Posts

Showing posts from August, 2021

Lehkhabu kamkeuna THEIHTAWP CHHUAHIN – Professor J.V. HLUNA

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 31, 2021 Mizo Historian zinga sulhnu nei ngah ber ni hial tur Prof. JV. Hluna hming hi hre lo kan awm kherin a rinawm loh a, a hmel hre lo tan pawh a hming hi chu hriat loh rual a ni lo ang. Lehkhabu hi a ziak nual tawh a, chung zingah chuan kum 2008 kuma a ziak ZAWLKHAWPUI Senmei Chan Ni tih chu lehkhabu rotling tak a ni. He lehkhabu ang bawk hian Sept. 23, 2020 khan CHAKMA HOMELAND tih lehkhabu chu a ziak leh bawk a. Heng lehkhabu pahnihte hi engemaw changa phawrh leh mai awlsam tura lehkhabu chhuar hmatawng lama dah chi a ni a, ram leh hnam veina kawnga rilru pe tan ngat phei chuan kawl ngei ngei chi a ni. Hei tunah THEIHTAWP CHHUAHIN tih lehkhabu a han ziak leh a, hei erawh ama chanchin (Autobiography) a ni thung a, chanchin pawh ngaihnawm thamin alo nei reng reng bawk a, kawng hrang hranga sulhnu alo neih tawhnate chu a buin a dahkhawmna a ni.    Nimin lawk, Aug. 30, 2021 niah khan Lungleiah a rawn kal hlauh mai a, a lehkhabu ziah thar THEIH...

THURUK VAWN

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 29, 2021 Prime Minister Narendra Modi chuan November ni 8, 2016 zanlai aṭangin India pawisa hlutna nei sang ber pahnih Rs. 500 leh Rs. 1000 chu a hlutna (legal tender) tihtawp a nih thu chu mipuite barakhaih tak maiin a puang a. Zan dar 8;00PM ah National Channel-a ram mipuite hmaah PM hian thusawiin zanlai dar 12;00 hnu lamah chuan Rs. 500 leh Rs. 1000 Note chu paper chhia mai a nih tur thu a sawi a, hetih rual hian India mipuite chu chiai lo tur leh an pawisa dik taka an thawhchhuahsate chu Bank leh Post Office kaltlangin pawisa tharin an thleng theih tur thu a sawi bawk a. Hei hi a chhan ber nia lang chu eirukna dona, sum chheprelh leh pawisa lem (counterfeit) tam lutuk doletna tur a ni. Chutih rualin, pawisa hlui thi tate hi December ni 30 thleng Bank-ah thleng leh dah theih a ni dawn a, hemi chhunga dah hman lo tan pawh Reserve Bank of India (RBI) ah 2017 March ni 31 thleng dah luh theih a nih dawn thu sawi a ni bawk. Modi-a’n pawisa note a tih thih chung...

KAN MIZO BIBLE TAK HI CHU AW….!

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 27, 2021                        Tun ṭum chu kan Mizo ṭawng Bible hi kan sawisel phak rual loh mah nisela hun rei tawh tak aṭang khan mit tikhamtu ka lo hmu zauh zauh tawh ṭhinin sawisel duhna ka lo nei tawhin puangchhuak lem loin ka lo khawl kauh kauh tawhte pawh han phawrh ta ila. Bible sawihnawm tumna lam erawh a ni hauh lo a, tlangnel takin ka ngaimawh lai ka han sawi ve mai a ni tih chu min lo hriatsak hmasa ula ka duh bawk a ni. Kan Bible hi Mizo ṭawng dik thei ang ber tura buatsaih a ni a, grammar lam pawh uluk thei ang ber a buatsaih a ni. Chutihlai erawh chuan uluk lutukna lamah sentence tihdanglam a tam a, punctuation hriatthiam har a tam phah a, thumal hriat thiamloh a awm teuh bawk nen..! ‘Tin’ tih ringawt pawh hi KJV-a ‘And’ tih a tam ang maiin hnawksak thamin ala awm zel bawk a...!          ...

ṬHANGTHARTE TAN LALHMINGLIANA SAIAWI

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 25, 2021 Ni 13 Sept 2017 (Nilaini) daih tawhah khan ZOlife huaihawtin Synod Conference Center-ah LALHMINGLIANA SAIAWI LITERARY EVENT buatsaih a ni a, Khawpui chhunga College hrang hrang aṭangin zirlai 200 vel an rawn kal bawk a, hun hlimawm tak hman a niin hlawk taka hun hman a ni. He hun hmannaah hian chawhma hunah Mafaa Hauhnar-in ‘KHA LE, AMAH SAIAWIA! (A personal reflection on Lalhmingliana Saiawi and his works) tih paper a buatsaih chu ngaihthlakna neih a ni a, a bengvarthlak hle (Mitthlaah duhthawh taka Mafaa thusawi lai a rawn lang uar uar bawk a, ava ngaihawm chiang em). Chawhnu lamah Lalhruaitluanga Chawngte paper buatsaih ‘WRITER NGAIHSAN HLAWH LALHMINGLIANA SAIAWI LEH A KUTCHHUAK‘ tih chu ngaihthlakna neih leh a ni a, a bengvarthlak leh hle bawk a ni. Chawhnu hunah bawk hian Lalhmingliana Saiawi Lehkhabu ziak aṭanga Ph. D Degree nei ngat Dr. F. Lalfakawmi chuan a paper buatsaih ‘LALHMINGLIANA SAIAWI; THE ADVENTUROUS WRITER tih phek 10 zet chu tawngk...

HNATHAWHA PATHIAN CHAWIMAWI

Mahmuaka Chhakchhuak June 20, 2021 Pathian chawimawi hi kan bat a ni a, mi zawng zawng hian kan tih tur pawimawh ber a ni. Nu chhul atangin tap chungin kan lo piangchhuak a, naupang engmah hre lo leh, ngaihtuahna mumal pawh nei loin kan lo seilianin mi pangngai angin kan lo chhuak te hi Pathian vang chauh a ni a, a venna leh awmpuina vang chauha vawiin hun thleng thei kan nih avang hian amah fak leh chawimawi hi kan tih tur pawimawh ber a ni. Vawiin hunah ngei pawh hian ṭhenkhatte chuan natna hrehawm tak an tuarin, oxygen bur nena inchhawpin an marphu chauh ente pawh an awm bawk ang. Chung zawng zawngte chu ngaihtuah ila, kan duh dan dana kan kal a, kan thu a, kan la che vel thei hi Pathian hnena lawmthu sawina chhan tur pawimawh tak a ni bawk thei ang. Natna tuar pawh ni ila, Pathianin engmah hi chhan nei loin a siam lo tih angin amah kan hnaih phah theihna tura a ruahman pawh a ni theiin kan tana ṭha tur zawk pawh a lo ni thei a, thihna hial pawh lo tawkin lo hmachhawn mah ila Pathia...

ASSAM LAM TEL LOA KAN NUN THEIHNA TUR

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 11, 2021 Heti tak maia Assam lamin min han zuam ta mai hi a thinrimthlak a, ngawih liam mai mai harsa deuh a ni. Kan thiamna ngawih ngawih zawkah ngei pawh dawt ngialngan tak tak leh thudik chanve hmang tein min han puh a, an rilru chhiat ang bawka rilru tih chhiat ve mai te pawh a chakawm hial a, tul pawh a ṭul mai thei e. Chutih lai erawh chuan Assam lam hi an piangthar thutin a rinawm lem loh a, an ze ngai reng hi an put reng mai theih avangin anni mamawh lo tura kan nunchhuah theihna tur kawng kan zawn erawh tihmakmawh a ni. Ni 10 vel lek kawng an danpin avangin kan nitin mamawh thil chi hrang hrang kan nghei titih hman der maite hi a lehlama ngaihtuah chuan a zahthlak theihna chen pawh a awm thei bawk awm e.  Assam lam hian kawng engkima kan tluk loh leh kan chunga leng hliah hliah an nihna hi an hriat chian em vang hian min zuam a ni tih hi a hriat mai theih a. Assam hnuaia District pakhata awm vein a hnuah UT ah hlankai kan ni a, kum 1987 ah State a...

PC. Lawmkunga ENG NGE I NGAIH VE DAN?

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 21, 2021 Aug. 14, 2021 tlailam tawh, thimhlimah khan Aizawl lam aṭanga hotute rawn phei chu lo chibai tumin an thlenin turah chuan ka zuk chhuk a, patling pa ruk emaw lai hian chaw an lo kil bial laih laih a, chung zingah chuan ka hmelhriat pakhat chiah a awm a, amah lah chu a naupang ber bawk lehnghal a, midangte lah chuan min hre lo vek a, keipawhin ka hre mai lo vek bawk a. Nimahsela an chawieikhawmna Inah erawh chuan anni aiin ka tlangnel miau a, inthlahrung duh lem chuang hauh loin an zingah chuan chaw ka kil ve nghal chawt mai a. Chung ka chawkilpuite chuan Mizo Academic of Letters, Lunglei hruaitute an lo ni a, ka hming ka han sawi chuan min han chibai thar leh hnuhnawh a, hlim takin zanriah kan kilho a. Zanriah eikhamah chuan Pu TC. Jonunsanga (Pu Sena) chuan Aizawl lam aṭanga lehkhabu rawn thleng thar chu min kawhhmuhin la ve nghal turin min ti a, pawisa ka lo ah daih loh avangin kan zanriah eihonate pawisa puk chawp chuan bu khat chu ka han la a, thl...

HNATHAWH HUNBI

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 13, 2021 Mizoramah hian sorkar hnathawk mi 50,000 vel awm niin an sawi a, anni hian mahni hna ang ṭheuhin thawk sela tun ai hian hmasawn tak tur kan ni tiin an sawi ṭhin. Engvanga hmasawn lo nge tih chuan thlahdah taka hna an thawh vang a ni ber awm e. Zing dar 10;00 atanga tlai lam dar 5;00 vel thleng hi office hnathawh hun chhung angah hian taihma leh rintlak takin hnathawh ni ṭheuh sela chuan chuti takin kan ramah hian sorkar hnathawkte hi sawisel an ni kher awm lo e. Inthlahdah chhan pawh hi a tam ber chu Kohhran lam thil vang ni tein an sawi lehzel bawk a, a dikna tak hre turin chhui bingna awm chiah lo mahsela a ni thei mai awm mange tih theih chu a ni.  Kohhran hi kan dah pawimawh hle mai a, nimahsela kohhran lama chanvo kan neihna chuan kan hnathawh, kan eizawnna lam kawng a tihsukuk tlat si chuan thil tha tak a ni thei chuang lo ang. Pa pakhat chu kohhranah chanvo sang tak mai nei a ni a, pastor thachhang dawltu ang deuh thaw hial a ni awm e, a ei...

PEIH A NIH HMAA HAWN

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 14, 2021 Jan. 5, 2021 niah chuan kan Chief Minister zahawm takin Bairabi Kawnpui Lui Bailey Bridge thar chu a hawng a, he Lei (Bridge) hi zoram mipui chawmtu buhfai lakluhna kawng pawimawh taka awm a nih avangin sorkar leh department lam pawhin an theihtawp an chhuah tiin CM chuan a hawnniah hian a sawi nghe nghe. Mizorama chakkhai pawimawh rel (train) chawlhhmun atanga aphur chhuahna kawng pawimawh tak a nih avangin leh helai lei hmasa kha a chak that tawk tawh loh avanga state sorkarin sum remchang ang ang hmanga lei thar siam a nih dan Chief Minister hian a sawi bawk a. He lei (Bridge) hawn tak hi TDR EW 70R with pedestal Bailey Bridge niin, cheng nuai 365 senga dawh fel a ni a. Lei a zuk innghahna (Abutment/ Foundation) hi Contract hranin Mizo in an thawk a, tunah hian River training leh approach hi duh anga la zawh fel loh a ni a, a thawk zo thuai tura ngaih a ni. A Bridge bik chu Essen Infrastructure Pvt. Ltd, Kharagpur ten ni 20 chhungin an rawn dawh zo...

KAN MIZO BIBLE TAK HI CHU AW - III

Mahmuaka Chhakchhuak  Engvanginnge kan Bible hian Vantirhkoh hmingte hi mipa hming anga a ziah vek? Matt. 22;30 thu kan  chhiar chuan ‘Thawhlehnaah chuan nupui pasal an innei tawh lo va, vana Vantirhkohte ang an ni dawn  zawk asin‘ tih thu kan hmu a, mipa leh hmeichhia awm lo tur ang tak a nih laiin kan Bible chuan mipa  ang vekin a ziak bawk si!  Tin, hming te pawh hi kan Mizo Bible hian tihdanglam a  nei nual mai a, a ṭhente chu in ang miah lo te an ni hlawm bawk a. Sap ṭawng a ‘David’ tih chu kan Mizo Bible chuan ‘Davida’ tiin a dah a, a dikna takah  chuan ‘ David-a’ tih tur a ni. ‘Moses’ tih pawh ‘Mosia’ kan ti mai bawk a, a tawpah ‘A’ kan belh mai hian mihring hming bikah kan ngai nge ni ang? ‘Judah’ leh ‘Isaiah’ te chu ‘Juda’ tih leh ‘ Isaia’ tiin kan dah mai  bawk a, a chiang bik zawk nge pawh ka hrethiam lo e a. Chutihlaiin ‘Jesse’ tih lah chu ‘Jesaia’ kan ti daih  a, ‘James’ lah ‘Jakoba’ kan ti daih bawk a, ‘Andrew’ lah chu ‘Andria’ ...

THIS IS MIZORAM - XXVI

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 10, 2021 Kum 20 vel zet kal tawhah khan thingtlang khaw pakhatah hian kan kal a, chu khuaah chuan lirthei a la lut thei lo a, Khaw hnai ber atanga kea kal ngai hi a ni. Nimahsela khaw taihma tak khua an nih avangin rangva In a lo awm thluah a, In engemawzatah chuan a bang atan tile hmang an awm bawk a, thenkhatte phei chuan an In bante chu RCC hmangin an lo chhung bawk a. Khaw fakawm tak an niin ka hria a, an khaw panna atan hian khaw hnai ber atang pawhin 20 Kms vel kea kal ngai a ni a, heng hmanraw tha leh tlo zawkte hi an phur luh dan turte ka ngaihtuahin ka fak viau a ni. Hetiang chauh hi ala ni lo a, Television signal manna Antenna bial lian tak chite kha nei an awm fur bawk a, lirthei lut lo khuaah chuan khaw changkang tak an ni.  Amaherawhchu khaw chhuanawm tak an ni nain heng an thil neih ropui tak takte hi a tulna leh mamawhna vanga an neih nge ni ang a, an intihhmuh vanga nei ve ta mai zawk ni ang tihte ka rilru alo awm nghal bawk a, keini lo saw...

ZALENNA HLUTZIA

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 12, 2021 British in kum 1858 aṭanga India min awp khan retheihna tinreng kan tuar a ni ber a, tihduhdahna chi hrang hang kan tuar a, an duh duh hunah min sawisa a ni ber mai. April 13, 1919-ah Brig. Gen. Dyer chuan Jallianwala Bagh-a'n mipui nunau pungkhawmte a kahtir chiam mai a, mi sang chuang lai mai an thi a ni. Hetiang taka mingo hoin min han tihduhdah avang hian Pu Gandhi chuan an lak aṭanga zalenna kan hmuh theih chu kan tana ṭha bera hriain zalenna tura beih chu tihmakmawhah a ngai a, amah ngei chuan zalenna kan neih theihna turin a theihtawp a chhuah a, tanin hialte pawh tangin vawi tam tak chaw a nghei phah bawk a. March 12, 1930 kha Gandhi chuan Britist a beih tanna ber a tih thei awm e. Kum 1947 ah hlawhtlingin India chuan zalenna alo nei thei ta a, nimahsela zalenna hun pawh a hman rei hma hauhin Gandhi chu Jan. 30, 1948 ah Hindu sakhaw la run tak tu Nathuram Godse chuan a kap hlum ta hlauh mai a, kum 78 mi chauh niin a boral ta a.   Gand...