POLITICS LAM AṬANGA RAMRI BUAI THLIRNA

Mahmuaka Chhakchhuak

July 30, 2021




Mizoram leh Assam, State-te pahnih hian ramriah kum tak tak liam tawh aṭang khan buaina leh harsatna neuh neuh hi kan lo nei fo tawh ṭhin a, kan buai tawh nate kha thlir kir ila Assam lamin harsatna an rawn thlen hmasa zawk zel lehnghal a. Tunhma lama buainaah kha chuan silai han puak bawk thin mahsela thi em kan la awm loin a hriat a, July 26, 2021 ah meuh chuan silai a puak mai bakah nunna chan hial an awm a, hliam pawh engemawzat an awm bawk a, hei erawh hi chuan India ram pumpui a thlenin Central sorkar beng pawh a thleng hial a ni. A bik takin North East phei chu a nghawng na zualin state sorkar hrang hrangte lung a awih thei lo a, silai hmetpuak hmasa tu zawk Assam State chu an dem rawn hle a ni. 


Vairengte daiah Assam Police 200 rual zette chu IGP leh SP te kaihhruainain an lo lutin Civil mite chu Tiang mai duh tawk loin Tear Gas, Silai leh Bomb hmangin an rawn beih a. Heng hmanraw hrang hrang bakah hian Ambulance Motor (Doctor leh Nurses) leh Prison Van an rawn keng tel bawk a, chung zawng zawng chu kan thalaite’n huaisen taka video a capture avangin kan lo hmuh theih phah a ni. 


Assam lam hian Zophai hmunah ngei pawh khan firing order hi an keng sa nia sawi a niin tun tumah ngei pawh hian firing order hi keng sa an ni ngei ang tih a rinawm. July ni 2, 2021 (Zirtawpni)-a ZPM General Secretary rualin Assam nena ramria an intihbuaina hmun Vairengte bul Aitlang tlawh tuma an kalah pawh khan  ‘tun ṭum buaina lo chhuah dan leh Assam lam rawn thawh dan hi ṭum danga buaina thleng tawh ṭhin dan nen a danglam riau niin a lang a, ṭum dang intihbuai aiin Assam Police pawh hi an rawn thawk ripin kil tinah rawn beih an tum niin a lang. ZPM hruaitute Vairengtea an awmlai pawhin Assam Police te chu hmundangah an rawn kal leh thu report a awm avangin Mizoram Police te chu lo dang tura an in tirh mek thu Police hotute hian ZPM hruaitute hi an hrilh. Chumai ni lovin Assam Police te hi Chief Minister Office Office aṭanga order an hmuh avanga lo thawk ni ngeia an lan thu Police hotute hian ZPM hruaitute hi an lo hrilh bawk a ni’ tiin thuchhuah an lo siam tawh nghe nghe a. Hei vang hian Assam lam hian inkah hi an cho hle tih a hriat theih mai awm e.  

 

Tun July 26 niah ngei pawh khan tharum hmanga min hneh an tum a ni mai thei a, hetiang taka min tihbuai a, ramri hnaiha min rawn tihbuai tak chiamna chhan hi pawimawh tak a awmin a hriat a. Chu chu Bangladesh atanga rawn pem lutte tana In leh lo hmun pek tura ram leilunga an duhamna vang a nih a rinawm. Kum 2014 Lok Sabha General Election-ah khan BJP Party tana PM Candidate Narendra Modia’n Campaign a neihna hmun Silcharah khan "Refugees te chu an lokalna ramah kan thawn kir ang, Assam buaina leh hmasawn theih lohna hi Refugees vang a ni" a tih hnuin tun 2019 Lok Sabha Election dawnah erawh chuan PM Narendra Modi bawk hian "Hindu migrants from Bangladesh will be accommodated" tiin a sawi ta daih a. Hei hi CAB pass hnua atana an ruahmanna anga ngaih a ni. Assam state hi mihring an tamin hmuntin maiah an bit hlawm em em vek mai avangin ramri hnaih lam hi hmun ruak ala tam si a, heta awm tur hian Bangladesh atanga rawn lutte hi awm tir an tum niin a hriat.  Hei vang hian Assam State population tawt lutuk hi Political manifesto atan an hmang ta a ni ber mai. 


Kum 2019-a BJP in CAB hman theih tura an beih chiam kha kan la hre theuh ngei ang a, an duh ang leh tum ang ngei chuan Dec. 4, 2019-ah pass a lo ni ta nghe nghe a nih kha. CAB hi a nihna tak kan hriat chian theihna atan heti hian han sawi nawn ila; Indian Citizenship Act, 1955 ah chuan India khua leh tui nih theihna chi hrang hrang a tarlang a, chungte chu:


Citizen by Birth                         - India rama piang te’n an neih theihna

Citizen by Decent                      - Thlahtute India rama piang an nih in

Citizenship by Registration     - India origin ni si, ram danga khawsa te, India mi pasala nei te, etc

Citizenship by Naturalization  - Ram dang mi, hna vang emaw, thil dang vanga India rama kum 12 aia tlem lo khawsa tawh te’n Citizenship hi an dil thei ang

Citizenship by Incorporation of Territory -  Ram dang mi, India rama inchhung lut an nihin a mi cheng te’n Citizenship an nih theihna ang te hi a ni. 


Hetiang hian chi hrang hrangin India khua leh tui nih theihna dan a awm a, tuna kan sawi vul tak chuk leh a Politics zawng pawha kan sawi cham chi ber chu sub number (d) na – Citizenship by Naturalization hi a ni. 


India rama Sorkarna fawng chelhtu BJP te chuan kum tam tak liam tawh atang khan India ram hi ‘Secularism’ ni tawh lo a Hindu lal ram atan siam hi an lo rilruk daih tawh a, nimahsela Hruaitu ropui Mahatma Gandhi khan ‘Sakhua zawng zawng hi kan intluk tlang vek a ni, tumah ropui bik kan awm lo’ tiin a tlangau reng a, chu thu chuan BJP ngeng a chhun na hle a ni anga an RSS Uisathiam Nathuram Godse chuan Jan. 30, 1948 khan Pu Gandhi kha a kaphlum ta mai a! Tichuan, keiniin misuala kan ngaih Godse chu tunhnuah hian Narendra Modi sorkar chuan Nathuram Godse chu martar ah a puang thar leh ta deuh deuh a, kum 2016 khan Meerut khuaa Gandhi Jayanti hmun kher kherah Nathuram Godse Temple leh a lim an din a, kum 2017 November khan Nagpur ah Nathuram Godse Temple din leh an tum a, an buai phah hrep a nih kha. Heti taka an chawimawi thar chhan tak chu Hindu Sakhaw tana sulsutua an ngaih vang a ni. Hetih lai hian 2016 khan Modi Sorkar hian Kristian te’n Ram dang atanga tanpuina na an dawn theihna dan Foreign Contribution Regulation Act (FCRA) chu a ti tawp bawk a. 


CAB chu pass a nih hnu atana an ruahman dan chuan Bangladesh, Pakistan leh Afganistan atang tein India khua leh tui ni turin an rawn lut ruih ruih tawh ang a, India khua leh tui ni turin Muslim ni lo te tan pawh rawn pemluh a awlsam tawh bawk ang. Heng bakah hian tute pawh India ram chhunga kum ruk an awm tawh chuan India khua leh tui an ni thei tawh dawn a ni. Hei hi tunah a takin kan tawng chho ta mek a ni a, a pawi zia hi kan hre tan mekin kan la hre zel bawk dawn niin alang. 


NE lamah ngei pawh hian Kum 2018 Mizoram inthlanpui vil tur khan Central BJP khan Mizoram Election incharge atan Himanta hi an ruat a, mi harhvang tak a ni bawk a, hma ala chak hle lehnghal a. NEDA-a an thawhpui MNF nen-a Inthlan hmachhawn turah ngei pawh Party President ve ve chu insu lo tura an tih avangin Aizawl East I atangin Pu JV. Hluna zawk chu a kiang ta nghe nghe a nih kha. Amaherawhchu Mizoramah BJP boruak a lian tak tak thei si lo a, an tling zo dawna an hriat tak loh avangin Inthlan hnaih dawn takah chuan MNF an pui leh ta thut zawk nia sawi a ni. Kumin Assam General Election-ah ngei pawh khan BJP chuan Hindu chhungkua Inhmun nei lo tan Inhmun nuai khat pek a tiam a. Assam hi Mihring nuai 140 vel chenna a nih avangin mihring an bit em em tawh a, Bangladesh atanga Hindu lo lutte an tam hle bawk si a, hengho hian Mizoram hnaih Cachar, Hailakandi leh Karimganj District an bawh ber avangin tunhnaia ramri buaina pawh hi lo irhchhuak a ni ngeia hriat a ni.  


Assam BJP sorkar hmasa khan October 4, 2020 thleng khan ram nei lo chhungkaw 55,000 hnenah ramri bawr leh hmun thenkhatah ram pass a pe chiam tawh a,  2021 Assam Election hma lawkah pawh khan chhungkaw Nuaih Khat pe tling turin an intiam bawk a, mahse, Assam Area 78,438 Sq Kms hian a daih ngang si lo a. Mizoram nena kan inrina 165 Kms laia thuiah hian a remchang lai lai heng: Zophai, Thinghlun, Phaisen, Vairengte leh Saihapui V lamah te hian ram min rawn chuhpuiin tharum hmangin buaina an rawn siam ta fo thin a, heng vang hian ramri buai hi chawh thawh an chak viau nia hriat a ni. Heng bakah hian Delhi lamah Monsoon Session neih mek a niin Opposition lamte chuan Mobile Tracking avangin an bengchhengin rorel hleithei loin an awm phah bawk a, chumi boruak pawh penna atan helamah boruak dang an rawn siam a ni ang tih ring tawk an awm bawk. 


Heng zawng zawng hi ni loin thil dang daih pawh a ni zawk thei a, kan hriatchian chin erawh hetianga boruak siam an tumna zawng zawng hi tunah rih hi chuan a hlawhtling lo tih hi a ni. Assam CM ber ngei pawhin demtu a ngah phah a, social media lamah lah kawktu a ngah bawk nen a tana hawi ngaihna awm lo khawpin kan siam a, pawl hrang hrangin demna thuchhuah an nei bawk nen a inchhir ve viau mai thei e. Tunah chuan zoram mipui tanrual zia a hriat tawh ngei bakah thurualpui a neih loh zia a hre tawh ngei bawk ang a, a zak viau mai thei e. July 28 Time of India-a a sawi dan chuan Assam-in Myanmar atanga raltlante awmna tur hmun a pek duh loh vang a ti a. Myanmar atanga raltlante awmna atan Assam sanctuary chu Assam sorkar-in a phal lo a, hei vang hian Mizoram hi an lungawi lo nia rinna nghet tak a nei thu a sawi mai bakah Mizoram chu kristian state a nih thu sawiin Assam-in Bawng humhalh a buaipui chu kristian state Mizoram hian a duh lo niin a sawi bawk. Chumi chauh chu la duhtawk loin India Today-in an kawmnaah tunhnaiah Assam sorkar chuan ruihhloa sumdawnna an chhu chat a, hei hian Mizorama ruihhlo hmanga sumdawngte leh an thawhpuite a ti lungawi lo tih a sawiin ruihhloa inrawlh Mizo Politiciante a tih thinur vang a ni a ti mauh mai bawk. 

 






Comments

Popular posts from this blog

CHIEF MINISTER HNENA LEHKHATHAWN

TACHHIP ARSI ÊNG

Dr. HL. MALSAWMA NGHILHLOHNAN (A boral champha vawikhatna pualin)