RAMRI CHINFEL DAN KAWNG THUM CHU
Mahmuaka Chhakchhuak
July 21, 2021
Pu Lalduhoma, MLA in Ramri chinfel dan kawng thum a sawite hi tuna kan ramri buaiah hian sawi rik leh zauh a ni ṭhin a, tlemin han sawizau dawn ila a ṭha ang e. Heng pathumte zinga mi a khawi ber emaw hi chu tihhlawhtlin mai theih tur tak chu a ni.
A TAKA LUAH: Hei hi thil pawimawh tak a ni a, tunah Assam nen kan inrina bawrah hian luah loh hmun ruak ala ṭhahnem hle a, engtin tin emaw lo inbe rem thei hlauh pawh ni ila, heng kan ramri hrula hmun ruakte hi kan luah zui si loh chuan awmzia a awm vak lo mai thei. Ka ṭhenawmpa nen kan ram inrina bulah chuan hmun ruak a tam a, engmah thlai chin ka neih bawk si loh chuan ka hriat loh karin a huan pal a rawn sawn fo mai ṭhin kha a tan pawh thil awmsam tak tur a ni ang deuh hian kan State Boundary hnaiha ramte hi luah ngei a ṭha a ni.
Sorkar lam aṭangin ruahmanna awm sela, mipui nawlpui tan luah alo remchang chiah lo a nih pawhin sorkar lamin eng project khawihna atante emaw Agriculture / Horticulture lam thlai chinna atan emaw Industries Department lam thil atan te pawh ruahmanna neiin a enkawltute tan chenna hmun tur In engemawzat sa bawk sela a remchang viau mai thei. Chuti a nih loh pawhin a duh apiang tan thlai leh thei chinna hmun atan tea ruahmanna siamin chungte chu sum leh paiin ṭanpuina pe bawk sela.
Chutianga a eng kawng ber emaw tala kan luah chuan ramri hrulah hmun ruak pawh alo tlem ngei ang a, ramri hrul aṭangin tharchhuah kan lo neih phah ngei bawk ang a, ṭangkai leh hlawk takin kan hmang thei dawn tihna a ni. Nimahsela ramria hnathawka awmte hi thlamuang taka an awm theihna atan sorkar lam aṭangin vengtu dah ni bawk sela, Out Post kan dah a nih loh pawhin engtin emaw kawng ruahmanin mipui leh an hnathawhna hmun venghim tu tur sipaite kan awm tir ngei bawk a ṭha a ni.
COURT KAL: Hetia kum tam tak kal tawh aṭanga buaina leh harsatna kan tawh phah fona kan ramri ah hian a chinfelna atana kawng awm thei leh chu Court kal a ni. Keini aṭang hian ramria buai avanga Court thlenpui hi kan la nei miah lo mai a, document kan neih ang angte hmang hian kan ramri hi kan humhalh thei ngeiin a rinawm. Kan pi leh pute hunlai aṭang tawha buaina leh harsatna awm miah lo a kan lo luah tawh ram hi keini ṭhangtharte hian huaisen taka kan humhalh ngam a pawimawh a ni.
Assam lam hian Court kal ai chuan tharum hmanga hnehchhuh hi min tum zawm nitein a hriat a, tuna hetia an rawn lawr leh takna chhan pawh hi Chief Minister Office aṭanga thu hmu ni awm tak tea hriat a nih nghe nghe kha. Chuvang tak chuan a ni ngei ang a min zuam riauin a lang. Vai mai mai tia khawi lai hmun emawa kan ngam ṭhin ang ngawt kha chuan ramri lamah chuan a ngam theih hauh loh mai a, hei hi an rilru pawh a ni mai thei. Hei vang hian Court lama kal hi an tha a za chiah lo niin alang a, keini hian Court lamah kal ta thung ila awmzia a awm mai thei e.
INBIAKREM: A chinfel dan kawng dang awm leh thei chu Inbiakrem a ni. Keini lamin kan hauh chin sawi chiang ila, anni lamin an hauh chin sawi chiang bawk sela inbiakremna neiin thuthlung fel tak kan ziak theiin a rinawm. Keini lam hian kan ram chin tia kan hauh chin hi tunah rih chuan kan la sawi chiang thei lo ni awm tak a ni a. Kum 1986 a MNF leh Sorkar inremna (Accord) ziakah khan North Eastern Areas (Re-organization) Act, 1971 pawm a ni kha a ni a, chu chu District Council ramri kha a ni. Hei hi Lushai Hills Inner Line 1933 kha a ni a, rambuai reh hnuah pawh UT ramri atan hei hi chhawm zui zel a niin kum 1987 a State-a hlankai kan nih pawh khan he ramri bawk hi chhawm zui zel a ni a. Amaherawhchu tuna kan sorkar hian July 8, 2019 khan Cabinet meeting naah BEFR 1875 chu kan ramri chin atan an rawn pawm leh tlat mai si a, chu chuan keimahniah harsatna min thlen phah ta a ni. Heng ramri pahnih pawh tawhte hi a in ang lo a, a khawi zawk nge tih tur awm hi kan huaisen loh phah theihna tur thil tak a ni pawhin a hriat. Kan sorkar hian mi zawng zawngin kan hriat chian theihna turin Official Map fiah takin siam ngei rawh se.
Sorkar aiawh inbiakna neih nisela, keini lam pawhin kan pi leh pute hunlai atang tawha kan ram chin nia kan pawm hi hrilh a, min pawm sak turin ngen ila. An remti chiah lo a nih pawhin lai leh laiah tlukpui dan pawh zawng tawh mai zawk ila ramria harsatna neuh neuh hi a thlen tawh lohna atan chuan a ṭha mai thei e. Lai leh laia insiam rem erawh hi chu keini lam chuan harsa kan ti ngeiin a rinawm a, amaherawhchu ramri-a buaina a awm tawh lohna atan chuan duhthlan tur a hmalama pahnih bakah hei bak hi kawng dang a awmin a rinawm loh.
Heng kawng thumte hi a rem lo vek a nih chuan survival of the fittest tih ang deuhin a huai huai neih atan tiin tharum leh silai hmang pawha kan inbeih ala ngai mai thei a ni. Chu erawh thil ṭha a ni hauh lo a, nghawng tam tak a neih theih dawn avangin chulam hawia cho chi pawh a ni kher lo ang. Heng kawng thum aia ṭha leh fel zawk hi a lo awm mai thei a, alo awm a nih pawhin rei kan rial chu a fuh chuang lo ngei ang a, Assam nena kan ramri hi chinfel vat a nih loh phei chuan tun aia nasa zawk hian harsatna ala rawn thleng leh thei a, ramri hnaiha kan unaute hian anla tuar nasa zawk mai thei a ni.
Comments