrang hrangin hna an lo thawk tawhin vawiin thleng pawhin zofate tan hna an la thawk mek zel bawk a. Tunhnaia an hnathawh langsar tak pakhat chu Londan aṭanga lehkhabu hlu leh roh em em tur pali lai mai an haichhuah leh midang tana ṭangkai zawka hman a nih theihna tura kan zirna In leh hmun pawimawh tak taka hlanna an neih chanchin hi a tlangpui han sawi ila. He lehkhabu hlanna hun hi July 11, 2024 nia khan niin Art & Culture Minister, Pu C. Lalsawivunga Office Chamber-ah hun hman a ni.   Heng lekhabute hi haichhuak turin mi nazawng tan tihtheih rual a ni lo a, Mizoram Chapter INTACH Treasurer Dr. Lalbiakmawia fanute pahnih; Lalbiaknungi Ngente leh Lalbiaktluangi Ngente te chu London lama an lo awm remchan hlauh avangin lo tlawmngai tura ngen an ni a. Amaherawhchu chuti mai chuan anni tan tihrual a nih loh avangin Dr. Remsangpuia, tuna Delhi-a Asian Baptist Alliance hnuaia thawk mek chu biakpawh a niin, a...

THANPUII PA NEN

Mahmuaka Chhakchhuak July 11, 2024   Thanpuii Pa leh Zikpuii Pate ṭhiandun inhmangaihna hi thuk ka tiin entawn tlak tak a ni pawh ka ti a. Kum 1960 daih tawha KAN MIZIA tih hmanga a thuziak tawite chuan beih a tawh dante leh a hnu lawka a ṭhianpa Zikpuii Pa ngeiin ram hla tak aṭanga KAN MIZIA LEH INSAWISEL tih hmanga a rawn chhannate kha ngaihnawm ka tiin vawi tam tak ka chhiar a. Zikpuii Pa hian a ṭhianpa thlavang a rawn hauhna hi ṭawngkam mawi lo pawh a awm hauh lo a, a ṭhianpa ziah ni lo mahsela hetiang thu hi a ziak thoa rinna te pawh ka nei bawk a. Hetiang taka thu ṭha leh rotling a ziak hi ka ngaihlu hle mai. Mizo zingah hian mi chhuanawm tak tak kan lo nei tawh ṭhin tak nain thu leh hla lama sulhnu neite hi hriatreng an awl bik emaw tih tur an niin, chung zingah chuan Thanpuii Pa (J. Malsawma) te ṭhian thum (Zikpuii Pa leh C. |huamluaia nen) hi lungthu ang maia inkawp tlat an ni bawk a, an sulhnute hi ala hlu telh telh dawn niin a hriat a, zirlaite leh research beitu...

KAN INHNIAL RENG DAWN EM NI?

Mahmuaka Chhakchhuak June 8, 2024   Mizo chanchinah thil chhinchhiah tlak tak tak a awm a, chung chhinchhiah tlak zinga ṭhenkhatte chu vawiin thleng pawha vawn an la ni hlawmin a ṭhente chu humhalh pawh a ni hlawm bawk a. A awmna hmun hriat zawh tawh lohte pawh a awmin zawnchhuah ngaite pawh ṭhenkhatte chu a ni a. Chutih laiin hmun hlu leh pawimawh taka ngaih ni si a hriat dan inanlohna avanga hmun hniha ngaih pawh kan nei nual bawkin chungte chu tun ṭumah hian han sawilan kan tum tak pawh a ni. Hriat dan phir ti pawhin sawi a ni tak nain hriat dan phir hi eng nge a awmna chhan tihte ngun taka ngaihtuah chuan thil ropui tak ni lem lote pawh hi alo awm thei dawnin a lang. Inhnial reng loa a dikna zawnchhuah tuma ngaihtuahna kan sen a ngai hlein a rinawm a, a ṭul chuan inhnial fiamna (debate) te pawh huaihawt ni thei bawk sela a hlawkthlak viau mai thei e. Hetiang hian kan mizo chanchina thil pawimawh tak pahnih hmun leh hma chanchina finfiahna tak kan la neih lohte hi han sa...

POLITICS LAMA ZIKPUII PA SULHNU

Mahmuaka Chhakchhuak June 21, 2024   December 27, 1929-a piang KC. Lalvunga (Zikpuii Pa) hi ṭhiante hmangaih mi a nihna kawngah thu tam tak sawi tur a awm a, nulat tlangval inhmangaihna kawngah lah chanchin ngaihnawm tak neitu a niin zirna kawngah ngei pawh phek tam tak daih tur chanchin a nei a, Chhungkaw pa a nihnaah entawn tur tam tak a neiin fate tan ‘Pa’ nih a tling takeuh a, Politics lamah pawh mellung pawimawh tak phuntu niin Mizo-na kawngah ngat phei chuan nang leh kei ai hian a Mizo zawk ngei ang tih hi rinhlelhrual a ni lo. Kan la sawi hmaih pakhat, thu leh hla lamah pawh a thangchhuahna ber tur a ni ang tih theih hial turin sulhnu a nei tam a, a kutchhuak lehkhabute chu; Nunna kawng ṭhuam Puiah, Krawsa bulah chuan, C.C. Coy No. 27, Silvarthangi, Hostel Awmtu leh Lalramliana tihte hi a ni a, heng bakah hian Article/ Essay ṭhahnemtham tak a ziak bawk. Zofate tana thu leh hla tam tak a neihte hi zir tham a awm takmeuh a, thuziak thiam a nih ang bawkin hla phuah thiam ...

TITI SATLIAH

Mahmuaka Chhakchhuak July 1, 2024   Ka nau, ka chhang chiah boralna avangin hmanhmawh takin Lunglei aṭangin Khawzawl lam kan pan a, Lunglei aṭangin Thenzawla, Thenzawl aṭangin Serchhip lamah tlan zelin Keiṭum aṭangin Khawlailungah, E. Lungdar lamah tlan zelin Biate, Sialhawk, Khawhai leh Chawngtlaite tlan tlangin Khawzawl kan thleng a. Mizoram chhung hmun hrang hrangah inkalpawhna kawngpui thar zawh tur alo awm ta nual mai a, a lawmawm mai bakah lirtheia tlan pawh a nuam ta hle mai. E. Lungdar aṭang phei chuan bahlahna awm hauh loin tluang takin a tlan zar zar theih a, hetiang taka kawngpui nuam leh ṭha zawh tur a han awm ta mai hi mumang lam pawh a ang thei rum rum mai dawn a, Mizoram chhunga awm atan chuan inhmeh lo tak tur a ni hial mai. Nimahsela khawvelin kawng hrang hranga hma a sawn ang bawkin Mizoram ngei pawhin hma a sawn ve zel a, kawngpui chhe reng ṭhin, chhe kumkhua ṭhin anga kan lo ngaih ṭhin chu a nih bik loh zia a takin kan tawng ta hi thil lawmawm tak a ni. ...

HYPOCRISY

Mahmuaka Chhakchhuak June 21, 2024   Hypocrisy tih hi Mizo ṭawnga han sawifiah nghal mai a har deuhin ka hria a, JF Dictionary chuan ‘Pawnlang maia ṭhat tumna, ṭhat derna’ tiin a sawi a, kan hrethiam mai awm e. Inbumna hmanraw ṭha tak a niin mi tam tak lo kalsual ṭhin tawhna leh mualpho phahna pawh a ni a, kum tam tak kal tawh aṭanga vawiin thleng pawhin ram hrang hrangah sawi tur a awm a, politicial, sakhaw rawngbawltu leh mitinin lemchanna atana kan hmanraw ṭangkai tak la ni reng a ni tiin sawi ta ila a dik thei bawk awm e. Mimalah emaw khawtlangah emaw sumdawnna lamah emaw he thu hi kaihluh ka tum lem lo a, ram rorelna lam hawi, a bik takin politics lam hawiin he thu hi sawi ka tum zawk a. Khawvel politics kalphungah hian pawnlang maia ṭhat tumna hi thil thar pawh a ni hauh lo a, hman aṭanga vawiin thleng pawha la awm reng a ni bawk. Hetiang hian han sawifiah ila; Hypocrisy Policy Inconsistency; Politician pakhat chuan sorkar sum leh pai hmanna dodalna campaign a nei...

ROOSEVELT-A NEW DEAL

Mahmuaka Chhakchhuak June 3, 2024   America ram chanchinah hian ngaihnawm tak tak a awm a, Great Britain aṭanga July 4, 1776-a tharum thawha independence an puan hnua 1789-a zalenna famkim an chan tak chauh dante kha a ngaihnawm viau mai. Chutia zalenna an chan aṭanga bul an ṭan chhoh zel dante leh vawiina ram ropui tak an lo nih chhoh danahte hian chanchin ngaihnawm tak tak a awm bawk a. Chung an chanchin zawng zawngah chuan vawiin thlenga America President chanvo chelh rei ber Franklin Delano Roosevelt, March 4, 1933 aṭanga April 12, 1945 chhung chelhtu chanchin leh America mipuite tana a hnathawh chanchin hi chanchin ngaihnawm berte zing ami a ni ngei ang a. A bik takin kuthnathawktute khaichhuahna atana ruahmanna thar a siam – NEW DEAL chanchin hi chanchin ngaihnawm lai ber a nih hial a rinawm. President FD. Roosevelt hi Theodore Roosevelt thlah chhawng ngana niin January 30, 1882-ah a piang a, kum 1910 aṭangin politics lamah inhmang ṭanin, kum 1911-ah Senator atan thla...

MOUNT RUSMORE

Mahmuaka Chhakchhuak June 14, 2024   America rama South Dakota state chhunga Black Hills an tih a Mount Rusmore hmunah chuan October 4, 1927 aṭanga October 31, 1941 chhung chuan hnathawktu mi 400 rual chu Gutzon Borglum ho chuan leizawl aṭanga teha 60fts a sangah hian US President lo ni tawh mi pali; George Washington, Thomas Jefferson, Abraham Lincoln leh Theodore Roosevelt-te lim (an nghawng chin chunglam) chu an ker a. Chu hmun chu kumtinin June, July leh August thla bawrah hian mi 2.5 Million velin an tlawh ziah a, khualzin hiptu hmun pawimawh hle ngaihhlut tak a ni. Hetianga America President tam tak zinga anni pali thlan an nih bikna chhan hi America mipuite’n zalenna an neih theihna atana thawhhlawk an nih vang leh chu zalenna chu mitin tan ro hlu pawimawh tak a nih zia lantirna leh chawimawina atan tih a ni. Atirah chuan Thomas Jefferson lim hi Washington dinglama awm tura ruahman a ni a, nimahsela chutiang tura an han ruahman dawn tak takah chuan lungpui awmdan chu...