Lehkhabu Bihchianna: THAT LOH THEIH LOHNA BAWM

Mahmuaka Chhakchhuak

March 21, 2022

 

Pu Lalsawta, Mizoram Pradesh Congress Committee President lehkhabu ziak THAT LOH THEIH LOHNA BAWM tih chu tlangzarh a nih atanga ni 16-naah ka han chhiar ve thei ta hlauh mai a, ka lawm hle mai. Aizawlah awm ni ila chuan hei aia hmaah hian ka chhiar ngei pawh ka ring nain Lunglei atang chuan duh angin a hmuh hma ngawt theih loh ve bawk a ni e.

He Lehkhabu hi a ziaktu hian Political Party hruaitu a nih anga Party hamthatna tur hawi zawnga a ziak a ni lo a, remchang lakna hmanrua atana a tih pawh a ni hek lo. A bik takin a awmna Party, Congress hming leh Party dang hmingte pawh ziah lan a tum lo hle mai tih a hriat a. Lohtheihlohin phek 13 naah hian MNF tih vawi khat a ziak lang a, phek 22 leh 35 naah Congress ziak lang bawkin hengte hi chu a tulna vanga ziak a ni mah. Ama mimal irawm chhuak a nih ang ngeiin kan chenna ram, Zoram hmangaihna avanga ziak a niin amah ngei pawh ‘Veteran Politician’ tia koh theih tur khawpa alo luhchilhna Politician mit atanga fiah taka kan ram dinhmun a thlirna atanga he thu hi ziak a ni. Amah ngei pawhin ‘Hausak ringawt duh tute’n mipui thawh khawm sum rawk thei tura kan ram rorelna an luah hi a rem thei lo. Chutiang mi chuan mipui sum an rawk hian keini a thawhtute min rawk a ni. Rukruin a rawk tur a thlang thin a, keini’n min rawktu tur kan thlan chuan a dik thei lo ang’ tia a sawi hmasak atang hian he lehkhabu nihphung tur hi chu kan hrethiam thei mai awm e.  

Eng lam hawi pawha ziak lehkhabu hi kan chhiar hmasak hmain a ziaktu chanchin hi kan ngaihven thin angin tuna kan lehkhabu sawi mek pawh hi a ziaktu chanchin kan ngaihven hmasa ngei bawk ang a. Kum naupangte mah ni ila kan Politiciante zingah hian an awmna huang sawi loin an mimala rintlak-a ngaih hi kan lo nei ve a, chung zingah chuan he lehkhabu ziaktu ngei pawh hi a tel a ni. A chhan pawh mi inzir mi a nih mai bakah inchhiar zau mi a ni a, tunah kum 60 chuang lo ni tawh mahsela a taimakna hi thangthar zawkte tana entawn tlak tak a ni. B.A a zawh hnuin Civil Service lamah kalin tha takin kum 1974-ah khan MCS a zo a, sorkar hna pawh hmun hrang hrangah a thawk nual tawh bawk a. Kum 55 mi lai a nih tawh hnuin kum 1991-ah khan LL.B a zir zo a, kum 2003 ah pawh MA (Public Administration) a zo leh bawkin kum 2013 ah pawh IGNOU Aizawlah Post-Graduate in Cyber Law a zir leh a, kum 2015 ah khan tha takin a zo leh bawk a ni. Hetianga thluak hmang reng mi a nih ang ngei hian Politics lamah a luh hnu pawhin mi tangkai tak a ni chho zel a, Congress Sorkar hnuhnung berah phei kha chuan Finance Minister a ni hial a nih kha. Finance Minister a ni chu a chhuanawm satliah lo a, 2018 Dec. 15 atanga sorkarna fawng chelhtu MNF sorkar tan ngei pawh sum leh pai thahnemtham tak a hnutchhiah nghe nghe a nih kha.  

Le, a bu chhung lam hawi tawh ila. Bung hmasa berah hian kan hnam runa kan awmna ruihhlo leh sum leh pai duh luatna leh chhungril tlakbalna chungchang tawikim takin min hrilh a. Chumi chhunzawm chiah chuan Bung hnihnaah ‘Him bik kan awm thei dawn lo’ a rawn ti leh a, hima inngaite ngei ngei pawh kan him bik dawn loh zia min hrilh a, Myanmar, Afghanistan, Mexico, Cambodia te pawh chutiang chu a nih thu min hrilh nghal bawk a. Ram hruaina a dik loh chuan mipuite pawh kan him bik dawn loh zia sawiin Ram rorelna chhia chu chhungkaw tinte pawhin kan tawrh vek theih dan min hrilh a ni. Bung thumnaah hian a chhunzawmna sawi zelin ‘Mahse kan insiam that chuan beisei tur a awm’ tiin kan ram hi a leilung lamah chuan sawisel bo ang hial tur khawpa ram tha a ni a, chutiang zelin kan pi leh pute ngei pawh mi taima hnam niin intodelh loh kum an lo nei ngai lo a. Tunhma lamahte chuan ‘Mizo’ tih chu Thuawih leh Rinawm sawina an hiala an lo hman thin tawh thu min hrilh.

Chutiang kan nih lai chuan hruaitu zawk fel a ngaih thu sawi lehin Haryana Chief Minister hlui Chautala te, Bihar CM hlui Laloo te, Union Minister hlui Sukh Ram te Lungina rei tak khung an nihna chhan chu ‘An thutiam an bawhchhiat vang’ a ni tiin min han hrilh leh hi mipuiin amah, he lehkhabu ziaktu ngei pawh kan la beisei tur a nih zia ziak loh lamah min hrilh hre nghal bawk a tih theih ang. Pathian zarah kan dama harsatna kan nei lo a nih chuan kum 2023 maiah khian ram hruaitu kan thlang leh dawn a ni a, chumi atana inzawrhna atan he lehkhabu hi a buatsaih chu ni chiah lo mahsela mipui lam chuan ni ngeia kan hre deuh tlat bawk si avang hian sorkarna changin chang lo pawh nisela he lehkhabu chhiartu tam takte hi chuan a bik takin he lehkhabu ziaktu hi chu kan thlir bing ngei ngei ang. Tichuan, a ram mipui thuawi theihzia min hrilh a, hnam dingchhuak mai tur kan nih dan pawh a hriain hetiang a ni chunga kan ram leh mipuite hian dinchhuah lohna chhan tur chhuanlam engmah kan nei lo a ni tiin ram hruaitu mawh len zia min hrilh a. Chutah chuan ram hruaitu tupawh fiah ngam an ni ngei tur a ni tiin kawng hrang hrangin min hrilh nghal bawk. 

Bung 5 naah chuan ‘Sorkar tha siamna tur hmanrua That loh theih lohna Bawm’ sawiin chhungkua, khawtlang leh sorkar mai bakah Kohhran ngei pawhin That loh theih lohna Bawm hi siam thei a nih dan min hrilh a, thil dang dang a sawi bakah Biate khaw chanchin a rawn sawi lang bawkin system dik chu that loh theih lohna Bawm a nih dan min hrilh. Biate khua ang bawkin Baktawnga bu khuar ‘Chhuanthar’ te ngei pawhin chu bawm chu an neih avanga an vai maia an taimak dan leh an rinawm vek dan mai bakah entawn tlak an nih dan min hrilh chhunzawm nghal bawk. Bung 6 na hi chu ram hruaitu pual atan bik niin ‘Mipui hian thusawi thiam tak, mi rilru chhungril khawih phur thiam, an mittui leh an tharum pawh an thusawi mil ang zela an thusawi hmanga ko chhuak thiam hi kan ngaisang thei em em a. Mahse, hetiang mi rilru chawk phur thiam, an thusawi anga thil ti leh si lo te hi Demagogue an ti a, ram changkangah chuan an nuihzat zawk thin tiin ram hruaitu tana thil pawimawh tak a tarlang.  

Harry S. Truman tawngkam ‘Rukhmang i nih ngawt loh chuan politics atangin i hausa ngai lo ang’ tih thu min hrilhte Nuai 366 zel CBI-in an mansak Union Minister pakhat chanchin min hrilhte Ram a hausak a, politician te an retheih hi a zahthlak loh a, ram rethei taka politician hausa tak nih erawh chu a zahthlak tial tial dawn a ni a tihte hi mizo mipuite hian reiloteah kan theihnghilh mai a ringin a rinawm loh. Bung 7-naah hian ‘Zoram mipui sawmna ngenngawl’ tih thupuia hmangin Point 1 – 8 a rawn sawi a. Heng point te hi a mal tetea sawi vek pawh a chakawm hle mai. Nang leh kei-a dinhmun zel tur pawh sawiin kan kuta mawhphurhna awm pawh min hrilh nghal bawk a, chutih rual chuan he kan ram hi siamthatna tur tam tak min hrilhin amah ngei pawh mipuite rawngbawl tura a inpumpek zia ziak loh lamah kan hre bawk a. Sorkarna lo changin amah ngei hi Chief Minister thutthlenga thu nita sela ram hmelhmang a danglam phahna tur tam tak min hrilh a, nimahsela chu thutthleng ropui takah chuan mipuite hian kan thut tir duh leh duh loh chu kan thu a ni ta. Chutih rual chuan CM hial pawh lo niin mipui mit a tlung ta lo viau a nih pawhin hei tunah amah ngeiin amah kan la vawmna tur lungte min lo chharkhawm lawk sak bawk a.  

Comments

Popular posts from this blog

CHIEF MINISTER HNENA LEHKHATHAWN

TACHHIP ARSI ÊNG

Dr. HL. MALSAWMA NGHILHLOHNAN (A boral champha vawikhatna pualin)