Posts

Showing posts from May, 2024

SPOIL SYSTEM

Mahmuaka Chhakchhuak May 26, 2024   Spoil System tih hi ṭ henkhatte chuan patronage system tihtein an sawi bawk ṭhin a, a awmzia chu sorkar kalphungah a fawng vuan lotu zawk party-te neksawra mahni laichin hnai leh party mite uchuak taka duhsakna kalphung tihna a ni thei mai awm e. Entirnan; Sorkar hnathawktu laknaah merit leh qualification lam emaw aia party mi leh sa an nihna leh inthlanna hmuna anmahni tana lo ṭangkai leh amah vote tling tute an nihna avanga duhsakna ang chi hi. He system (kalphung) hian ram kalphung thlengin a thlak danglam theih avangin a nghawng hi a ṭha lo thei em em a, hnam dinchhuah theih lohna bulpui tak pawh a ni thei hial. He spoil system hian kan ram chauhah kua a hreuh lo a, ram changkang zawk leh hmasawn zawka kan ngaih ramahte ngei pawh kua a hreuhin bu a khuar ṭhin. Kum zabi 19-naa US President atana Andrew Jackson thlantlin a nih a\ang khan he thumal hi lo sawirik a ni daih tawh a, langsar tak erawh chuan Thomas Jefferson leh Alexander Ham...

NI ZA CHHUNGA HNATHAWH THLIRNA

Mahmuaka Chhakchhuak May 22, 2024   US President pahnih, Barrack Obama leh Donald Trump te ‘Ni Za chhunga an hnathawh’ khaikhawmna chu hmuh theih tura tarlan a ni a. Famkim taka ziak ni chiah lo mahsela President an nih chhunga an hnathawh leh a bik takin ‘Ni Za chhunga an hnathawh’ chu a hriat theih a. Barrack Obama sorkar hmasa zawk kha January 20, 2009-ah lakluh a niin a vawihnihna kha January 21, 2013-ah lakluh a ni leh a. Chutiang bawkin Donald Trump sorkar thar pawh January 20, 2017-ah lakluh a niin an hunchhung hian America ramah thil danglam tak tak a thlengin vawiin thlenga hriatzui tur thil pawimawh tak tak pawh a awm.   US President atana Barrack Obama lakluh a nihna hmun chu Washington D.C-ah niin US President 44-na atana lakluh a ni a. Amah hi mihang a nih mai bakah African-American zinga he hna leh chanvo chelh hmasa ber a ni bawk. President atana lakluh a nih hnua a thusawi hmasak berah chuan Inpumkhatna, Beiseina leh Siamtharna tihte chu thupuiah a hman...

PSEUDO CHRISTIAN

Mahmuaka Chhakchhuak May 20, 2024     Kum 2019-ah khan tukkhat Zodin square vela ka zing walk chu hmeichhe pakhat hi rui em em maiin a lo kal pai ṭuang ṭuang mai a, a hmel leh incheina ka enin min pangngai hmel tak a pu bawk si a, men pawh a meng hleithei lo a, vawnban vuan chung chuan thei leh thei loin a kal a, chiang deuhin a hmel ka en a, min kal pelh hnuah pawh chuan ding meuhin ka thlir zui vawng vawng bawk a. Ka rilruah chuan engvanginnge heti taka hmeichhia pangngai hmel tak a han ruih tak mai le tih zawhna chu a rawn awm nghal a.   Kan mizo society hi a hrechiang leh social work lama thawkte chuan a chhiat tawh zia an sawi chamchi a, dik pawh a dik narawh e. 1954 kuma mizo lalte ban an nih hmalama mizo society nawm dante kha a hre phak te chuan ha hipin an sawi fo ṭhin. A chhanchu khang hunlai khan khawtlang nun a nuam em em a, thingfakin kawngka an la do mai a, Police leh SRS te VDP te an awm a ngai lo a, Zawlbuk kha khawtlang enkawlna atana hmun hlu leh...

RAM RAWNGBAWLNAA KOHHRAN MAWHPHURHNA

Mahmuaka Chhakchhuak May 1, 2024   Ṭhenkhatte chuan ram rawngbawlnaah kohhran a inrawlh a ṭul em ni tiin ngaihdan an lo neiin ṭanchhan tur tam tak pawh an nei a ni mai thei e. Chutih laiin ṭhenkhatte chuan kristian ram kan nih ang ngeiin ram rawngbawlnaah pawh kohhran chuan mawhphurhna tam tak a nei a, kan rawngbawltute hian kohhran hi a dah pawimawh tur a niin kawng engkimah a ngai pawimawh bawk tur a ni tiin ngaihdan lo nei an awm bawk a, a dikna chen a awm thei bawk ang a. Kohhran hi lei leh van thlenga awm tur leh thih hnu piah lam ram thlenga awm reng tur a nih avangin damchhung hun chauha rawngbawlna, lei lam rawngbawlna nena khaikhin hleihtheih loh a nihna a awm. Matthaia 16;18 thu kan chhiar chuan ‘He lungpui chungah hian ka Kohhranho ka rem chho ang a, mitthi khaw kulh kawngkharte chuan chu chu an ngam lo ang’ tih thu kan hmu a. He thu sawitu hi Lal Isua a ni a, amah lungpuiah chuan a Kohhran chu remchhoh a nih tur thu sawiin chu chu thihna pawhin a ngam loh tur p...

INDIA ZALENNA SUALTU HMEICHHE HUAISENTE

Mahmuaka Chhakchhuak Jan. 12, 2024   India chuan kum 1857 aṭanga min awptu Kumpinu sorkar hnuai ata zalenna a neih theihna tura nasa takin a bei a, thi leh thau pawlh takmeuha beiin nunna chan pawh mi thahnem tak an awm a nih kha. Chung mi huaisen zingah chuan vawiin thlenga India mipuiin kan la theihnghilh theih loh Hmeichhe huaisen tak tak engemawzat an awm a, an zinga langsar zual bikte chanchin tawi tetein han sawi ila. VELU NACHIYAR (1730 – 1796): A ni hi Tamil lam mi niin hmeichhe huaisen tak a ni a, Veeramangai (Tamil tawnga ‘Hmeichhe Huaisen’ tihna) tia hriat lar a ni. India ram chhunga Kumpinu sorkarin min awpbeh a, East India Company an lo awm hunlaia Indian Queen hmasa ber niin the queen of Sivaganga tih a ni. Hmeichhia mah nisela a vanglai hunin kungfu lam leh indo lam hi a zir thinin sakawr chungchuan leh thal kah pawh a thiam viau bawk.   LAKSHMIBAI (1828 – 1858): Rani of Jhansi tia koh a niin Indiain zalenna a neih theihna atana hruaitu huaisen tak ...

TUALCHHER CRITICISM KAMKEUNA

Mahmuaka Chhakchhuak May 11, 2024   C. Lalawmpuia Vanchiau @Opa Vanchiau ziak lehkhabu hming danglam tak mai TUALCHHER CRITICISM bu chu April 26, 2024 niah khan tlangzarh a ni ta a. He lehkhabu hi ka chhiar hma hauh a\ang pawha chhiar chaka ka nghahhlelh a niin tlangzarh hma leh hnuah pawh Lunglei Synod Bookroom-a a awm leh awm loh zawt ngun ber ka nih ngei pawh ka inring hial. Tichuan, May 4, 2024 (Inrinni) ah khan Lunglei a\angin Aizawlah rawn pheiin thil pawimawh chi hrang hrang buaipuiin May 9, 2024 thleng kha thildang ngaihtuah thei miah loin ka buai a. Lehkhabu lam ngaihtuah hmana ka awm loh avangin zan muthmunah phei chuan ngaihtuahna a vir kual muai muai reng mai a. May 10-ah erawh hma taka chhuakin ka hnaih ber Khatla Bookroom chu zinglam dar sawm velah hian ka thleng a, kawngka luh rual rualin ka zawt nghal a, a awmna hmun min kawhhmuhna lam ka pan chuan ka hmuin ka la a, ka chhuak lehnghal mai a. Ka kalna apiangah ka keng a, ka hunawl hlekah chuan ka chhiar zel a...

HNAM LUNGPHUM

Mahmuaka Chhakchhuak April 29, 2024   Hnam lungphum chu eng nge kan tih chuan hnamin ziarang a neih, pipute aṭanga an lo chhawm nun reng tawh ṭhinte leh hnam dang laka hnam hmel lanna pawimawh tak ni bawk chu a ni tiin sawi ila a fiah thei mai awm e. Chuti a nih chuan Mizo hnam lungphum chu eng nge ni ta ang kan tih leh chuan, heng Tlawmngaihnate, Rinawmnate leh hnam dangin an neih ve ngai loh hnam ziarang pawimawh tak takte hi a ni kan ti leh thei ang. Kum 1890 vela hnam dangin min chimbuai hma kha chuan Mizote hi keimahni hnam bilin kan awm a, khawtlangah lal leh val upate uapna hnuaiah nula tlangvalin hun an hmang a. khawtlang chu zawlbuk aṭanga enkawl a ni e tiin sawi ila a dik lohna a awm hauh chuang lo ang. Khawtlang rorelna tak erawh lal leh a khawnbawlte chan a niin thu chhia, thu ṭha tinreng chu an relna hnuaiah awmin tumah thliarbikna awm loin mitin chungah rorelna an nei \hin. Zawlbuk rorelna hi ziaka dah awm chiah lo mahsela a nghetin a zahawm em em a, tumah ren...

POLITICAL ANALYST KAN MAMAWH EM?

Mahmuaka Chhakchhuak April 27, 2024   Political analyst tih leh Political scientist tih hi thil thuhmun sawina a niin a awmzia berah chuan ram chhung leh pawn pawh nisela politics dynamics chungchanga hriatna, hrilhlawkna leh tehna pe thei tura political trend, thil thleng leh policy hrang hrangte zirchian leh ennawn thin a, kawng hrang hranga media, academia, sorkar leh think tank-ahte hna thawk ṭhin tute hi an ni tiin sawi ila a fiah thei mai awm e. Political analyst lar leh hmingthang tak tak an awm a, chung zingah chuan Fareed Zakaria, Rachel Maddow leh George Will te hi tunlaiah chuan a lar zual an ni. Kan ramah hian Political analyst-te ṭangkaina leh lansarhna hun tak tur pakhat political debate ang chi hi kan la uar lo viau nain tun hnai deuh aṭang khan kan ching ve ṭan chauh emaw tih mai tur a ni a. Media kaltlang emaw kaltlang kher lo pawha political debate neih hi thil ṭangkai tak a niin party propaganda puanchhuahna atan thil ṭangkai tak a nih bakah party dangte ...