Posts

Showing posts from November, 2024

JIMMY CARTER KUM ZA LAWMPUINA

Mahmuaka Chhakchhuak Nov. 17, 2024 Kum eng zat thleng nge kan dam dawn a hriat hauh loh laiin mi ṭhenkhatte chuan kum za an tling bik a ni a. United State of America President ni tawh 46 zingah Jimmy Carter chu damrei ber la niin Oct. 1, 2024-ah khan kum za tlingin President zingah amah chiah hi kum za tling la awm a ni. US President 39-na niin, kum 1977 – 1981 chhung khan America mipui tan ram roreltu a ni. US President-te hian chanchin ngaihnawm tak tak an nei hlawm a, Theodore Roosevelt khan kum 42 a nihin President William McKinley thah a nih avangin President ṭhutthleng a luah ṭan a, US President zingah la naupang ber a niin John F. Kennedy chu kum 43 a nihin President atan thlan tlin a ni a, mipui thlan ngeia President naupang ber a ni. Joe Biden chu kum 78 a nihin President atan thlan tlin a ni a, vawiin thleng hian US President ni lai zinga upa ber chan ala changin Ronald Reagan chu kum 77 a nihin President a ni a, upa ber pahnihna a ni. Donald Trump pawhin kum 2021-a Office a ...

NUN TAM NEI ZIKPUII PA

Mahmuaka Chhakchhuak June 16, 2024 Sap hoin Poet, Essayist leh Novelist, a lamtawia PEN an tih mai nei kawp hi Mizo zingah hian mi tam an awm kher awm lo e. Thik rual lohin KC. Lalvunga, a hming lem (Pen name pawh ni chiahin ka hre lo) chuan a nei kawp zia kan hria ang. Amah tak erawh chuan kum 1994 daih tawhah khan thlarau khawvelah min lo chhuahsan tawh a, he a boral thu hi naupangte nia Khawzawla ka awmlaia hria niin Vanglaini chanchinbuah hian an rawn chhuah a, chuta ka chhiar, vawiin thlenga ka la theihnghih theih ngai loh chu kum 2000 thleng Vanglaini chanchinbu lak man a pek lawk thu chu a ni. Hetiang bawk hian a ṭhianpa Sangzuala Pa chu Reader Digest bu hi kum khat atan a lak sak tawh bawk a, hei hi Sangzuala Pa hriat hauh loin aman alo pe tlak vek lehnghal a (Ziaktu Ropui Zikpuii Pa36), mi danglam tak zawng a ni ngei e. A lei taksa chu kan hnenah awm tawh lo mahsela a sulhnu erawh chuan min la chenchilh reng a, a chanchin hi hun rei tak chhung kan la sawi dawn ni pawhin a rina...

New International Version (NIV) ṬHATLOHNA

Mahmuaka Chhakchhuak Oct. 31, 2024                    Sap ṭawng Bible hi chi hrang tam tak a awm a, chung zingah chuan keini Mizote chuan New International Version (NIV) hi kan ngainat ber a ni mai thei e. A chhan pawh a thu hi chhiar a nuamin a sap ṭawng hi hriatthiam a awl bawk avang hian Bible dangte aiin ngainat a hlawh deuhin a hriat. Amaherawchu NIV hi belhchian a dawl lo a, Bible dangte aiin a Pathianthu loh bik avang hian chhiar tam loh atan a ṭha zawk ang em tih tur a ni.   Jeremia 23; 36 thu kan chhiar chuan ‘Kan Pathianthu chu in kailek zo ta si a‘ tih thu kan hmu a, Bible lehlin hrang hrang a chhuak a, vawiinni thlengin ala chhuak zel bawk a, chung Bible lehlin hrang hrangte chu alo danglam zel a, a chhan ber chu a letlingtute hian a nihna taka letling lo hian an duh ang zawng leh an pawm dan leh rin dan mil zawnga an lehlin ṭhin vang a ni ber mai awm e! Chu chuan a thu ṭhenkhat chu a tifiah viau a, a chhiartu tan h...

KRISTIANNA LEH ZU

Mahmuaka Chhakchhuak Sept. 29, 2024 Kristianna mit aṭanga Zu kan thlir hian kan fak thei lo a, engtiklai mai pawhin sual lian tak ang hiala kan ngaih a ni ber a, A sawimawi lam phei chu kan thei lo hrim hrim a nih bawk hi. Nimahsela Zu hi heti tak hian haw mah ila, sawi chhe mah ila kan zingah a awm reng thoin a in mite chuan in tur pawh an hmu thei reng tho si a, kan do dan leh kan beihlet dan hi a nep deuh ngei a dik tawk lo ni ang tih pawh hi ngaihtuah tham tak a ni awm e.   Pathianthuah Zu chungchang fiah taka inziahna kan hmu nual a; Gen. 19;32- 35 thuah Lota fate’n Lota chu Zu-a an hrai ruih thu leh a zurui chu an mutpui thu kan hmu a. A fanu upa zawk leh naupang zawkte chuan zanhnih lai an pa Lota chu hrai ruia an mutpui thu kan hmu a ni. Nums. 6;3, Roreltute 13;4, Rom. 14;21, Ephessi 5;18, Thufingte 20;1, Thufingte 23;20 leh Bible chang tam takah Zu ṭhat loh zia kan hmu a. Chutih rual chuan Zu hi ringtu ṭha tak tak awmna ramah hian a rem hauh chuang lo a, kohhran rawng...

GANDHI HOA NAWRHNA

Mahmuaka Chhakchhuak Oct. 22, 2024 Khawvel ram hrang hrangah hian sorkar laka helna leh nawrhna hi kum za tam liam tawh aṭang khan alo thleng tawh ṭhinin ala thleng mek zel bawk a. Mahatma Gandhi hoa Kumpinu sorkar laka helna kha thawnthu ngaihnawm tak niin vawiin thleng pawha zirlai pawimawh tak a ni. Kum 1918-ah Kumpinu puan tahtute laka helin Ahmadabad-ah bul an ṭan a. Kum 1920 – 1922 chhunga Non- Cooperation Movement an nei lehin kum 1930-ah Salt March neiin Kumpinu Chi dan siam chungchangah lungawi lohna an nei leh a. Kum 1930 – 1934 chhunga an helna chu Civil Disobedience Movement tia vuah a niin kum 1942-ah Quit India Movement nei lehin Kumpinu mi leh sate chu India chhuahsan turin nasa taka nawrhna an nei leh a. Aug. 9, 1942-ah chuan man tawkin Taninah khung a ni a.  Tanin aṭanga a chhuah hnuah pawh ngawi mai mai loin lungawi lohna an lantir chhunzawm zel a, kum 1947 alo thlenah meuh chuan Zalenna chu an nawrh chhuak ta a. Amaherawhchu Jan. 30, 1948-ah Gandhi chu kahhlum a ...

HAL TAWH LUL SU AW……

Mahmuaka Chhakchhuak Nov. 6, 2024 Kum 2023 thlah liam zan leh Kum thar 2024 lo thleng tur kan hmuah zanah khan mi tam takte chu hlima an au dur dur laiin keini chu mangang leh thlaphang reng rengin hun kan lo hmang thung a, kan thlaphanna pawh hmun tin aṭanga puak thei thil chi hrang hrang puak nasa lutuk avangin kan naute, kum khat leh thla hnih mi lek chuan a hlauh lutuk avangin awm ngaihna a hre lo a, a hlau thlabar lutuk chuan midang pawh min awm hle hle tir thei loin ina awm zawng zawng kan zavaiin kan buai phah a nih kha. Naupang thlabar mangang hmel hmuh chu hrehawm tak a ni a, khumah kan mutpuiin a lu chu blanket-in kan tuam tlat bawk a, kan thiam tawk leh theih ang tawkin han thlamuan tum ngial mah ila pawn lama halpuah puak thawm alo rik leh chuan khuma awmpui pawh chuan awmzia a awm lo a, a kil thei ang ber, thawm ri hriat theih lohna ber tura ngaih bualin thleng thlengin bihrukna atan kan hmang a, kan buai takzet! Halpuah pangngai puak chu a nep deuh a, Geletine nge puak du...

Lehkhabu Thlirna; Ka Hringnun Lehkhaphek

Mahmuaka Chhakchhuak Nov. 3, 2024 Pu Lalfak Zuala, Mizoram Sorkara Chief Secretary lo ni tawh chuan ama chanchin ziahna lehkhabu Ka Hringnun Lehkhaphek tih chu mitin chhiar theih turin alo peih ta. He lehkhabuah hian ama mimal leh chhungkaw chanchin mai bakah Mizoram Sorkara dinhmun pawimawh tak tak a luah dante leh sulhnu pawimawh tak tak alo neihte fiah taka ziah lan a ni a, a ngaihnawm mai ni loin lehkhabu hlu tak niin chanchin chhuimi leh ziakmite tan chuan he lehkhabu hi kawl ngei ngei chi a ni ngei ang.  Pu Faka hian chanchin ngaihnawm tak tak a nei a, a hnathawh leh a thiltih tam takte hi a ngaihnawm rualin ama mimal chanchin pawh hi a ngaihnawm em em a, chhungkaw rethei tak aṭanga IAS thlenga a zirna kawng bumboh takte hi a ngaihnawmin midang tan fuihna ṭha tak a nih theih ngei pawh a rinawm. Sawi tawh angin kawng hrang hrangah sulhnu a nei a, miin a chanchin an sawi dan pakhat danglam tak chu ‘Pu Faka chuan midang tumah a sawichhe ve ngai lo’ tih hi a ni. Ama mimal kan fak...

AIZAWL

Mahmuaka Chhakchhuak Oct 21, 2024 Aizawl hi kum 1889 vel aṭanga chhum lo chat loa luah lo ni tawhin hemi hmalamah pawh hian Lalsavunga chuan kum 1815 velah Aizawl hi a lo luah tawh bawk a. Lalsavunga hian Kelsih leh Hlimen aṭangin Aizawl hi a lut a, tuna Tuikhuahtlang bul Bawrhsap In aṭanga Dak Inpui chhak vel, Baja tlang thleng vel hian awmhmun an khuar nia hriat a ni. Lalsavunga hi Mizo lal zingah pawh lal hmingthang tak a ni a, Aizawl hmunah hian kum 1828 thleng vel awmin kum sawm chuang zet zawt chauh a awm hman tak nain Aizawl hi a humhim ṭhain lal dangte pawhin an rawn tibuai lo viau nia hriat a ni. Vawi khatmah lal dangin Aizawl hi an rawn run lo a, amah zawk chuan khaw dangte a run fo zawkin Aizawl hi a humhim hneh hle a, a pasalṭhate ngei pawh an chhuanawm hlawm hle. Lalsavunga pasalṭhate hi Vanapa, Zabiaka, Pu-Uia leh Zaphungate an ni a, anni vang hian in zathum vel khua, Lalsavunga khua leh tuite pawhin thlamuang takin an awm theih phah ṭhin.  Tichuan, Lalsavunga chuan k...

KAN LEHKHABU NEIH HMASAKTE

Mahmuaka Chhakchhuak  May 23, 2023 Zofate hian Mizo ṭawng ngeia ziak lehkhabu hi kan neihna ala rei lem lo viau a, lehkhabu chu sawi loh Mizo ṭawng ngei pawh ziak ngei chuan kan neihna ala rei lo viau a ni. Hriat theih chinah chuan TH. Lewin (Thangliana) khan kum 1870-ah lehkhabu alo buatsaih tawh a, a lehkhabu hming chu Progressive Colloquial Exercises in The Lushai Dialect tih niin chu lehkhabuah chuan Mizo thawnthu pathum lai; Chemtatrawta, Lalruanga leh Kungawrhi te thawnthu alo ziak lut tel nghe nghe a ni. He lehkhabu hi phek 120 laia chhah niin hlawm thuma ṭhen theihin hlawm khatna chuan phek 1 – 70 thleng awhin Lushai Dialect of the Kuki or Dzo language tih thupuia hmangin inbiakna ṭawngkam sentence hrang hrangte chu Mizo ṭawng leh Sap ṭawngin a dah kawp zel a, Exercise 1 – 90 thleng a ni a. Hlawm hnihna chuan phek 71 – 90 thleng awhin Mizo thawnthu pathumte chu Mizo ṭawng leh Sap ṭawnga a dah kawpna bawk a ni a, Column hniha ṭhenin a vei lamah Mizo ṭawng a dah a, a ding lam...