CENTENARY KHUANG

Mahmuaka Chhakchhuak
Sept. 20, 2024

Kum 1994-a Gospel Centenary lawmna hun kan hman kha mi tam takte chuan kan hre mumal tawh lo mai thei a. Kum 30 lai alo liam ve ta reng maiin a boruak pawh chuan min liam bosan zo ta emaw tih mai tur a nih hnuin kha Gospel Centenary lawmna neih hunchhunga thil dang zawng aia boruak lian ber leh Centenary ti Centenary-tu ber mai Khuang chanchin kha i han sawi thar leh dawn teh ang. 

Kum 1983 Synod, Mission veng kohhrana neihah chuan ‘Zoram Chanchin Ṭha lo thlen kum 100 tlin lawm nan’ tiin thu an lo ti tlu tawh a. Chutiang chuan kum 1984-a Synod Executive Committee chuan ‘Zoram chanchin ṭha thlen kum za tlin lawmna’ tih thupuia hmangin Sub-Committee pawh ruat nghal a ni. Sub-Committee 18 lai siam zingah hian Khuang pawh telin Rev. Dr. Zairema chu Convener atan ruat a ni bawk a. Amah hi Khuang lian nena Gospel Centenary hi lawm ngei ni rawh se ti tlattu a ni a, Convener mawhphurhna a chelh pawh hi thil inhmeh tak a ni.  

Centenary Khuang buatsaih tur hi khawvela Khuang lian ber ni tura ngaih a ni a, a rawttuin a rawt thiam bawkin Mizo leh Khuang hi ṭhen hran theih loh tluk alo nih bawk avang chuan midangte pawh chu an phur a, Mizoram hmun hrang hrangah Khuang tur thing chu zawngin kum 1991 aṭang chuan theihtawpin an lo dap tawh a. Rengdil ramah, Tuidam ramah, Khawlailung ramah, Hmunṭha ramah, Mualpheng ramah, Lungpher ramah, Hnahlan ramah, Mualkhang ramah, Serṭawkzawl ramah, Khawruhlian ramah, Zohmun ramah, Khawlek ramah leh Ailawng ramahte chuan chipchiar taka lo dap a ni tawh nghe nghe. 

Chutianga hmuntin hmuntang an zawn hnuah chuan Ailawng rama Zolui an tih, ramngaw ṭha tak hmunah chuan thing lian ṭha tak mai, kum 700 vel lai tura upa tawh Char thing hi alo awm hlauh mai a, chu thing chu a ṭha angem tiin uluk taka en turin endiktute intirin a hmunah lamkal mi pahnih an tir nghal a. Chung mi pahnihte report chu uluk lehzualin hruaitute chuan an han ngaihtuah leh hnuah chuan a hmuna endik leh nisela tiin mi pathum tirh leh an ni a, measuring tape nen uluk taka an teh a, an sawiho leh hnuah chuan chu thing ngei chu Centenary khuang atana hman ni rawh se an ti ta a. A hmasa ber atan a kawng samfai hnatlang nei turin June 29, 1992-niah chuan mi pariat thawkchhuakin thingpui in man leh thil danga a senso pawh hemi niah hian Rs. 137.50 a ni nghe nghe. 

A tukah chuan hlawhfa ruaiin mi pathumte chuan a hma nia an sam fai hmabak chu sam chhunzawmin hemi niah hian Forest Department lam aṭangin a thing hlut zawng chhut turin kal an awm bawk a. Chutianga a kalkawng samfai a nih takah chuan July 9, 1992-ah a zar lo thlak a, kihthluk awlsam dan turin a hmunhma lo chingfelturin mi pahnih chu an kal leh a. Chutianga chem nena an samfainaah chuan a lu bul (zik nei lo) a niin a chhung kawrawngah chuan Sazaw alo awmin a bul hnuaiah Satel te pawh an lo awm nual a ni bawk awm e. A tuk aṭang chuan kihthluk theih turin hreipui nen Ailawng pa ho, mi 11 lai kal lehin a chehna tur laite chu an lo ruahman a. Chutianga kih thluk mai chu ṭhaa an hriat loh avangin thirzaia pawhthluk dan turte pawh an ruahman bawk a.    

July 17, 1992 (Zirtawpni) alo thlen chuan Synod Moderator ho meuhin thing lian kitthlu tur chuan mi pawimawh tak takte chu a hmunah an kal leh ta a. Synod Moderator Rev. Lalpianga chuan chek hmasa berin chawhma lam dar 11;15 ah chuan cheh thluk a ni ta. A han thluk takah chuan a bul lam 15 Fts vel chu a keh ta vek mai a, an beisei anga thil a awm tak lohah chuan hruaitu ṭhenkhatte lu chu a hai nghal map mai bawk a. Chhuanlamah a zar kha thlak kawlh loh nisela a keh lo ang te an han ti bawk tak nain a keh lai chu a kawrawngin alo pan riau mai bawk a. Tichuan, a ṭha lai lak tho chu a ni dawn em tih ngaihtuahin chumi tlaiah chuan Ar 5 talhin chaw eikhawm an nei a. 

July 28, 1992-ah chuan thing kihthluk tawh chu a ṭha lai lak nisela, Centenary khuang tur chu an thing kih aṭang ngei chuan lak ni rawh se an ti ta a. Hetih lai hian hlawhfa rawihna mi pakhatah cheng 50 a ni a, hlawhfa tha leh mi tlawmngaite nen hian a tanbung tura thawhchhuah a niin Sept. 9, 1992 (Nilaini) ah chuan tanchhum fel a ni a. Tanchhum a nih chuan a lak dan tur ngaihtuah lehnghal in, uluk taka ngaihtuah a nih hnuin kawng sial nisela, a hnuha hnuh nisela an tiin Oct. 24 – 31, 1992 chhung chu hnuh theih tura buatsaih nana hun hman chhung niin Khuang chhungah chuan thing chhun kawkalh nuk a ni a, a pawn lam pawh chulmam a ni bawk.

Khuang hi 25 Quintal vela rit nia ngaih a ni a, thirzai pakhat ringawt chuan a hnuk zo dawn loa an hriat avangin Silchar aṭangin Tyfar hnuk thiam chah chhoh a ni a. Vaipa (Babul Das) chuan a ṭhiante nen Chain pully, rocket hoist, pulling machine tyfar leh kopikah hmangte chuan thing lian (Khuang) chu hnuh an tum ta a. He Tyfar hmang hian 1500Fts vela sang khama hnuh kai tum chu a huphurhawm hle mai a, a ṭhente chuan phelh darh a, remkhawm leh mai rawt an awm hial a. Nimahsela chutianga phel darha remkhawm leh chu remti lo an tam zawk avangin leh a pum ngeia thlen chu duh an tam zawk avangin harsa chung chunga thlen an tum a. 

Chutianga an hnuh mek lai chuan kham panga khai a ngaihna hmun a awm tlat mai a. Khamah hian zan khat chu an khai hman a, hetia an khai lai hian a tlak palh an hlau hle mai a, chutih rualin ṭhenkhatte chuan Khuangpui tla keh turin an lo ṭawngṭai bawk a ni awm e. Chutianga harsa taka an hnuh zel hnuah chuan June 17, 1993-ah Ailawng Biakin kawtah an hnuk thleng a, hemi hmunah hian July 3, 1993 thleng awmin ni 14 lai a hung a. Zan lamah lah naupang hoin a chhungah lutin a chungah an lo lawn bawk a. Hetia Biakin kawta a awm lai hian patling 50-in kut lawngin an han pawt chhin a, a che eih reng reng lo mai a, a len ang bawkin a rit hle mai. Ailzawng Biakin tuala a dah hma, thla khat velah chuan Ailawnga Pu Lalthianghlimate nupa chuan fapa duhawm tak hringin a hmingah Gospel Centenary Khuanglianthanga an sa nghe nghe a. Kawrtethawveng khuaa Pu Ramthannghinga fanu pawh Gospel Centenary Lalhunchhung Biakin Mawii an sa bawk a, Reiek khuaa Vanlalṭana leh Lalmuanpuii te fapa pawh Centenary Lallawmkima an sa bawk. 

Ailawng Biakin tual aṭang chuan July 3, 1993, Inrinniah Synod Moderator ho meuhin a thlahna hun hman a niin Tyfar hmanga hnuh chu mihring tan a hlauhawm dawna an hriat avangin Jeep (ZRM - 4606) ṭha tawh vak lo chuan nikhata cheng 3,000 hlawhin a hnuk a, nikhat chauh a hnuk tihah chuan ni rate anga hnuh chu simin feet khata cheng 5 angin a hnuk leh ta zawk a. Engemaw chen a hnuh hnuah chuan Ramthar Tractor chuan hnuh chhunzawm leh a ni a. Ailawng dai aṭanga Aug. 7, 1993 vel aṭanga hnuh chu Sept. 1, 1993-ah Tlawng bul an hnuk thleng a, an hnuk rei ang reng hle. Tractor khalhtu Ngaiha huaisenna leh inpekna mawlh hi fak a phu a, nunna thap tak meuh meuhin chhukah a hnuk a, Pathian remruat tak a ni ang a, chhukah hian Khuang lian hi a mahin a lir bik hauh lo a, thilmak tak a ni. Hmeichhe thudawn takin han sawi ila; Hetia chhuk zawnga Khuang lian hnuh hi lir ta sela chuan a hnuktu Tractor tan chelh din theih rual a ni hauh lo ang a, a hlauhawm duh hle ang, nimahsela Pathian a che a ni a tihlohtheihloh a, harsatna engmah awm loin Tlawng lui kam hi an hnuk thleng a.   

Tichuan, Tlawnglui an hnuk thleng a, Tlawng leiah chuan hnuh leh ala ngai a, chutianga quintal 25 vela rit Khuang lian chu Tlawng lei chuan a dawl ang em, Tlawng lei lah chu thirzai phan niin  chhuata thingphel phah leh mai kha a ni si a, mihring tan pawh kal zawngin a then luk luk ṭhin kha a ni a, a dawlh zawh loh a rinawm mah zawk a. Chutiang a nih avang chuan Tlawng luia dim taka hnuh thlak a, hnuh chhoh leh mai tur em ni ang tih ngaihdan neite pawh an awm hial a. Nimahsela, Zuangtuia PWD Store aṭangin hmanraw phuahchawp deuh takin trolley an siam a, chumi hmanga hnuh chu a remchang berin an hre ta a. Chu trolley ringawt pawh chu 4 Qtl vel laia rit a ni nain Tlawng lei chu thirzai an kaih belh a, P & E hotute leh PWD hotute ngei pawh an buai kher mai. Trolley ke lir ngil thei lo khalh ngil tura P&E CE berin Channel a rawn thawhchhuahpuite kha theihnghilh phal rual a ni lo, ava ṭangkai tak em aw.     

Chutianga theihtawpa an buaipui hnuah chuan harsa lutuk loin Tlawng leiah chuan an hnuk kai thei ta a. Tlawng kamah chuan Synod puipa hraw tak takte nen chuan hunserh pawimawh tak hman a niin mi 150 vel laiin he hun hi an hmang a, thingpui leh Sawhchiar ei a ni nghe nghe. Tlawng kam aṭanga Aizawl lama phur turin Pu VL. Rema (CE, P&E) bawk chuan TMB lian chi kan nei alawm, nimahsela Silcharah nge Saihaah a awm ang aw tiin a han bekual nghal zung zung a, chumi zanah chuan Tlawng kama rawn thleng thla turin a be fel thei nghal hlauh mai bawk a. Amaherawhchu Lawipui kohhrante chuan ‘Zanin chuan khuangpui hi kan lo mikhual ang e, kan zai tlaivarpui ang’ an tih takah chuan a phurtu motor chawpin Lawipuiah chuan zan an riak a, zankhuain a chhungah naupang 40 rual an tawm tlaivar ṭhak bawk a. 

Lawipui aṭang chuan September 17, 1993-ah Khuangpui thlahna programme hman zawh hnuin Aizawl lamah phurh chhoh a ni a, Maubawk bialin hlim taka lo hmuakin programme reivak lo hman a ni a. Chumi hnuah chuan a phurtu TMB chu hmang chhunzawm zelin Aizawl khawpui fanpui a niin lirthei 10 lai chuan an zui dam dam bawk a. Hetianga Aizawl khawpui fanpui a nihnaah hian Pu HL. Malsawma chu thupuangtu (Announcer) ni zelin Aizawl chhim lam aṭangin Hmar lam an pan a, Zemabawk an awm lai hian Champhai lam aṭanga a savun kaih tur – Bawng vun rawn phurtute nen chuan inhmuin hlim takin an inchibai a. Savun hi Champhai Upa Thangliana’n Rev. Lalchhuanliana, Senior Executive Secretary chu a hlanin khuangpui nen chuan Mission veng lam panpui a ni leh a, hemi tlaia a hmuna entute hi an ṭhahnem hle mai.  

Savun chungchang hi ngaihnawm thama sawi tur a awm bawk awm e. Hetiang taka Khuang lian daiha kaih tur savun hi hmu tur chuan Bawng lian tak chu a ngai ngei ang tih a rin theih a. Mi ṭhenkhatte chuan Mizoramah hetiang Khuanglian daih turin Bawng lian kan hmu zo dawn em ni, Vairam lama zawn mai a finthlak awm mange te pawh an tih hman hial laiin Champhai chhakah Bawng lian ṭha tak pahnih a awm thu an hriain Synod hotute chuan pawisa nen lamkal an intir ta vat a. Tichuan, Bawng lian pahnih chu Cheng 30,000/- in an han lei a, Champhaiah talhin a sa pawh chu an zuar nghal bawk a. Hetiang Khuang lian tuam thei tur savun an hmu thei hi thilmak tak a ni. 

Khuang lian chulmam a, a theih ang anga tuaihnum turin leh savun kaih tur chuan mistiri, Upa Lalthianghlima chu tlawmngai tura ngen nisela tih a ni a, a ni lah sorkar hnathawk lai niin Synod hruaitute chuan a pu (PWD SDO) an dilin remtih alo ni a. Tichuan, krismas chawlh leh kumthar vuakvetah pawh chawl loin Khuang lian chu an buaipui chhunzawm char char a, Upa Lalnghenga leh Pu Zadailovate nen an pali chuan an nitin hna a ni tawp mai. 

Khuangpui kaih zawh thar hlimhlawl, January 7, 1994 –ah chuan Mizoram Governor PR. Kydiah te nupa chuan rawn tlawhin thla te an lakpui bawk a. Tichuan, Jan. 10, 1994 niin Banglapui tualzawl aṭanga Gospel Centenary lawmna hmunpui ber – AR. Lammuala zawn phei a ni leh a. Hetia zawn a nih hma hian thlahna hunserh hman a niin tlangval rual 150-te chuan a zawnna tur an lo siam peih sa diam bawk a. Upper Republic Kohhran Zaipawlte chuan Halleluia Chorus hla nen meuh Khuang lian hi thlahin phur takin Lammual lamah chuan zawn a ni a, mita hmutute sawi danah phei chuan a ropuiin a hmuhnawm hle. Kan sawihmaih hauh loh tur pakhat chu a vuakfung hi Thenzawl kohhranin an rawn siam niin uluk taka siam a ni. 

Gospel Centenary chu January 11 - 16, 1994 chhungin hlim taka lawm a niin Khuang lian pawh AR. Lammualah hian Jan. 16, 1994 thleng dah a ni a. Chumi hnuah chuan Synod Conference Center lamah phurh phei a niin a bik taka siam a Inah dah a ni a, vawiin thleng hian ṭha taka enkawl a ni. Duhthusamah chuan hetianga khung ringawt loh deuh hian a duh apiangte tana en theih tur a dah nisela, Gospel Centenary ti Centenary-tu ber Khuang lian hi ṭhangtharte zingah hmu lo kan la tam mai bakah a chanchin ngei pawh alo reh ṭan takah hian a reh hlen mai lohna turin a duh apiangin an vuak a, thla an lakpui theih turin dahchhuak ila, a bik taka Khuang lian enkawltu pawh ruai maiin, a ni chuan uluk takin a tuaihnum reng ang a, a hrana enkawltu rawihna man pek ngai lo turin a rawih man atan hian vawikhat vuakah cheng 10 emaw chhiar ila, thlalakpui mante pawh siam bawk ila ava ṭha dawn em. Khuang lian thlalak chi hrang hrangte pawh hmuh theih tura tarchhuah ni bawk sela kan hlut viauin a rinawm. Hetiang taka Khuang lian hi kan buatsaih nawn leh tawh kher lo mai thei a sin.    

Khuang lian chanchin tawi;

Thing hming ; Char (Terminalia Myriocarpa)

Kih Ni ; July 17, 1992 (11;15 AM)

Siam Ṭanni ; December 24, 1993

A kuang zau lai ber ; 7’x 8’’ (228 cm)
A kuang zim lai ber ; 6’x 10’’ (210 cm)
Tehkuala a len zawng ; 22’x 7’’ (688 cm)
Thing chhah zawng ; 4’’ (10cm)
A rih zawng ; 10 Qtls vel


Comments

Popular posts from this blog

CHIEF MINISTER HNENA LEHKHATHAWN

TACHHIP ARSI ÊNG

Dr. HL. MALSAWMA NGHILHLOHNAN (A boral champha vawikhatna pualin)