Ruatfela Nu OPEN LETTER THLIRNA

Mahmuaka Chhakchhuak May 18, 2021 Pi Vanramchhuangi (Ruatfela Nu) chuan kan Chief Minister zahawm tak chu tum hnih hmuh a, hmai hma ngeia sawipui a tum laiin remchan lohna alo awm zel si niawm takin a hmu theih tak loh avangin a hriatthiamna ngen chungin mi zawng zawng hriat theih turin Open Letter a thawn ta mai ni awm tak a ni. A ngaih pawimawh ber chu CoviD Second Wave do tak tak tur leh Third Wave lo thleng tur laka inbuatsaih tura ngenna a ni a, point hrang hranga thliarin chiang takin a ziak a. Kan Chief Minister zahawm tak Pu Zoramthanga kaihhruai Party MNF chuan kum sawm chhung sorkarna an lo chan tawh a, an sorkar paihthlak a nih a Opposition-a an awm laia Pu Zoramthanga ngeiin ‘Kum sawm chhung sorkarna an lo chan tawhna chu inzirna atana an hman a nih thu leh sorkarna fawng an chelh leh rual ruala hnathawh nghal char char an tum dan sawi a Bawng insi ang phat kan ni ang a tihte chu sawi langin mizo mipuiin chance an pe niin a sawi hmasa a. Ruatfela Nu chuan pawimawh a tih lai chu hetiang hian fel takin a point-in a rawn then a: 1. SEDP cheng Nuai Thum (3 Lakhs) in sem lo. Hei hi mipui bumna satliah lo tak a ni. Hei hi Pu Rama ngeiin a sawina video clip pawh kan la kawl furin a rinawm a, zep rual a awm lo. Budget-ah kan dah nghal ang tih hi Ruatfela Nu hian vawiin thlengin Budget-ah ala lang lo a ti a ni. 2. Decentralization of Power atan Budget hmasa bera pawisa kan dah ang i tih kha in dah lo. Hei hi ‘Thuneihna semzai’ kan tih hi a ni a, Thuneihna duhin politics kan khel a, thuneihna sang tak chan duh vangin ram hmangaih tam tak an awm takah hian tuna kan C.M zahawm tak pawh hian veiin thuneihna semzai a ni ang a, Budget-ah sum pawh kan dah nghal ang a ti a, a dah leh chuang si lo tiin a rawn sawi ta a ni. 3. Mizo thalai lehkhathiam B.A leh a tlukpui sorkar hna hmu lote thlatin stipend pek vek i tiam kha eng tikah an nge hmuh ang? I pek thuai loh chuan thalai lehkhathiam hna la hmu lote sorkarah emaw, corporation-ah emaw hna pek vek an ni ang tiha i tiamte kha an la hre reng a. I tiam anga i pek leh si loh chuan Mizo thalaite hian an ngaidam thei lo ang che tih ka hlauhpui hle che a ni. Coronavirus pandemic avang hian an la rawn zar buai lo che pawh a ni rih mai thei? Hei hi chu kan CM zahawm tak hian khawilai hmuna a sawi nge ka hre ve chiah lo nain 2018 Election dawn velah kha chuan East I lamah khan a sawi pawh a ni mai thei a. Chief Minister PS atan pawh ṭhalai lehkhathiam 5 vel chu alo hual te pawh a ni awm e. 4. Covid-19 thawh hnihna (2nd wave) a rawn thleng a. Hei hi a lo thleng ngei dawn tih mithiamte'n an sawi lawk sa a ni bawk. Vanneihthak takin 2nd wave inbuatsaih nan 1st wave chu thla 5 zet a ziaawm lailawk a, mipui pawh kan zalen hman hle a. Sorkar tan pawh 2nd wave atana inbuatsaihna hun thawl a awm a ni. Hei hi chu sorkar lam tan pawh hrereng mahsela inbuatsaih chu har tak tur a ni. A chhanchu development hna kal lai tam takah bawhzui ngai alo awm mai bakah ram hmangaihna tak tak nena hnathawh kawr ha kan tam tawk loh vang a ni ber ang. (Hei hi Point 5 naah tlemin a rawn thual leh bawk a) 6. Covid 2nd wave atan ICU khum engzatnge in siam belh a, ventilator engzat nge in neih belh a, oxygen engzat nge in-in ruahman? Kei aiin i hre zawk ang a, mipui hriatah, a dikzia nemngheh theih chi ngeiin puang zar la; CM Relief Fund atana sum thawh pawh mipui tan a phurawm lehzual ngei ang. Hei hi chu thil pawimawh tak a ni a, kan sorkar ngei pawh hian hmalakna engmah a nei lo chu a ni hauhin a rinawm loh. CMRF-a sum thawh pawh hi mipui lam atang chuan an phur nge phur lo tih chu sawi thiam a har rih ang a, kohhran lam chu an thawh tha viau a, mi mal leh pawl hrang hrangte erawh chuan an la thawh tha vak lo ni awm tak a ni. 7. Covid-19 do nan CM Relief Fund atan sorkar hnathawk leh mipuiin an rawn thawhkhawm ruih ruih a. Nang leh i thawhpui, M.L.A leh minister te’n engzat nge in thawh ve tawh? M.L.A Fund kha chu mipui ta, mipui pawisa (public fund) a ni sa hrim hrim a, In thlakip hlawh atangin thla khat hlawh tal thawh tura beisei chi in ni em? MLA leh Minister-te hian Fund an neih theuh atanga an thawh hi Ruatfela Nu chuan mipui sum a rawn ti a, a dik khawp mai. Mipuite heti khawpa CoviD hripuiin min chimbuai lai hian kan ram hruaitute hian an rawngbawlsak mipuite tan hian engtiang chiahin nge an inpek a, an inhuam a rawn ti a ni. 8. CMRF thawh ngei tura mipuiin kan ngaih, i sawrkar duhsakna dawng nasa, contractor leh supplier lian, consultancy firm lianpui pui, an duhna ang zat zata hnathawk tura in insiamrempui, ‘Restricted Tender’ hmanga in duhsakte hian CMRF an thawh kan hre khat hle mai. Concern minister-te iptepui an lo hnawhpuar awk awk zawk em ni le? Kum hmasa lamah khan Restricted Tender hmanga contract hna pek tam zia kan hria a, khangte khan CMRF ah an thawh leh thawh loh kan hre lo a rawn ti a ni. 9. Mipui leh sorkar hnathawk hniam lam hi sawrfu tur kan awm tawh lo. Covid hripui vangin kumkhat chhung zet kan sumdawnna a thuanawp tawh a, nitina inhlawhfa leh kuthnathawktute pawh an thuanawp vek a; kan harsa vek tawh a ni. Sorkar hnathawk, Group A leh Group B meuh pawh hi an dinhmun a inang lo em em a. An zingah hian hlawh chauh ring, sum leh pai engmah ei ru lo, loan laa in leh lo din hram hram te an awm a. Kan za vaiin kan harsa tlang a ni ber tawh a. Engtin nge i tih dawn le? Kum hmasa lamah khan sorkar hnathawkte hlawh puk sak tih te kan hria a, tunah ngei pawh nikhat hlawh theuh thawh tura ngenna a awm leh bawk a. Hlawhfa ruaituin mahni hlawhfate sum leh pai it kan ang thei riaua a hriat vangin Ruatfela Nu hian a rawn hria a ni ber mai awm e. 10. Heng hi i mawh an ni vek lo ve. Kan do hneh loh Covid hripuiin min run vang a ni a. Kan tum angin tumah kan awm thei lo. Nang pawhin i tum angin ram hmasawnna hna i thawk thei lo ang tih ka hria. Mahse, Covid 2nd wave hi a na si a. Engtin nge Mizo mipui tlemte hi min chhanchuah ang tih ka ngaihtuahpui che a. Heng a hnuaia ka sawite hi i tih lawhtlin chuan CoviD hripui vanga thihna leh riltam vanga thihna lakah mi tam tak i chhanchhuak ngei ang tih ka beisei a ni. Hetah hi chuan CoviD hripui leng vanga ram mipuite chhuanchham leh riltam vanga thi kan awm lohna turin chhanchhuahna hna thawk tak tak turin a duh a, chumi tur chuan thil pawimawh tak tak a rawn sawi lang a: i) PAHOSS scheme atanga pawisa a dawng turte hnena sanction tawh zawng zawng hnukkir vek la, la release loh pawh stop vek la, District capital-a sem chhuah tawh zawng zawng pawh ko kir vek la. CoviD 2nd wave do nan dah vek rawh. He scheme atang hian sorkarin revenue hmuh letna tur a nei miah lo lehnghal a. Tun ang hun harsat laia tih atan a inhmeh rih lo va. Chuvangin hnuk let la, rilru tharin, state sorkar rethei kan ni tih hriain, revenue hmuh let lehna i siam fel hnuah chauh hma la leh turin ka ngen che a ni. PAHOSS hi mi tam tak enghelh tak pawh a ni a, tunah hian Finance lamah chuan PAHOSS sum K-Diposit ah Nuai 4,987 lai dah a niin an sawi a, Nuai 1003.30 lai chu hmanral tawh ni bawkin an sawi a. Heng sum tam tham takte hi sorkar lama revenue hmuh let tur awm lo a ni lehnghal a, CoviD hriin min chimbuai lai a nih vangin Ruatfela Nu hian hnuk kir leh veka CoviD beihletna atana hmang zawk turin a duh a ni. ii) SEDP Board thiat rawh. Board Vice Chairman, Minister of State rank nei zawng zawngte hi tun dinhmunah enga tan mah a tlaktlai lo. An mihring ni loin an hna hming leh board enkawl nana mipui sum kal ral hi kan damkhawchhuahna daltu mai a ni. SEDP Board-in motor an kawl zawng zawng lilam la, Covid 2nd wave do nan pe rawh. Kan health system leh intih milen hi a inphu lo e. SEDP Board 14 te hi Vice Chairman telloa staff ringawtte tana sum chhuak hi a tam tham bawk em a – Board pakhat tan thlatinin Rs. 1,19,700/- a kal a, Board 14 te staff tan hian Rs. 16,75,800/- chu thlatin kal chhuak bawkin kum khatah Rs. 2,01,09,600/- lai chu kum khatah a kal chhuak bawk a ni. Hetianga sum tam tham tak hman a ni chung hian heng Board 14 te hnathawh hi kan hre fiah hleithei lo a ti a ni ber mai awm e. Minister of State rank-a dah an ni bawk nen hian enghelh tham a rawn ti a ni. Heng vang hian heng sum zawng zawng hi CoviD do na atan hman ni zawk sela kan hlawkpui zawk ang a tiin kan health system nen a inphu lo a ti a ni. iii) Rawmi tiak supply tu zawnna tender chhuah mek hi hnuk kir leh rawh. Thil phun a hun tan a. Kan hmabakah eng nge lo thleng dawn? Covid 3rd wave hian min run zui leh dawn em? Covid 2nd wave hian engtikah nge min kiansan dawn tih pawh kan hriat loh hi. Hetah hi chuan tuna Horticulture Department atanga May 7, 2021-a Tender chhuah chungchang sawiin June 1, 2021 thlenga chhan theih tur a ni dawn a, SEDP hnuaiah raw chi hi 15,000 leh NBM hnuaiah raw chi 25,000 supply tur a ni dawn a ni. He tender atan hian sum engzatnge dah a ni tih chu sawi lan ni chiah lo mahsela tlemte chu a nih a beisei awm loh. Chung sum te chu hnukir rih a CoviD 3rd Wave beihletna atana hmang turin a rawn duh a ni. iv) Contract hna reng reng order chhuah rih suh. I chhuah tawhsa pawh hnukkir ve rawh. Covid do nan budget head pawh siam rem mai rawh. Hei chu sawi zau hranpa a ngai awm lo e. v) Online Cabinet meeting ko la, mipui hlawhfa (government servants) rawihte’n mipui pawisa bawka awmpui (house maid) an rawih theihna thiat nghal vek la, chu pawisa chu health system tihchangtlun nan hmang rawh. Hei pawh hi kan hrethiam vekin a rinawm a, sawi belh tawh lo mai ila. Heng bakah hian Supreme Court-in “Healthcare worker reng reng an hlawh hren thensak loh tur” a tih meuh pawh zawm thei loin, sawrkar hnathawk hlawh puksak zingah Doctor leh Nurse te pawh an tel hial a ni. Hripui leng leh sorkarin sum harsatna a tawh alo in nangching hi a pawi hle mai a, state dang reng rengin an tih ve hauh loin hnathawk tute hlawh puk hial kan ngaih phah hi pawi a tih thu sawiin Chief Minister atanga Cabinet member te hian sum remchenna kawnga hmahruai tura a duh thu a sawi leh a ni.

Comments

Popular posts from this blog

CHIEF MINISTER HNENA LEHKHATHAWN

TACHHIP ARSI ÊNG

Dr. HL. MALSAWMA NGHILHLOHNAN (A boral champha vawikhatna pualin)