RAMRI LAM
Mahmuaka Chhakchhuak
July 5, 2021
THUHMA:
Assam State leh Mizoram State Boundary hi kum tam tak kal ta atlṭang tawhin buaina neuh neuh a awm reng a, thisen chhuak hial khawpa intih buainate pawh a lo thleng tawh ṭhin nain nunna chan em erawh kan la awm lo niiin a hriat. Nimahsel kum kal liam tawh atanga vawiin thleng hian Assam lam hian min rawn nawr hmasa ziah niin a hriat a, chutih laiin Mizoram lam hi a boruakah leh a takah ngei pawh hian kan tlawm ziah em ni tih turin a tlanchhe zawkah kan la tang zel a nih hi. March 10, 2018 (Inrinni)-a Zophai hmuna buaina thlengah khan a hmuna kan awm ve avang leh nunna humhim duha kan lo tlanchhiat ve nasat avang khan vawiin thleng hian ramri lam sawi hi chuan thin ala rim a, ramri lama harsatna hi kiang tawh se tih a chakawm thin.
Mizoram lam hian kan ngam loh deuh zel avangin an rawn pawng pawrh zel em ni tih hi ngaihtuah ngai tak a ni a, Delhi tlang thleng thleng pawha sawi ni tawhin Chief Secretary level pawha inbiak ni tawh bawk thin mahsela awmzia a awm tam vak lo em ni tih tur a ni. Mizoram lamin huai taka Cabinet meeting meuha 1875 Inner line kan lo pawm tawh avangin Delhi tlang atang pawhin kan duh ang hi chu thil harsa tak a ni nge ni pawh hriat a ni tawh lo a, Assam lam lahin dawhkan atanga sawifel lam buaipui lutuk loin physical takin min rawn ti buai leh zauh zauh thin bawk a. Nek kan nuam nge an sual vang hrim hrim zawk nge ni a khat tawka min rawn tihbuai hi zâwngchhang takah an rawn nei ta mai te pawh hi a lehlam kawnga ngaihtuah chuan a thinurthlakna chen pawh a awm thei awm e.
TUN ERAWH A BORUAK A DANG:
June 29, 2021 (Thawhlehni) ah khan Vairengte tlak lam, Hailankandi District nena inrina bulah Assam Police 4th & 6th Company mi 200 vel te chu Hailakandi SP, Ramandeep Kaur hoin an rawn kalin, Hailakandi SDO (C) Jatin Moydory leh DFO Montaz Ali te an rawn kal tel bawk a. Vairengte chhim venga cheng Pu HK. Ramhluna huan tlangah te kalin enge an tih tih chu hriat a ni chiah lo a, chumi hnuah chuan Pu Lalchhandama (Vairengte field venga cheng) te thlam chu an lo ti chhe ringawt mai a, a huana kuhva kung engemawzat pawh an ti chhe bawk a ni. Hemi thu hriat a ni veleh hian Vairengte khawchhunga mi tlawmngai thenkhatte chu SDO(C) Pu Isaac C. Lalrempuia leh SDPO Pu Ramtharnghaka te chuan IR mi engemawzat nen an kal ve nghal a. Vairengte atanga kal mi tlawmngaite hian thlam tihchhiat avang leh kuhva kung engemawzat tihchhiat a nih avang hian an thinrimin Assam Police te hi thinurin an tawng hman deuh a, nimahsela hruaitute’n an lo khap hram a.
Vairengte SDO (C) leh SDPO te hian Hailakandi SP te hi be nghalin thil awmzia an zawtfiah a, anni lam pawh patrolling pangngai mai mai an nih thua chhangin boruak tha lo siam tum an nih loh thu an sawi bakah chhun chaw eikhama let leh mai turin an insawi a. A tuk, June 30 zingah hian Kolasib DC pawh chhuk veleh nghalin Assam lam hruaitute nen pawh hian an inbia a, State pahnih Chief Secretary-te’n July 9, 2021 nia inbiakna nei tura ruahmanna an lo siam tawh ang chuan an inbiakna thu leh hla ngaihchan nise an ti a ni.
Tun tuma Assam Police te rawn thawk chho hi tum danga thil thleng nen a in ang lo riaua hriatna a awm a, tum dang zawng aiin Assam Police te hi an rawn thawk ripin kil tinah min beih tumin min rawn nawr niin a lang. Tuna Aitlang hmuna an rawn lan bakah hian Lailapur chhak lamah an rawn kal leh bawk ni awm tak a ni. Chumai bakah chuan Assam Police te hian Chief Minister Office atanga order an hmuh vanga rawn thawk ni awm taka ngaihbel theih tur hian an sawi bawk a ni.
ASSAM LAM THILTIH DAN:
Mizoram lama REMNA NI kan tih ni takah khan Assam State Governor Jagdish Mukhi chuan Assam leh Mizoram, Nagaland leh Arunachal Pradesh te nena ramri chungchangah Press Conference a nei a, chanchinthar lakhawmtute hnenah chuan Assam state atanga indang ho hian kan ram pek bak min chuh hi Danpui phalloh a ni tiin a sawi a. Chu mai chu la ni loin Assam State Chief Minister Himanta Besua Sarma pawh Delhi ah tlan thla nghalin India President leh Home Minister leh Minister dangte a kawm kualin Ramri buaina chanchin a thlen a ni. Assam CM vek hian July 3, 2021 (Inrinni) a Press Conference a neihnaah Mizoram Chief Minister hnena lehkha a thawn tawh thu a sawiin ‘Satellite thlalak atanga lang state pahnihin khawih loh tura tih (status Quo) kan khawih lo a nih chuan buaina a awm loh tur thu ka hrilh a. Kan state chuan kan ramri kan humhim a, kan ep state lam pawh kan be zel a ni’ a ti a. heng bakah hian Assam CM chuan July 9, 2021 ah Mizoram leh Assam chu Chief Secretary pahnihte Delhi tlangah an inbiak dawn thu a sawi bawk.
Hetih lai hian Aitlang ramah hian Assam Police te chu Mizoram Police-te inkulhna hmun an tihchhiatsakna hmun leh a chhehvelah an inkulh zui zel a, an ram chin nia an chhal chìna inkalpawhna an ping. July 3, 2021 (Inrinni) khan Mizoram Police te chuan tui an lakna thin hmun chu kawng a rualrem loh avangin an siam rem a, mahse a hmun chu Assam ram chhunga ngaiin Assam Police te hian an lo remti lo a, Hailakandi SP remtihnain kawng chu an ping nghal bawk a ni. Heng bakah hian Assam Police te hian July 1, 2021 (Ningani) tlai lam khan Lailapur lamah Police an rawn chhawp hnaih avang leh Bilaipur (Vairengte tlak lam Aitlang mawng) lam atanga nawr an tum anga report a awm avangin ramri khan hrang hrangah Mizoram Police te an insem darh a ni.
KEINI LAM CHET DAN:
Assam Police te hian kan ram chhung chinah inkhuar an rawn tum nia kan hriat avangin Mizoram Police te chuan an theih ang angin an lo dang a, nimahsela Assam Police te hi an tawlh hla duh lo ni awm tak a ni. Hetianga min rawn hnaih takah hian ngaih a tha chiah lo a, keini lam pawh force mite luh belh ve zelin Inrinni (July 3, 2021) ah pawh khan engemawzatin Vairengte hi an thlengthla bawk a. Chumai bakah chuan July 4, 2021 (Pathianni) ah khan Vairengte Joint VC kaihhruainain SDO(C) Conference hall ah Khawtlang hruaitute leh NGO huaitute nen JAC on Innerline Reserve Forest Demand te meeting an nei a. He meetingah hian resolution pahnih siam a ni nghal bawk a, chungte chu:
1. Inner Line Reserve Forest 509 Sq. Miles Assam Sorkar Forest Department in an enkawl lai mek hi a rang thei ang berin Mizoram Sorkarin la let in enkawl ve tawh rawh se.
2. Mizoram Sorkar hian ramri ah buaina a chhuah apiang a, rang tak leh a tul anga an chet chhuah zung zung theih nan a rang thei ang berin kan Police Force te hi ramri dép ah hmunpui siamin dah rawh se.
Heng bakah hian Kolasib DC Dr. H Lalthlangliana pawhin thu sawiin mi tam takin kah mai tur an tih thin chu chhangin inkah hi tha ber se an inkah pui daih tawh tur thu leh zophai ah pawh atul chuan kap tura firing order an pêk mai thu a sawi a. Tun tumah Assam lam hian awmze nei leh tum neiin an rawn che a, fing thiam taka chet lâk a ngaih ve thu a sawi a. Tun dinhmun ah kan chan chu National level ah chuan thiam kan chan thu sawiin awmze nei taka hmalak a ngaih thu leh Vairengte mipui ten Sorkar an thawhpui dan leh ramri awmze nei zawk a hma an lâk danah lawmthu a sawi bawk. He hunah hian Vairengte leh a chhehvel venghim turin Border Defence Force (BDF) din an remti bawk a, BDF-a tel tur tlangval, pavalai hmantlak in report theih a nih thu an sawi bawk.
KAN TIH TUR NIA LANG:
Hetianga Assam nen ramri-a buaina hi tawp-in-tai a awm dawn lo ni awm tak a ni a, thil ninmawm tak a ni pawhin alang a, hei vang hian Assam lam pawh tun tum hi an rawn thawkrip deuh pawh a ni mai thei. Chutih laiin kan sorkar lam atang thu thar hriattur a awm chiah lo nge sipai tirh thlak belh bak hi hriattur a awm lem lo ni awm tak a ni a, CS level-a inbiakna hi ngaihchan a nih vang zawk pawh a ni ang e. Engpawh chu lo nisela, Mizoram sorkarin a pawm ngei BEFR (Act) 1875 hi luah thei tura kan inbuatsaih a ngai a, vawiin atanga a humhalhna lama ke kan pen pawh a tul nghal bawk ang. Kan sorkar hian huaisen taka hma a lak ngam a tul a, CS level inbiakna hian enge a thlen dawn a hriat mai loh nain Assam lam hian heti taka min rawn ngam ta mai hi chhan let ve ngei chu a that a rinawm. Min rawn nuthurinu-zuam lutuk hi khawvel hriatah pawh a zahthlak ve reng reng bawk alawm le.
Comments