JIMMY L. CHHANGTE PIANCHAM PUALIN
Mahmuaka Chhakchhuak
June 3, 2021
June 2, 2021 niah khan mahnia awm e ti lo chuan ka buai ve ang reng hle mai a, zan dar 10 pelh tawhah hian WhatsApp group pakhat ‘Literature leh a dangte’ tih group, mi tam vak lo kan awmna hi ka han hawn chuan kan thianpa F. Vanlalrochana hian ‘vawiin hi Pu Jimmy L. Chhangte birthday a ni’ a tih hi ka han hmuh chuan chawpchilh tak maiin keimahah hian enge maw tak hian min deng deuh sawk maiin ka inhria a, hmanhmawh ang reng tak chuan Birthday lawmpuina thu ka han ziak zung zung nghal a, chu groupah chuan kan post ta nghal a.
A hmel ka la hmuh hauh loh leh ka hmuh loh hlen tur Jimmy L. Chhangte, a hming tak Jimmy Lalnghakliana Chhangte khan min lo boral san tawh mahsela mi tam tak thinlungah erawh kumkhuain a nung reng tawh dawn thung a. Keimahah ngei pawh hian a THAMRAL LO MITTHLA avang tal pawh hian a nung reng fo ang. THAMRALLO MITTHLA hi Bible ai mah pawhin ka chhiar chhuak ngunin vawi ruk lai ka chhiar chhuak tawh a, thawnthu phuahchawp mai nilo a, ama tawn ngei a ziak a nih vang hian ka ngainat phah a ni. Tu in emaw min hawh bo sak avangin kum hmasaah lawk khan a vawi thumnan ka lei leh a, hei erawh hawh chhuah ka remti tawh meuh lo a. A ziaktu hian thil tam tak a tawng a, a damchhung khan rahbi rem a rap awm lo mange tih tur a ni hial awm e, vawi tam tak biru tein hun a hmang a, taksa hliam leh pilh nei lo mahsela a thinlung lamah erawh kumkhuaa natna hling ni tawh tur thil te a tawng hial a ni.
THAMRALLO MITTHLA leh NUNKHAW TLAITLA LENKAWL tih lehkhabu pahnih chauh ziak hman mahsela zofate zingah hian a hming a dai tawh kher awm lo e. Kum naupangte a nih laiin a pain a boralsan a, a nuin enkawl seilianin a hmeithai pui a. Kum naupang tak ni chungin Aizawl khawpuiah kut ruakin a lut a, kut ruak a chhuah leh a tum tawh lo bur thung a! Pheikhawk chhe siam a zir a, a tum pawh a sang lem lo i ti maithei e, mahse hlawhtlinna kawng zawh tur a nih avangin a thil tum chu a bei tang tang a, a tawpah zawng midang nena tehkhin chi phei chu ni lem lo mahsela a hlawh tlingin Dolung leh Hriau (Pheikhawk thuina) bakah Lahlum nen Lunglei lam a pan leh vang vang a. Sikul kal pahin zing leh tlaiah pheikhawk chhia a siam a, amah leh amah in chawm a. A unaute leh midang tumah tihbuai tum loa hlawhtlinna lamtluang zawh chu a tum ruh bur mai a ni.
Hun a rawn kal hret a, Lawng sipaiah intlar vein a tling hlauh a, nimahsela hriin a tlak buak avangin a zawm thei lo a, beidawng takin a awm phah a. Chu beidawnna erawh in hneh tir a tum hauh lo, an khuaah hawng lehin cheng engzatmah a neih loh avangin a thianpa pawnthuah telna chu Rs. 10 a hralh vai pakhat hian alo leisak a, vaipa hnen atanga a pawisa dawn chu vanduaina nge vanneihna tih pawh hriat lohin a lo inthuah hlauh mai. A thianpa chuan neih mai a duh laiin a ni erawh chuan tha a tih loh avangin pawisa chu vaipa a zu pe let leh ngat a ni. Chu cheng 10 nen chau chuan Burma an lut chho a, an hmabakah enge an tawn dawn tih reng an hre phak lo.
Burmaah kum 4 vel awmin Thailand, Laos, Cambodia, South Vietnam leh Philipines bakah Okinawa leh South Korea-ah te leh Bangkok thleng thlengin sulhnu a nei a, chu chauh niloin ama hming ngei pawh theihnghilh hman hial turin a piantirha a hming bakah hming dang dang paruk zet: Carl Van Jeffrey, Jeffrey Aaron Collins, Amnuay Sophavej, Seree Narksawan, James Narkbun, Jim Srivisaen tihte a nei hman a, Burma rama a awm lai hian ‘The chartered Bank’ Rangoon Branch-ah Clark hna a hmu ve ta hlauh mai a, hei hi hna pangngai deuh a neih hmasak ber a ni a, reilo-te ah Security Inspector- ah kai thuai a, amah pawh a lawm kher mai. Hei bakah hian Bangkok ah US Armed Force (USAID) hnuaiah L.O (Liaison officer ) hna te a thawk bawk a. Kum 1970 atanga 1984 chhung khan Assumption Business and Administration College (ABAC) ah zirtirtu hna a thawk bawk a ni.
Jimmy L. Chhangte hringnun thawnthuah hian ngaihnawm lai tam tak a awm laiin a ngaihnawm ber lai chu a rinawmna hi a ni awm e. A hnathawhna hmunah emaw a thiante kianga a awm lai ngei pawhin bumna hi a hmang ve ngai lo a, a hnathawhna reng rengah hian a hnu leha ama tana hmingchhiat theihna turin a thawk ngai hek lo. Chutiang zelin hmeichhe lamah pawh rinawmna a vawng tlat a, mi pakhat tan a nungin mi pakhat tan a rinawm tlat thin a ni. Burma a thlen chhoh tirha a inghahnate thenawm hnai lawka nula hmeltha tak mai Monica Henderson nena an inkar hi a ngaihnawm a, a lungchhiatthlak bawk. An pahnih chanchin hi romantic thawnthu ngaihnawm tak a tling a, nuihna tur a awm a, lawmna tur a awm bawk rualin mittui ti tla hial thei turin an pahnih thawnthu hi tih tawpin a awm bawk a. Hmangaihna vanduai an sawi thin hi hetiang hi em ni tih tur a ni.
Monica nena an chanchin hi thui tak sawi tur a awm nain ngaihnawm ka tih lai ber mai chu ‘Jeff, hei hi kan thlen thui tawp la ni phawt rih rawh se aw…..mi fing leh fel zawk i ni a, i hrethiam em em ang. Hei aia thui kan thlen palh hlauh chuanin, mi rinawm kan nihzia entirtu kan ‘hlutna’ hi kan hloh ve ve nghal ringawt dawn a ni! Amaherawhchu, hei hi tunah kan pumpelh theih chuan kan rinawmna ve ve kan infinfiahsak tawn theihna kawng pawimawh ber pakhat a ni. ‘Hlutna’ kan neih chhun hi inkheksak ve ve ila, a hun takah kan la chen dun zawk dawn nia aw….’ Tia a hmeichhia zawkin zan reh taka pindan rila a sawi hi a mawi sathliah lo a, a zahawm bawkin a ropui hle a ni. Mipa zawk tan ngei pawh chu tawngkam nem tak atanga lo chhuak, thu dik tak bawk si han bawhchhiat luih chu har tak tur a ni reng a ni. Jimmy hi mipa dang tam tak ang chu nisela chuan amah atchilh tlat tu Amara ngei pawh kha a khawichhe duh ang chu. Mahse a ni chu Jimmy a ni tlat si a.
Thailand leh Laos rama a nau, a hming pangngaia a sawi duh chiah lem loh ‘Lalthaa’ a tih mai nena an insual chanchinte leh Lalthaa’n a tihbuai dan zawng zawngte hi titi zangkhai tak anga sawi chakawm tak a ni a, a tawpah zawng Lalthaa hi a ning thlu ngang a ni ang ‘Laltha, kha pawisa hi ka pe che ang a, hawng nghal ang che, i hmel ka hmu leh a nih chuan ka that ang che’ tia a thlah meuh chuan Lalthaa ngei pawhin a hlau ta deuh a ni ang a reh ta hmak a ni awm e. Nimahsela kum 1968 february thlaah hian tum khat chu CHRISTIAN HOSPITAL HOME ah a leng a. Pathianni lo awm mai turah hian khualtha an neih dawn thu leh a thusawi lo ngaithla ve turin an lo sawm a, a ni pawh chuan a lo remti ve mai bawk a. Pathianniah chuan ava inkhawm ta ngei a, an khualtha neih, an speaker tur chu a nau Lalthaa bawk chu a lo ni pek a! Mipui hmaah chuan Lalthaa chuan a thusawi chu sap tawnga lenlin sak turin ala sawm leh ta nghal a…..
A thui lutuk palh ang e, duh tawk mai dawn ila Jimmy L. Chhangte zet zawng chanchin sawi tur hi a ngah bik a, Thlarau khawvela cheng tawh Jimmy L. Chhangte hi a piancham pualin hetiangte hi ka han ziak ve hrim hrim a ni. A chanchin hi sawi tawp ni a awm lo’ng e.
Comments