KUTDAWH AWM LOHNA KHAWPUI
Mahmuaka Chhakchhuak
Aug. 27, 2025
Ni hnih awh tur Mizoram State Legislative Assembly Fur ṭhutkhawm neih a, a ni khatna, Aug. 27, 2025 (Nilaini) a The Mizoram Prohibition Beggary Bill 2025 pass a ni ta kha a lawmawm hle mai.
Kum 2019 daih tawhah khan tuk khat chu zing takah thoin taksa sawizawi pahin kawngpuiah ka kal a. Zing lam dar 5;45 velah Zodin ka thleng a, kawngkama thingpui siamte kiangah chuan thingpui in pahin ka chawl a, chutia ka chawlh lai chuan kan piah mai Solomon Cave bathlarah hian kum upa tawh lam nupa ni ngei tur hi an inbe sur sur a, a hnuah chuan a hmeichhia zawk chu plastic bucket awng sersuar (ṭhenkhatte’n pindana bawlhhlawh bawm atana an hman ṭhin ang hi) keng chung chuan chulai hmun chep ang reng takah chuan a ṭhu a, a mipa zawk chu a kalsawn nal nal nghal mai bawk si a. An chevel chu ka lo thlir rengin chutia a chawrche zawk hmeichhia ṭhu a, a hrisel hmel zawk kal ta nal nal chu ka lawm ta vak lo a, a kal thui hma chuan ka ko ta ngawt mai a, min hlauh hmel viau nain ka pawt ṭhu lui ta tho a.
Mizo ṭawng a thiam meuh lo a, kan theih ang anga inbiain, kan inbiak dan aṭang chuan hetiang hi a chanchin tlangpui chu a ni; Lawngtlai-a awm an niin (tak tak turah ngai ila) Aizawlah an chhungkuain an rawn phei a, Lawngtlai MLA Pu Ngunlianchungate inah kan thleng e an ti a. Annu hi a mit a ṭha loin khaw eng a hmu ṭha thei vak lo a, amah (mipa zawk) hi erawh chu Pathian zarah a hrisel ṭha a ni awm e. Chutiang a nih avang chuan ka lawm vak loh avangin ‘tinge a hrisel zawk leh mipa zawk i ni a, hna i thawh loh? In nu chu mitdel a ni a, inah awm tir mai mai la, nangin hnathawk la in nu chu enkawl ta che. Dam ṭha taka awm chuan hnathawk loa awm mai mai loh tur, a thlawna sum dawn hi a zahthlak avangin haw ula hnathawk ang che’ tiin ka hau ta ngawt mai a, ka rilru tak chuan ka inthiam lo hle mai nain hetiang thu hrilhtu hi a nei ngai lo a, a neih chhun ka nih hlauh chuan a rilruah a cham rengin, a danglam phah ngeite ka han beisei ngawt avangin pawi lutuk loa hriatna te ka han nei deuh bawk a.
Kan khawpui ber Aizawl-ah hian Social Welfare Deptt-in an survey-naah chuan kutdawh sawm thum chuang an awm niin an hria a. Heti taka kutdawh tam hi a bik taka chhuina hranpa nei lem lo mah ila heti chin hi kan han hriat theih mai a ni a; Aizawl khawpui hi Zofate tan chuan kan Jerusalem a ni a, tisa lamah leh sakhuana lamah pawh kan hmunpui ber a niin Mizorama khawpui dang zawng aiin a chhunga cheng mihringte pawh kan tam lawr larh a. Ze inang lo tak tak, mi lian ber aṭanga mi chhe berte thlenga chenna hmun a ni bawkin mi zahawm ber aṭanga ngaihsak hlawh tlak loh khawpa mi dawngdahte pawhin hun kan hmanna hmun a ni. Kan sawi lai mek kutdawhte ngei pawhin a rem lai laiah ṭhuthmun remin kut an dawh a, mi tamtakte chuan kan pelh mai mai laiin engemawzat chu an hmu tho a ni awm e. Kut dawhte hi an rilru lam erawh hre chiah lo mah ila, mahni zahawmna pawh hum thei tawh lo khawpa sum leh pai mamawh an ni turah han ngai ila ṭanpuitu an mamawh viau a ni ang tih a rin theih rualin kan sawi zawh tak chiah anga lemchang an lo awm ve thei zel mai bawk si a, ngaihtuah ngai tak an ni.
Mizo khawtlang nunah hian kum tam tak kal tawh aṭanga chhui pawhin hetianga kutdawh em hi chu kan la awm ngai lo nia hriat a niin ṭanpui ngai khawpa rethei, chhungkuaa mei en tak tak hi chu khawtlang pawhin an ṭanpui mai ṭhinin chaw khawnte ngei pawh tumahin kutruakin an kir tir ngai lo. Chutiang zelin thlawhhma lama harsatna nei, a bik takin thihna leh dam lohna avanga thlawhhma la thei lote pawh khawtlangin tlawmngai takin hlo an thlawhpui a, buh an sengpui bawk ṭhin. Zonun zemawi khan tumah a thliar lo a, mitin huap a nih avangin khawtlang a nuam em em a, chhiatni ṭhatniah ngei pawh Zokhaw nun chu a nuam em em ṭhin.
Chutiang karah chuan kan khawpui bera kutdawh awm hi a inhmeh lo a, Kristianna aṭanga thlir pawhin a mawi bawk hek lo. Tlemlai deuha Local Council pakhatin an huam chhunga kutdawh awm an remti lo nia sawi awmte pawh kha ka dem lo viau bawk. Tuna The Mizoram Prohibition Beggary Bill 2025 hi pass a lo ni tain engtia kalpui tur nge ni ang tih lam chu hre chiah lo mah ila, kan khawpui bera kutdawh awmte hi hetia an duh dan dana kut an dawh a, an duhna hmun hmuna midang ṭanpuina an beisei reng ringawt lo deuha ṭanpui dan dang a awm theih hi a rinawm. A bik takin Social Welfare Department hian central sorkar-a Ministry of Social Justice and Empowerment hnuaia Support for Marginalized Individuals for Livelihood and Enterprise (SMILE) hnuaiah hian an eizawnna tur ngaihtuahpui a, rahbi thar an rah theihna turin ruahmanna thar siam dan a awm theih a rinawm.
SMILE hi sorkar laipui pawhin a ngai pawimawh em em a, Ministry of Social Justice and Empowerment hnuaiah kum 2021-22 aṭanga 2025-26 chhung atana hman turin cheng 100 Crore lai a dah lehnghal a (source: http://socialjustice.gov.in). Heng sum leh paite hman ṭangkai ve theih dan a awm ve thei ngeiin a rinawm a, heng hmang hian kan ramah pawh hmalakna a awm ve theih ngei a rinawm. Kan Minister leh a thawhpuite’n hetiang ngaihtuahna an hmang a, Session-a pass pui tura bill hial an pu lut hi thil lawmawm tak a ni. He bill hi pass a nih takah phei chuan kan khawpui hmel pawh a danglam ngei turah beisei ila, khawpui hmel pawh a mawi tawh zawk ngei ang.
Ṭanrualna ṭha tak nen Kutdawh awm lohna khawpui-ah Aizawl hi i han buatsaih tak tak teh ang aw.
Comments