ASSAM LAM TEL LOA KAN NUN THEIHNA TUR

Mahmuaka Chhakchhuak

Aug. 11, 2021




Heti tak maia Assam lamin min han zuam ta mai hi a thinrimthlak a, ngawih liam mai mai harsa deuh a ni. Kan thiamna ngawih ngawih zawkah ngei pawh dawt ngialngan tak tak leh thudik chanve hmang tein min han puh a, an rilru chhiat ang bawka rilru tih chhiat ve mai te pawh a chakawm hial a, tul pawh a ṭul mai thei e. Chutih lai erawh chuan Assam lam hi an piangthar thutin a rinawm lem loh a, an ze ngai reng hi an put reng mai theih avangin anni mamawh lo tura kan nunchhuah theihna tur kawng kan zawn erawh tihmakmawh a ni. Ni 10 vel lek kawng an danpin avangin kan nitin mamawh thil chi hrang hrang kan nghei titih hman der maite hi a lehlama ngaihtuah chuan a zahthlak theihna chen pawh a awm thei bawk awm e. 


Assam lam hian kawng engkima kan tluk loh leh kan chunga leng hliah hliah an nihna hi an hriat chian em vang hian min zuam a ni tih hi a hriat mai theih a. Assam hnuaia District pakhata awm vein a hnuah UT ah hlankai kan ni a, kum 1987 ah State ah hlankai kan ni leh chauh a, an District pakhat emaw tiat lek kan nih avang hian min zuam ve hrim hrim a ni thei. Assamah hian tunah (2021 hian) mihring 34.18 Million an cheng mek a, District 34 an neiin Assembly Constituency 126 lai an nei bawk a, keini tan chuan khin phak rual an ni lo. Ei leh in tur kan lakluhna kalkawng ber a la ni reng bawk a, anni lo hi kawng dang kan nei rih chuang si lo tih hi an hre chiang bawk si a. Chhim lam atang hian mamawh lakluhna te lo nei tawh ila chuan heti tak hian min zuam lo pawh a ni thei e. 


Thil dang pawh sawi tur ala awm thei tho nain kan han sawi rik tak thilte atang ringawt pawh hian thil danglam thei a awmin a awm lo bawk a, keini hian engtik khawtikah mah hian MLA neih tamah kan tluk a rinawm loh a, mihring cheng tam lamah pawh kan tluk dawn lo tih pawh sawi loha lum a ni. Amaherawhchu anni mamawh lo hian kawng khatah chuan kan awm thei a, chu chu ei leh bar tur lakluhna hi Assam state lam atang ni lo hian kan nei thei a, chuti a nih loh pawhin keimahni kan intodelh thei bawk. Entirna pakhat han sawi ila, kan chaw ber Buhfai hi han sawi ila, kuminah hian Mizoram chhunga michengte 1.26 million hian thla khata kan mamawh hi Qtl. 10,5,000 vel ni ta sela, kum khatah chuan 12,600,000 alo ni dawn a, hei hi sorkar lam atang ruahmanna tha tak a awm chuan kan neih theih ngei a rinawm. Tuna kan CM zahawm takin kum 2018 August thlaa ‘Kan sorkar hunah chuan vai buhfai kan ring tawh lo ang’ tia a sawi kha thil ni thei a ni a, amaherawhchu sorkar lam atanga ruahmanna a awm loh chuan mipui ringawt chuan kan thei maiin a rinawm siloh.  


Pathian zarah kan ram leilung a tha a, kan boruak a hrisel tha bawk a, khawilai hmunah pawh hian thlai an tha duh em em vek mai te hi chunglam malsawmna a ni. Hei vang hian ei leh bara intodelh hi thil harsa tak a ni lo thei a, ruahmanna tha a awm phawt chuan tumah thatchhia leh dawngdah kan awm pawh a rinawm loh. Kan duhna kawngah hi chuan kan taihma em em vek a, tanrual nachang kan la hriat loh mai avang hian hnam dangte hian min la zuam mai mai a nih hi. Thuawihna kawngah pawh mipui lam hi chuan thu kan awih thei mai zel a, hruaitu lam an dik a, zui tur an awm phawt chuan kan zui hreh hauhin a rinawm loh. Hmanni lawkah Tuipui khua chuan tunhma lam zawng zawnga an la buaipui ngai loh Tomato an buaipui a, reilote chhungin zoram dengchhuak khawpin an tharchhuak thei mai. Anni ang bawk hian Ngopa lam atanga Dawnfawh tharte ngei pawh zoram hmun hrang hranga thawnchhuah tham an thar mai bawkte hi kan ram leilung that zia sawina atan leh kan thatchhiat loh zia sawina atan chuan a chiang viau awm e. 


Tin, ram pawn atanga insumdawn tawnna tur pawhin tuna Kaladan Multi-Model Transit Transport Project (KMMTTP) hmalak mek hi peih a nih hunah ngat chuan Assam lam kawnga sum leh pai tam tham tak tak senga lak luh ngai loin a aia sum sen tlemna mai bakah awlsam leh rang  zawkin kan mamawh thil chi hrang hrang kan chawlut thei tawh dawn a. Mizoram leh Myanmar inrinna hmun Zorinpui an tih tak hi Lawngtlai atangin 87 Kms a hla a ni nain kawngpui an siam tha tawh a, lirtheia kal a nuam tawh em em bawk lehnghal a, a nghahhlelhawm viau a ni. Kan sorkar hian chak takin nawr sela, a nihna ang taka hman a chakawm tawh hle mai. A nihna anga hman theih a nih hunah chuan Kolkatta seaport atangin Bay of Bengal kaltlangin Sittwe seaport a pawh ang a, hei hi a thui zawng 539 Kms a ni ang. Sittwe atangin Kaladan kaltlangin Paletwa a pawh leh ang a, hei pawh hi 158 Kms a thui a ni bawk ang a, Paletwe atang hian Zochachhuah hi 62 Kms leka thui a ni tawh a ni. He hmalak mek hi peih a nih hunah chuan Assam lam atang kan mamawh thil tam tak hi kan mamawh tawh kher lo thei. 


July 26 silai puak atang khan kan thinlungah thil tam tak intuh a awm niin a hriat a, chung zinga pawimawh leh hlu ber nia lang chu ram leh hnam hmangaihnaah kan thangharhna hi a ni. Hei hian intodelhna kawngah pawh min ti thangharh tel bawk niin a hriat a, thil lawmawm tak a ni. Kan thalai tam takte ngei pawhin ram leh hnam an lo vei thar phah bawk a, hruaitu lam zui tur an awm chuan zui mai thei tura inpeih mai nghal hi an awm thluahin a hriat. Rukruk hmanga rui mai mai nih a zahthlak zia hria te, dam reng chunga nilenga ina awm mai maite leh nu leh pate thawhchhuah hmanga lo inchei nalh ve ringawt nih zahthlak zia hria thangthar zingah an awm ta thluah te hi thil lawmawm tak bawk a ni. Damdawi rui thinte zinga thenkhatte hi chuan mahni thawhchhuah ngeia ruih an han tum te hi nghei chiah lo mahsela a changkang ru tlat a sin. Heng avang hian nakin lawkah chuan kawng hrang hranga hnam intodelh tak leh ram hrana thawnchhuak thei hi kan la ni thut thei a ni. Chu chu Assam telloa kan nun khawchhuah theihna tur pawimawh tak bawk chu a ni ang. 

 














Comments

Popular posts from this blog

CHIEF MINISTER HNENA LEHKHATHAWN

TACHHIP ARSI ÊNG

Dr. HL. MALSAWMA NGHILHLOHNAN (A boral champha vawikhatna pualin)