Posts

Showing posts from September, 2025

PATHIANNI-A TUI SEM TAWH LOH

Mahmuaka Chhakchhuak Sept. 26, 2025 Tukin RALVENGTU News paper phek hma kil vei lama nimin lama Er. V. Laldanmawia, EE, PHE Lunglei Water Supply Maintenance Division chuan a office chamber-ah MJA member ṭhenkhatte leh Lunglei District Consumer Association hruaitute kawmin Pathianni-a tu sem an tum tawh loh thu a sawi tih a rawn tarlang hi a lawmawm hle mai.  PHE Department-in mipui tana tui in tur an sem hi khawpuia awm tan chuan a hlu em em a, tui in tur a awm loh chuan kan buai nghal mai ṭhin. Chutih rual chuan Lunglei khawpuia chengte hian tui khawlna ṭha kan nei lo hle mai a, chhungkaw tinte ngei pawh hian tui khawlna kan nei ṭha lo hlawm hle. Hun kal tawhah ti harsat deuh ṭum hnih (ka hre sual lo ang chu maw?) kan tawng tawh a, chuti chung chuan ruahtui khawlna lama ṭan lak tum kan awm pawh ka hre chuang lo a, sintex (leh a dangte) dah thar hmuh tur pawh a tam lo hle. Hei vang hian PHE tui sem hi kan innghahna ber a ni lo thei lo a, a hlu viau a ni. Pathianni-a tui sem hi khaw...

MIZO CHANCHIN CHHUI A ṬULNA

Mahmuaka Chhakchhuak Sept. 22, 2025 Sorkar lam aṭanga Mizo Chanchin chhui tumna a awm dawn nia thu hriat hi thu hriat nuam tak a ni. Amaherawhchu Mizo chanchin chhui dawn hian thil buaithlak ve deuh hlek awm chu kan Mizo hnam hi hnam naupang tak ala nih avangin leh awmna hmun nghet nei loa vak kual vak kual chi kan lo nih avang hian sulhnu hlu leh hmun pawimawh kan nei ṭha lo hi thil buaithlak awm ve hlek chu a ni. Tute’n emaw Chhinlung puk aṭanga chhuak an tih anga han inpawm ngawt dawn hi chuan lungthlu taka pawm a har deuh bawk si a, kan unau, kan chipui hnam dangte hi chiang taka sawi theih kan nei mumal chiah bawk si lo nen hian uluk taka thlahtu bul chhui erawh a ṭul hle bawk si a. Khawvel hnam tam tak zingah hian Nomadic Tribe (Hnam tenau vak kual chi) hi hmun hrang hrangah an lo awm a; Africa ram lamah chuan Maasai, Tuareg leh Fulani hnamte hi ransa ang maia vak kual vak kual chi an ni a. Asia ram lamah pawh Mongols (Mongolia) hnam leh Kazakhs hnam leh Tibetans hnamte hi anni a...

MAHNI THIL HLUT THIAM – II

Mahmuaka Chhakchhuak Sept.17, 2025 Aigupta (Egypt) ram chuan BC. 2580-2565 daih tawhah khan Pyramid an siam a, a tirah phei chuan pyramid hi 138 lai an siam a ni awm e. Tunah erawh chuan heng zinga 118 emaw chauh chu hmuh theihin ala awm a, an pyramid te chu khawvelah an hmingthanpuiin vawiin thlengin tlawhtu pawh ṭhahnemtham tak an la nei reng a. Amaherawhchu tunah chuan pyramid an siam thiam tawh lo a, a ngaihna an hre tawh loin an tawp san ta. Chutiang bawkin ruang ṭawih thei lo pawh kum sang thum vel kal taah khan an lo siam thiam tawhin khawvelah an hmingthanpui hial tawh laiin tunah chuan chu an thiamna chu an hloh tawhin ruang ṭawih thei lo chu an siam thiam tawh lo bawk a. Mahni thil hlut thiam tih hian kan thil neihsate hi thil dang vanga a ral mai lohna atana humhim leh vawnnun zel tihna a ni deuh ber mai a. Chumi tur chuan kan ṭanrual erawh a pawimawh hle thung si. Kum 1800 chho vela Red Indian kan tih mai, anmahni chuan ‘Native American’ intite chu chanchin ngah tak ni ṭhin...

BANGLADESH LEH NEPAL BUAINA AṬANGA KAN HRIATRENG TUR

Mahmuaka Chhakchhuak Sept. 11, 2025 Bangladesh Prime Minister Sheikh Hasina chuan kum 15 chhung ro a rêl hnuin August 5, 2024-ah mipui thinrim sosang chu tuar ngam loin Prime Minister a nihna ațangin a bâng a, India ramah Bangladesh Air force thlawhna hmangin a rawn tlan chhia a, New Delhi bul hnai maia awm Hindon Airbase ah a rawn țum a.   Sheikh Hasina hian kum 15 chhung kum 2009 ațang khan rum takin ro a rêl a, a rorêlna rawva leh khauh lutuk chu, thuneihna hmanga awpbeh reng mipui dawh theihna chuan a tlin tawh ngang lo a, tharum thawhin leh nunna tam tak chăn phahin an namthlu ta a ni. Bangladesh High Court chuan Bangladesh Independence War 1971-a zalenna sualtu sipai mi nuai khat vel leh an thlahte tan 30% hna hauhsakna tur thu a ti tlu a, Zirlai leh mipui tam takin High Court thu tlukna hi an dodal a, dodalna nasa tak leh mi tam tak an thih hnuah Bangladesh Supreme Court chuan High Court thu chu sut țhen mahse, he buaina meipui kânkaina bul tumtu chu a ni ta si a. Supre...

ASSEMBLY SESSION THUNAWI

Mahmuaka Chhakchhuak Sept. 9, 2025 Aug. 27 leh 28, 2025-ah Mizoram State Legislative Assembly Fur ṭhutkhawm neih a ni a, he session-ah hian bill pali put luh a niin chungte chu: The Mizoram Land Revenue Amendment Bill, The Mizoram Local Body Ombudsman Bill, The Mizoram Prohibition of Beggary Bill leh The Mizoram Private Agencies Amendment Bill te a ni a, Official resolution, Mizoram ‘Water (Prevention Control of Pollution) Amendment Act, 2024’ hman a nih ve theihna tura rawtna a lut bawkin heng bakah hian starred question (House chhunga chhan chi) 350 leh unstarred question (Ziaka chhan chi) 124 a lut bawk.  He session neih zawh tak khan sawizui a hlawh viau mai a, mipui lam aṭang pawhin a dik leh dik loh pawh thliar hleihtheih loh hial turin Politics inbeihna hmanruaah a chang ta hial emaw tih mai tur a niin a bik takin Assembly Speaker chu mawhphurtu deuha ngaih theih tura sawi a awm a, a zia lo hle. Hetianga boruak ṭha lo ang reng tak a rawn awm takah chuan neitu chan chang taki...

MAHNI THIL HLUT THIAM - I

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 20, 2025 Kei hi ka danglam bik nge ni thil paih mai mai hi ka ching lo viau a, Pen hman tlak tawh lohte hi paih mai loin ka khawl a, thawmhnaw hak tawh lem lohte pawh hi ka kawl khawm fo ṭhin. Mawza mawng pawpte ngei pawh hi engati tehreng nge maw ni ka paih mai chuang ngai lo a, chawhmeh ṭhingte pawh hi ka paih khat viau mai bawk a, lehkhabu chhiar hleihtheih tawh loh khawpa chhiate pawh hi ka khawl leh chiam mai ṭhin. Thil ṭul lo khawl chu a hnawk hma duh hle a, chenpuite tan mit a kham awl em em a, min hau fo mai.   Chutiang mizia ka nih vang chu nge INTACH member ka nih vang pawh ka hre chiah lo nain thil hlui humhalhna lamah hian ka rilru a thar riau mai a, ṭhenkhatte tan phei chuan thil ṭul loa lang buaipui pawh kan ang thei dawn hial ṭhin. A bik takin kan rama hmun pawimawh leh hlu tam takte hi humhalh loh a tamin kan humhalh tur ngei ngeia langte pawh kan ti hmelhem foin a ṭhente phei chu a awmna chin pawh hriat tawh lohte pawh a awm bawk a, a...

Rangkachak MEICHHER Thlirna

Mahmuaka Chhakchhuak Sept. 5, 2025 Adult Education Wing, School Education Department chuan MEICHHER kum 50-na pualin Rangkachak MEICHHER tih hming vuahin kum 1975 aṭanga kum 2025 thlenga Article ṭhazual (?) thlan chhuahte chu mitin chhiar theih turin a buin a han buatsaih thei hi a lawmawm takzet.  He lehkhabu hi phek 673 zeta chhah a niin a kawm khawng leh kawm pangngaia buatsaih a ni a, mi 90 laite thuziah chu dahkhawm a nih vang hian he lehkhabu hi a hluin a buatsaihtute an fakawm hle. A bu chhungthu ziaktute hi mi chi hrang hrang an niin, politician, zirtirtu, kuthnathawka eizawng leh sorkar hna dang thawktute sakhaw rawngbawltute an ni hlawm. Heng ziaktu zingah hian: Lalhmuaka (1912-2005), Zikpuii Pa (1929-1994), Selet Thanga (1920-1995), Darchhawna (1936-2023), Lalhmingliana Saiawi (1937-2016), HK. Bawichhuaka (1912-1985), Siamkima Khawlhring (1938-1992), JF. Laldailova (1925-1979), James Dokhuma (1932-2007), Lalbuaia (1920-2003), Hrangaia (1912-1989), Lalthangfala Sailo (193...

AIZAWL ZIN THU - I

Mahmuaka Chhakchhuak Sept. 5, 2025 Lungleia awm tan chuan Aizawl kal fo hi alo ngai ṭhin a, thil zawng zawng deuhthaw-ah hian Aizawl kan la tih vek avangin lehkha buaipui turte hian kan Aizawl ngun ṭhin hle.  Tun ṭuma Aizawl ka phei chhan chu thil pahnih niin pakhat zawk chu Thanpuii Pa lehkhabu hmasa ber ZO NUN, kum 1963 ami tawh chu kum 1979 khan chhut nawn tawh a ni nain la tlangzarh miah loh a ni a, chu lehkhabu chu kumin 2025-ah hian chhut nawn leh a niin tlangzarhna hun hman tum a ni a. Chu tlangzarhna hunah chuan a bu chhung thu thlirzauna hun hmang tur ka nih avangin ka dam phawt chuan tihhlawhtlin ngei ka tum a. Pakhat leh pawh lehkhabu tlangzarh lam tho niin kan kohhran (Pentecost)-in Addict center kan neih chhun, Falkland hmuna Elpida Rehabilitation-a Home Father, Evan. K. Lalchhawnzova hi ka nau ngawih ngawih a nih vangin a lehkhabu thlirzauna hun bawk hmang tur ka nih vang a ni.   Tichuan, April 10, 2025-niin Pu J. Malsawma lehkhabu hmasa ber ZO NUN chu tlang...

PATHIAN HMANGAIHNA ROPUIZIA

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 10, 2025 ZMC Cabin No-405-a ka pa damlohna avanga zan hnih kan riah hnuah chuan Pathiannia rawn thleng a. Nurse fel tak hian kawngkaa rawn dakin ‘Vawiin chhun dar khatah inkhawm thei in awm chuan X-ray tihna bulah Chapel a awm a, inkhawm hram nise’ a rawn ti a. Kei chuan inchei a ngai em ka ti zui nghal a, a ni chuan ngai lo, tikhan kal tawp rawh, a pawi lo a tih takah chuan tukṭhuan eikham aṭang chuan inkhawm tumin ka inbuatsaih a. Minute ngaa dar khat ala ri lo tihah chuan hmanhmawh deuh takin Chapel lam chu ka pan a, thleng hmasa pawlah ṭangin mi panga vel hian min lo thlen khalh a, tlar hmasa ber pahnihna ah chuan ṭhuin hmelhriat loh vek an nih avang chuan ka inthlahrung duh lem lo a, hla bu chu keuin thiam lem tak lo chuan ka zai ve bawng bawng a. (Ka zai thiam loh zia hretu awm sela chuan min nuih tet tet mai thei e).  Ṭanna hla atan Kristian Hla bu no 43-na chu khuangpu chuan rawn sawiin a la nghal deuh mai bawk a, kei pawh chuan keu nghalin khawila...

ZALENNA RAM Thlirna

Mahmuaka Chhakchhuak Nov. 4, 2024 July 24, 2022-ah Mizo Writers Association chuan Synod Multipurpose Training Centre-ah Annual meeting neiin kum zabi 20-na chhunga Mizo ṭawnga lehkhabu chhuak, lehkhabu ro tling 10 an thlanchhuah ziaktute hnenah chawimawina an hlan a.  Chung lehkhabu leh a ziaktute chu (an ziah kum nen); 1. Mizo Chanchin (1938) – Rev. Liangkhaia 2. Mizo Pipute leh an thlahte chanchin (1965) – K. Zawla 3. Ka ram leh kei (1965) – R. Vanlawma 4. Mizo kohhran chanchin (1969) – Rev. Saiaithanga 5. History of Mizo in Burma (1980) – B. Lalthangliana 6. Zoram politics inlumlet dan (1983) – A. Thanglura 7. Zalenna Ram (1986) – Siamkima  8. Nunna kawng Ṭhuampuiah (1989) – Zikpuii Pa 9. Ka zin kawng (1990) – Ch. Saprawnga 10. Vanglai (1995) – Thanpuii Pa Heng lehkhabute hi uluk taka an chhiar a, an zir hnua thlanchhuah a niin tumah rengin hnialna kan nei lo a, awm kan tiin lungthlu takin kan pawm vek a. Heng lehkhabute hian kawng hrang hrangin Mizote ...

KRISTIAN, KAL FIMKHUR RAWH

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 31, 2025 Vawiin hunah hian Kristian kan nihnaah kal fimkhurna tur a tam ta hle mai. Tunhma lama Zu in loh tur, ruk ruk loh tur tih leh nula ngaih loh tur tih ngawt ang kha a ni tawh loin tunah chuan fimkhurna tur alo tam ta hle mai a, ṭhenkhatte ṭawngkam ang deuhin fimkhur sen pawh a ni ta meuh lo.  Hman deuh tawha pa fel tak, khawtlangah pawh a vengva pawla kan ngaih ṭhin chu tun hnu daiha a chanchin ka han hriat leh chuan alo pa ta vak loin a lo tuai ta deuh tlat mai a, mak ka ti hle. Tuai ka dah hniam leh hmusitna lam vang a ni hauh lo a, piantirh ata mipa ni chunga pa lutuk lo deuh chi an awm a, chutiang bawkin hmeichhia ni sia pa deuh tak pawh an awm tih chu kan hre hlawm awm e. Eng vang tehkher nge ka hre lo a, mipa chu mipa ni tlang law law loa a lo tuai tak daihna chhan kha ka hrethiam lo a, mak tihna hi ka la nei reng.   Kan khawpui ber, Aizawl khawpuiah hian zan boruak a hrisel ta lo hle. Bo thei lo pawh a awm tawh lo a, Road Roller bo ...

ZIAK MITE HAMṬHATNA

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 7, 2025 Mizoramah hian ‘Ziak mi’ tia chhal theih meuh tur hi an la tam loh tehlul nen an tan hian hamṭhatna tur hi a la tlem em em zui hi chu a dik chiah lo mai thei a, ngaihtuah zui tham a ni. Kawng hrang hranga hmasawnna rahbi kan rah mek lai hian kan khawngkhawbaina tak pawh a ni a tih theih ngei ang. Kum tam tak liam tawh aṭang khan kan ziak mite hian hamṭhatna an dawn hi sawi tur a tam lo hle ṭhin a, lawmthu sawina ṭawngkam thlum leh tukhum che lawih khawpa chibai bukna mai chauh hi an lawmman dawn chhun emaw tih mai tur a ni a, ṭhahnemngai taka mahni lehkhabu siam zuarte pawh hi vawiin thlengin an la awm. Kohhran lam lehkhabu siamte erawh hralh a kalin a buatsaihtute tan chawi a awm ngai ve lo a tih theih hial. Kumin (2025) Mizoram Presbyterian Kohhran Sunday School Zirlaibu Thuthlung Thar Zirtirna chu copies 95,000 siam a ni a, a man pawh a tlawmin, Rs. 100 man a ni. Kohhran lehkhabu ni ta lo sela chuan a copy hi tih tam ngam a ni hauh lo ang a, a man p...

PIPUTE ROHLU

Mahmuaka Chhakchhuak Aug. 29, 2025 Kan pi leh pute kha tun, ṭhangthar hun nena khaikhin ralah chuan an fel lohna leh tlin tawk lohna tam tak sawi tur a awm ngei ang a, chutih rual chuan ṭhangtharte aia finna an neih ṭhat zia pawh sawi tur tam tak a awm bawk ang. Thlawhhmaa vah tur ram an en dawn a Arpa an pawm a, Ar a khuan loh chuan neih tlakah an ngai lo a, Ar a khuan thung chuan ngaihngam takin an nei mai ṭhinte kha vawiin thleng hian ngaihhniam theih ala ni reng reng hauh lo. Ruah a sur uar viau a, khua a chen tluk tluk lai pawhin tualah Ar chhuak an hmuh chuan khua a ṭha dawn a ni ang an ti a, alo dik ngei ngei bawk a. Hetiang khawpa sik leh sa chungchanga finna an neih ang hi khawvel hnam dangte hian nei ve tak maw le?   Thiang lo an tih tam takte pawh vawiin thleng hian mi tam takte chuan an la palzut ngam chuang hauh lo a; In sak ṭhat dawnin Tlung hawi dan ngai bawka hawi tir leh tur, Tlung hawi zawng thlak chu a thiang lo an tihte pawh hi ala dik reng mai awm mange a ...