Posts

Showing posts from August, 2024

A ROPUI BER CHU HMANGAIHNA HI A NI

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 11, 2024   Pathianthuah ‘Mihring ṭawngte leh vantirhkoh ṭawngtein thu sawi thei mah ila, hmangaihna ka neih si loh chuan, dar ri ang emaw, darbenthek ri ang emaw chauh ka ni ang (I Kor. 13;1) tih thu kan hmu a. Hei lo ziak hi hmundangah pawh chhiar tur awm tho mahsela heti chin aṭang ringawt pawh hian hmangaihna ropui zia leh chungnun zia chu kan hrethiam thei thoin a rinawm.   Pathianthu lam tel hauh lo pawhin Lalhmingliana Saiawi chuan heti hian hmangaihna ropui zia alo sawi tawh bawk a; Nulate hian engtin chiah nge min sawi ve ṭhin ka hre lo a; keini tlangvalho chuan nula nikhua lo deuh chanchinte kan han sawichhuah chang hi chuan, nulaho ṭhat zia leh an telloa kan awm theih loh ziate hi hre chang hauh loin, ‘Hmeichhia zawng an rinawm loh em! A bum thiam thiamin an bum mai a. Hmangaihna tak tak an nei lo. Min hmangaih takzet emaw kan tihte pawh hi kan aia ṭha an hmuh chuan min duh lo leh mai a ni’ kan ti bai bai ṭhin. Mi titi aṭanga kan lo...

ZALENNA HLUTNA

Mahmuaka Chhakchhuak   British East India Company (BEIC) chuan kum zabi 17-na tir lam aṭangin India ramah lutin sumdawnna bul an rawn ṭan a. Kum 1612-ah King James I hnen aṭangin East Indies-a sumdawnna kawnga thuneihna (monopoly) an la a, chu chuan India ram thlengin a huam tel bawk a. East Indies tih hian a huam zau hle mai; India Subcontinent kan tih mai India, Pakistan leh Bangladesh-te bakah hian Sri Lanka a huam tel bawkin Southeast Asia, Indonesia, Malaysia, Singapore leh Philippines thlengin a huam tel bawk a. Heng bakah hian Andaman and Nicobar Islands, Maldives leh Lakshadweep Islands leh Myanmar, Nepal, Bhutan leh Afganistan te zawng zawng hi a huam tel bawk a ni. Tichuan, Mughal Emperor Jahangir phalna lain Gujarat khawpui Surat-ah factory hmasa ber an din a, kum 1640-ah Chennai-ah factory pahnihna din lehin kum 1650 alo thlen leh meuhah chuan Mumbai leh Kolkatta thlengin an sumdawnna chuan hmun a luah tawh a. Hetiang taka India rama bul an \an a, an sumdawnnain r...

KHAWTLANG NUN SIAMṬHATNAA KOHHRAN MAWHPHURHNA

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 11, 2024 Khawtlang nun tih hian a huam a zau thei viau mai a; Ram leh hnam veina, Zirna lam, Hriselna lam, Inbiak pawhna leh kawngpui, Eizawnna, Infiamna, Hnam ziarang humhalhna lam leh Leilung leh nungcha humhalhte pawh a huam thei vek ang.  Hun hmasa lam kan thlir chuan kum zabi 18 hunlai khan Europe khawmualpui leh America ramahte chuan Evangelical kohhran chuan hna ropui leh hriatreng tlak an thawk a. Thlarau lama harhna ropui thleng chuan midang hmangaih vanga thil ṭha tih duhna nasa takin an lo neih phah bawkin chu chuan an khawtlang nun nasa takin a nghawrnghing a, a bik takin John Wesley rawngbawlna chu a chhinchhiah tlak hle. Vawiin hun thleng pawha an la sawi danah chuan a rawngbawlna chu miin an ei em em a, French rama revolution lo chhuak a, thisen chhuahna rapthlak tak lo thleng ang kha England ram chuan an pumpelh phah a ni an ti hial. A chhan ber pawh a rawngbawlna chuan thlarau lam chauhah harhna thleng loin khawtlang nun siamṭhatna lamah h...

THUZIAK THIAM TURA PAWIMAWHTE

Mahmuaka Chhakchhhak April 24, 2024   Kan ramah hian a bik takin thuziah lam zirna hmun emaw school emaw hi ala awm lem loh avangin kan zinga thuziak thiam tak takte ngei pawh hi mahnia inzir thiam an ni vek a tih theih awm e. Mahnia inzir an nih rualin a ṭhente chu ziak thiam tak tak an niin ziaktu langsar tak takte pawh an ni hlawm a, an chhuanawm hle. Chutih rual chuan ziak thiam ve lo leh ziah thiam tuma thu ziah thiam ve chak mi ṭhenkhatte tana kailawn pawimawh tlem hetiang hian han tarlang ila. Thuziak thiam tura kailawn pawimawh tak tak hi sawi tur tam tak a awm theih rualin thuziah lama hlawhtlinna kawngkhar thleng tur chuan mimal leh an thil tum a zirin a inang lo thei a, mahse a tlangpuia ṭ angkai theite chu: Ziak fo rawh: Thuziaktu, a bik takin thiamsa ni lem lo leh ziak ṭantirte tana thuziah thiamna atana pawimawh hmasa ber chu ziah tam hi a ni. I kutchhuak tihchangtlun nan leh i kutchhuak tihhmasawn nan ziak dan pangngai pawha ziah fo hi a pawimawh hle. Niti...

LEHKHA ZIAKTUTE HLUTNA

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 2, 2024   Pu PL. Liandinga hming ka hriatna hi kum sawmthum dawn lai a ni tawh awm e, chu ka hriatna chhan chu a zirna leh sorkar hna a thawhna lam vang a ni hauh lo a, lehkha ziaktu a nihna vang a ni. Chutiang bawkin Pute; B. Lalthangliana, R. Lallianzuala leh Lalrammawia Ngente-te pawh lehkha ziaktu an nihna aṭanga ka hriatte an ni a, an eizawnna leh hnathawh lam erawh chuti takin ka lo hre lem lo thung. Anni rual aia u deuh hlek Pute; J. Malsawma, R. Lalrawna leh Lalzuia Colney-te pawh an hnathawh leh eizawnna lam chanchin sawi tura ka hriatna a tawi riau laiin an lehkha ziak lam erawh thui deuh hlek zawka sawi tur ka hriain chu lam chu anmahni ka dah chungnunna ber pawh a ni. Lehkha ziaktute hlutna hi sawi kim sen a ni kher lo ang a, helai hmun aṭang ringawt hi chuan sawi vek sen pawh a ni lo ang. Ram leh hnam tana an hlutna lam hawi phei chu sawi tur tam tak a awm thei ang a, khawtlang leh chhungkua leh mimal nuna an hlutna zawng zawng pawh ziak...

HMALAM PAN RAWH LE

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 2, 2024   Kaphleia khan THLIRTU-ah vawiin hun thleng pawha thu mawi leh nalh tak mai a phuhchhuah a, keini ṭhangtharte ngei pawhin kan la sawi rik fo ṭhin thu chu hei hi a ni a; Kan dam rei leh rei lohte hi kumte, thlate hian a hril lo e, kan thu leh kan thiltihin a hril ber zawk a ni. Mi kum tam tak nung mahse, ṭhenawm khawvengte tan, a ram tan leh khawvel tan thil ṭha a tih si loha, thu fing a sawi si loh chuan tu nge a dam hria ang? A thih veleh miten an theihnghilh nghal ang. Mihring leh mahni ram tana thil ṭha titute erawh chu khawvelah hian nung rei lo mah se, an thih hnu pawhin an nung reng ang, chu chu a ni dam rei chu tia a sawi hi. He thu hi a dikzia amah ngeiin a rawn tawng dikin kum 30 chhung (1910 – 1940) chauh khawvelah awm mahsela vawiin thlengin ala dam a, a thiltihin thu ala sawi ri reng a nih hi. Kaphleia anga nun tawi sia dam rei hi mi engzat nge awm a, amah anga hriatreng hlawh tur hi engzata tam mizo zingah hian awm ang maw le? ...

Rev. F. SANGVELA DOCTORATE DEGREE DAWN LAWMPUINAN

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 2, 2024   July 29, 2024 (Monday) ah khan Rev. F. Sangvela chu South Asia Theological College and Seminary chuan Honorary Doctorate Degree (Doctor of Ministry) hlanin a rual hian midang panga telin, chung mi panga zingah chuan Rev. R. Lalbiakliana, BCM General Secretary hi tel bawkin Bengaluru-ah urhsun taka hun hman a ni. Rev. F. Sangvela hi kum 1948-ah khan Cherhlun khuaah lo piangin zirna lamah MA First Class-a pass a ni a, Mizo zinga MA First Class-a pass hi an bath tih lohah chuan mi pasarih emaw chiah an la awm nia sawi a niin anni bath mi pathumte hi a dawttu nia sawi a ni. MA a pass hnu lawkah hian an khua Cherhlunah chuan High School Headmaster-in a awm a, school-a a thawh chhung chanchin hi sawi tur tam tak a awm nain tuna tan chuan kan sawi vek hman rih lo ni mai se. Headmaster a nih lai hian kohna nasa tak dawngin lohtheihloha rawngbawl tura inbuatsaih a ṭul tak avangin kum 1978 May thla chuan Cherhlun High School chu chhuahsanin Yavatma...