NGHILH NGAI LOH TUR Pu P. ROHMINGTHANGA
Mahmuaka Chhakchhuak
Feb. 6,
2023
Zofate zinga hming dai tawh ngai lo tur Pu P. Rohmingthanga hi kei aia a chanchin hre zawk in tam tih ka hria a, a chanchin sawi tur pawhin ka inring zo hek lo. Nimahsela Pu Rova puala thuziak pakhat tal neih loh chu dikin ka hre lo a, a puala thuziak pakhat tal neih hi bata ruat ang maia ka ngaih avangin a boral tirh atang khan nitin ka thinlungah a in thumrawn tluk tluk reng a, a chang leh mittui a tla leh ringawt thin bawk a. Chutianga lohtheihloha ngaihna avang zawk chuan inthlahrung takin ka han ziak ve ang e.
Pu Rova hi Zofate zinga Direct-a IAS inziak tling hmasa ber pathumna niin a hmaah Jamchonga Nampui kha kum 1955 ah alo inziak tling tawhin Lalkhama pawh kum 1959 ah alo inziak tling tawh bawk a. Pu Rova pawh hian kum 1961-ah IAS-ah alo inziak tlingin a ni phei hi chu Indian Administrative Service (IAS) chauh niloin Indian Foreign Service (IFS) ah pawh a inziak tlingin IAS hi a zawm ta zawk a ni. Unau sawm zinga upa ber niin an unau hi mipa paruk leh hmeichhia pali an ni a, an unau zingah hian midang hriat hlawh tak tak awmin P. Lalbiaka chu Minister alo ni tawhin P. Lianchhuma pawh IPS (Rtd) a ni bawk a, an chhungkaw chanchin hre chiangte chuan Pu Selthuama (Lena) fate hi chuan an nu leh pa an chawimawi ngawt mai an ti thin.
Pu Rova hian sorkar hna a thawh laiin hmun hrang hrangah a awmin hna chi hrang hrang pakua lai a thawk hman a, a hnathawhna hmunah hian hriat reng tlak sulhnu a hnutchhiah zel ti ila dawt kan sawi kher awm lo e. Kum 1973 – 1976 inkar chhunga Aizawl DC (Deputy Commissioner) a nih lai khan ‘A nupui man tir a tum’ tiin an sawi thin a. He thu hi keimah ngeiin Oct. 14, 2022 ah khan ka zawt a; Ka pu, Aizawl DC-a i awmlai khan in nu khan i motor kawl a hman avangin man tir i tum tiin sawi ka hria a, tak tak em ni? tiin ka zawt a, a ni chuan nui hak hak chung hian ‘Ni lo e, kan fate kha Shillong atangin Private motor-in an rawn hruai hawng a, chu chu beisei aiin an rawn hawng tlai si a, an thang rei bawk si avangin kalkawngah sipaiin an man mai tur che u a sin’ tiin ka fiam zawk a nih kha tiin min hrilh a. Aizawl DC-a a awm lai hian Mizoram tan hna a thawk tam hman hle a; EGS Road kan tih mai, Employment Guarantee Scheme Road tam tak a hawng a, hei hian Mizoram khaw kilkhawr tak takte pawh a tlawhchhuak deuh vek a ni. Reiek EGS Road pawh hi Aizawl DC a nih laia hawn a ni a, Cherhlun dai khathlir khama thing lei dawha Jeep kal theihna atana laih tlang tir tu a ni bawk.
Aizawl
DC a nih hnu lawka Rehabilitation/ Development Commissioner cum Secretary,
Department of Education, etc a nih lai pawh khan nasa takin hna a thawk a,
Mizoram tan Programme pawimawh leh Policy pawimawh tak takte a duang chhuakin
Zirna lamah rahbi pawimawh tak tak bul tumtu a ni bawk. Heng SCERT, DIET,
Polytechnic, Institute of Music & Fine Arts, NEHU Campus, MBSE, State &
District Libraries, State Archive leh Sport & Youth Development te hi a din
theihna atana sulsutu ber niin a bul tum tu a ni. Delhi Agriculture Marketing
Board Chairman a nih lai (1989 – 1992) pawhin Azadpur Wholesale Market-a dan
loa awm luite chu a chingfel (Clear) vek bawk a, hei hi a hmaa lo awm tawhte
chingfel ngam loh a ni. Heng lo pawh hi Sorkar hna a thawh lai chanchin sawi
tur tam tak a awm a, Mizo zinga Aizawl DC hmasa ber a nih mi bakah Mizo Officer
zinga vawiin thlenga amah chauh Secretary to the Government of India hna chelh
la awmchhun a nihnate hi a hming lam rik apianga sawi hmaih chi rual a ni ngai
lo ang.
Tichuan Mizoram Chapter, INTACH lam chuan an kuta dahin an bawhzui zel a, Dr. JV. Hluna leh Dr. Vanlalhruaiate chu a zawng turin an fehchhuak ta hial a, Nagaland-a Tuensang hmunah an hmu ta a ni. Nagaland atanga LAIPUI (Waterloo Cannon) la let leh tura an beihna te kha ngaihnawm tak a nih bakah Zofate tan hian a hlu takzet a ni. Tichuan, May 10, 2012-ah Aizawl Khawpui an rawn luhpui leh a, chuta tang chuan vawiin thleng hian a hmun ngaiah ala awm a ni. Heng lo pawh hi INTACH lamah hian sulhnu ropui tak tak a hnutchhiah a, Vangchhe hmuna Kawtchhuah Ropui kan tih takte khi amah vanga kum 2014 atanga Heritage Site atana notify a ni a. Tunah pawh hian Farkawn, Dungtlang, Lianpui leh Lungphunlian te pawh Heritage site atana notify tura hmalak mek a ni bawk.
INTACH member ka nih tan tirh atangin Pu Rova hian nau en tak takin min en a, ralhlaah pawh min rawn be foin eng eng emaw hi min hrilh thin. Nov. 17, 2022 kha Pu Rova nena kan inkawm hnuhnung ber niin hemi niah ngei pawh hian PU BUANGA DICTIONARY chungchang min sawipuiin Pu Buanga khan telloh (Omissions) engemawzat a nei a, chungte chu British Archive lamah an kawl rin a niin INTACH lamin buaipui a, a bua buatsaih tum leh a nih thu min hrilh a. Hemi niah kan inkawm hi kan inkawm tui hle a, thla kan la tlang bawkin hlim takin kan inkawm a, ka chhuahsan dawnah phei chuan ‘Helai hmun i rawn kal hi chuan hun nei deuh hlekin rawn kal ve thin la’ tiin min thlah nghe nghe a, min ngaina ve tak tak viau ni tein ka hria.
Sawi
hmaih hauh loh tur pakhat leh chu; Jan. 8 – 11, 2023 chhunga Delhi-a Capacity
Building Workshop neihnaa Pu Lalram Thanga IFS (Rtd) nena kan kal theihna chhan
pawh amah vang bawk hi niin engkim mai chu min buaipui sak vek a. Tluang taka
hun hman a nih dante kha ama hnen ngeia report pek a chakawm tehlul nen a awm
ta lo chu a hrilh hai thlak tak zet a, kum 86 mi nia Dec. 20, 2022 nia min boralsan
ta mai chu hun lo kan ti hle a ni.
Comments