MIZORAMA CIRCLE INTERPRETER KAN NEIH TAN DAN

Mahmuaka Chhakchhuak

Sept. 13, 2023

 

Bawrhsap J. Shakespeare I.A chuan Kum 1902 atanga hman tan turin Mizoram pum chu Circle Administration sawm pahniha thenin Circle tinah Circle Interpreter pakhat leh an thachhang dawltu tur Circle Chaprasi (CS) pakhat zelin a dah bawk a. Bawrhsap chuan thuneihna sang tak pein kan Lalte thuneihna tawp hnuah pawh khawtlanga ram leh hnam humhalh turin an ni chu a ruatin Lalte chuan khawtlangah rorelna fawng chelh bawk mahsela heng C.I te chuan Bawrhsap hnenah an ngaihdan an thlen thin a ni. Chung C.I hmasa berte chu April 1, 1902-ah Bawrhsap chuan hetiangte hi a ruat a; Pasina, Romana, Darsata, Thangchhingpuia, Khuanga, Suaka II, Thangnghinga, Chawngkunga, Siamliana, Taikhuma, Buala Tlau leh Taikhuma Paihte te an ni. Anni hi Rs. 25/- te Rs. 20/- leh 15/-, 10/- hlawhte an ni hlawm. Anni chuan Bawrhsap aiawhin Mizoram chhung hmun hrang hrangah an zin chhuak thin a, khawtlangah Lalin rorelna nei bawk mahsela C.I te chu Bawrhsap thu kal lam leh haw lam kengtu ber an ni thin. Chutiangah chuan mipuite ngei pawhin C.I chu tlawnin an Lalte chu an hlauh loh phah telh telh bawk a, C.I thenkhatte chuan Lal te aiin an lo inti thu mah zawk bawk thin a. Mizo Lalte chuan an awp chin khawtlangah thuin an awp chin khua chu tha takin awm mahsela C.I te chuan khaw khat chauh awp loa khaw dangte pawh an awp avangin puakphur nen an zin thin a, an puakphurh tur chu Bawrhsap thuin Lalte chuan an lo ruahman sak thina ni. (1) 

Bawrhsap an danglam angin an rorel dan pawh a danglam ve zel bawk a, Shakepeare hunlaia C.I te chu rorelna khawlah Lal te kal khumin a leklam viau thin a, Mc Call hunah erawh chuan C.I bial tin atangin Mizote’n an aiawh an thlang ang a, rorelnaah an rawn kal thin ang tiin C.I te chu Lal dawr turin a ti ve thung a. Kum 1941 Oct. 13 – 14-a Thenzawla Conference rorelna an neih pawhin chung C.I-te chu rorelna a neihpui a ni. Hetih hunlai hian Mizoram pumah Lal 390 vel an awm a. Kum 1946 Jan. 14-ah (C. Vanlal Ruaia chuan January 16, 1946 tiin a ziak thung 141) A.R. Lammualah chuan Aizawl bial 13 aiawh C.I thlanna neih a niin Lunglei bial 7 aiawh pawh July 7, 1946-ah thlan a ni bawk a, Aizawl bial aiawh thlanna hi Lammualah neih a niin Lal aiawh leh Hnamchawm aiawhte mi 13 ve vete chu hetiang hian thlan chhuah an ni;  (2)

Circle No              Lal aiawh                            Khua             Hnamchawm aiawh                 Khua

      I                     Lalsailova                            Kelsih                  Dahrawka                                           Dawrpui

      II                 Khawkunga                            Bukpui                H. Kapthianga                                     Chaltlang

     IIIA                  Lamlira                             Hmuizawl              Thangzika                                           Sawleng

     IIIB                  Lal India                        Khawruhlian           Khenkhama                                        Phuaibuang

     IVA                 Awksarala                            Phullen               Ranga                                              Saitual

     IVB                 Lalzidinga                            Ngopa                 Vaitlaia                                      Khawdungsei

     V          Vanhnuaithanga              Kelkang               Manliana                                           Zotlang

    VI                   Suakhnuna                            Lungpho     Lalchhawnzova                                           Chalrang

    VII        Tlanglianchhuma              Hualtu               Liantudaia                                           Baktawng

   VIII                    Saihnuna                          Mualcheng              P. Saitawna                                       Vanlaiphai

    IX              Lalthawvenga                            Sailam                 Lalzuia                                             Sialsuk

    X             Ngurzachhinga                         Khawrihnim              Lalbuaia                                           Lungleng                            

   XI                      Lalbuanga                            Tukkalh               Pastor Zahlira                               Tukkalh

 

                          Hetiang bawk hian Lunglei bial lam C.I pawh Civil Sub-Division Officer hoin July 7, 1946-ah chuan neih a ni. Hengte hi bial aiawh thlanchhuahte chu an ni; (3)    

 

Circle No              Lal aiawh                            Khua             Hnamchawm aiawh                 Khua

XII                   Lalthangdula                            Buarpui               Rokawnga                                           Vanhne

XIII                       Lalbuana                            Thingsai              Pastor Khuanga                                         Thiltlang

XIV                      Taikhuma                            Pukpui                R. Dengthuama                                  Pukpui

XV                    Thangkunga                            Lungtian              Aithura                                         Muallianpui             

XVI                      Aichhuma                            Tawipui               Ch. Saprawnga                                     Theiriat

XVII                   Suakhnuna                            Sirte                    P. Rohmingliana Ztr                            Tlabung

XVIII              Chhunmunga                            Serkawr             Laithuama                                           Tuipang

 

Hetianga Aizawl bial 13 aiawh C.I thlanna neih a nih a, Lunglei bial 7 aiawh pawh thlan a ni bawk takah chuan Bawrhsap Mac Donald chuan Lal thenkhatte banin an aiawh pawh hetiang hian a dah nghal bawk a;   Saitulera, Kawnpui Lal chu banin a aiah Subader Khawma Burma Regiment a dah a. Hluanzakhama, Mimbung Lal pawh chu banin a aiah Jamadar Burma Regiment. Dolura, Kawlkulh Lal aiah a fapa Saidaia a dah leh a. Saithuama, Hnahlan Lal aiah a fapa Johana a dah bawkinPhuaibuang Lal ban lehin a aiah Darthuama Jamader, Burma Regiment a dah leh bawk a ni. (4)

Hei hi Mizorama kan khawtlang aiawhtu kan neih hmasak berte an ni a, thil chhinchhiah tlak tak a ni awm e.



References:

(1) C. Vanlal Ruaia, Pipute Rammutna {A Socia- Cultural & Political Innovation of the Mizo} pages 131, 132.

(2) Chaltuahkhuma, Political History of Mizoram, page 49 & H. Vanthuama MIZORAM Politics Chanchin {1952 hmalam} page 15

(3) Chaltuahkhuma, Political History of Mizoram, page 49 &R. Zamawia, Zofate Zinkawngah Zalenna mei a mit tur a ni lo pages 67, 68 

(4) Chaltuahkhuma,Political History of Mizoram, page 49

 

 

 

Comments

Popular posts from this blog

CHIEF MINISTER HNENA LEHKHATHAWN

TACHHIP ARSI ÊNG

Dr. HL. MALSAWMA NGHILHLOHNAN (A boral champha vawikhatna pualin)