Posts

KAN HRIAT CHAK – RAMRI CHINFEL DAN THURUK

Hruaitea Pa   Oct. 11, 2020   Kan State hruaitu ber Chief Minister in July 22, 2019 ni a HNAM RUN-a Inkhawm neihna hmuna a sawi ‘Ramri hi a sawia sawi fel chi a ni lo a, a tiha tih fel chi a ni’ tih thu a sawi hi vawiin thlenga kan la hriat ve loh avangin kan Chief Minister hian sawi chhuak tawh mai se kan ti a ni. He thu a sawinaah hian ramri buai chinfel dan tur strategy felfai tak an nei a, nimahsela puanzar mai chi a ni lo tiin a sawi a, a sawi zelnaah Assam atanga chhuak state zawng zawngin ramri buai an neih vek thu a sawi a, Assam Chief Minister Tarun Gogoi nen pawh ramri chinfel chungchang kan lo sawi dun tawh a, Gogoi chuan kan ngaihdan a inan dawn loh thu a sawi a, Central hnena boundary commission rawn din rawh u ti ila an rawn ti awl khawp ang. Tu state pawhin an rawtna pawm erawh thu delhkilhah an nei ang a ti a ni a ti a, state pahnih pawm tlan theih ramri siamfel chu thil harsa tak a nih thu a sawi.  Heng bakah hian CM zahawm tak Pu Zoramthanga c...

ENGTINNGE MASI HI NI DAWN?

Mahmuaka Chhakchhuak Oct. 19, 2020 March thla chawhnu lam atangin CoviD vangin Biakbukah kan inkhawm thei tawh lo a, khawhar mi tan chuan khawharna tham zet chu a ni ta. A bik takin Biak In enkawltu tan ngat phei chuan a khawharthlak duh ngawtin a rinawm a, khap ngai khawpa naupang bengchheng awm ta lo diak chu a rehin a reh ngawih ngawih a rinawm a, khawram Chhimbuk ang maia khawharin a awm a rinawm hial a ni. Nimahsela kan thu a ni miau silo a le, hetiang reng hian engtikthleng nge kan awm a, nu naute nena Biakbuk kan pan leh theih hun tur hi suangtuahna mai chauh a ni si. Khel loa kan hman thin Good Friday leh Lal Isua thawhlehna ni te chu dan pangngai loh ang deuhin kan hmang zo chu a ni ta phawt a, khang ni pawimawh te kha kum hmasa lamah kha chuan urhsun taka hmangin hlim takin kan hmang a nih kha. Le, Lalpian champha ngei pawh chu kan hma lawkah khian a lo thleng leh mai dawn bawk a, engtinnge ni dawn le? Kan hripui leng lah chuan mi kiansan mai hmel rih si loh a, thinrimthlak...

MELKISEDEKA LEH ISUA

Mahmuaka Chhakchhuak 1. Pathian mihringa lo chang ve ve an ni. Heb. 7;4, I Timo. 2;5. 2. Felna Lal anni ve ve. Heb. 1;8, 7;2, I Kor. 1;30. 3. Remna Lal an ni ve ve. Heb. 7;2, Is.9;6. 4. Salem (Jerusalem) Lal an ni ve ve. Heb. 7;2, Zak. 9;9. 5. Jerusalem Lalna hmasa alo thleng leh dawn (Mika.4;5). Jerusalem Lalna hmasa (former dominion) chu Melkisedeka rorelna kha a ni. Kumsang atanga chatuan thlengin Melkisedeka’n Jerusalemah ro a rel leh dawn a ni. Heb. 1;8, Is. 9;7, Lk. 1;32, 33. 6. Nuntawp ni neilo an ni ve ve. Heb. 7;12, 38, Thup. 1;18. 7. Melkisedeka chu Pathian Fapa anga siam a ni. (Pathian tisaa lo chang tho a ni). 8. Isua chu Melkisedeka anga chatuan Puithiam a ni a, chatuan Puithiam pahnih an awm thei ngai lo. 9. Melkisedeka puithiamna chu thlak theih a ni lo. Chu thlak theihloh Puithiamna hna chu Isua chanvo ngei a ni. Heb. 7;20 - 24. 10. Melkisedeka chu Abrahama Sawma pakhat leh Levia chite, Sawma pakhat latu a ni a, vawiinnia rinnaa Abrahama fate Sawma pakhat latu chu cha...

KUM SANG LAL RAM

Mahmuaka Chhakchhuak   Kum Sang Lalram awmzia; -  ‘Kum Sang Lalram’ tih te, ‘Kum Sang rorel’ tih leh ‘Kum Sang hun’ tih te hi thil thuhmun ni si, sawidan hrang a ni a, a awmzia ber chu Lal Isua ho in kum sangkhat chhungin mithianghlim ten rorelna kan nei ang a, chu chu ‘Kum Sang Rorel’ tih pawhin a sawi theih tho bawk a. Bible hmun dang ah ‘Kum Sang’ tih hi a sawina a awm loh avangin he hun chiah hi ‘Kum Sang Rorel’ tih emaw ‘Kum Sang Lalram’ emaw ‘Kum Sang hun’ tihte-a sawi theih a ni.   Kum Sang Lalram hun hi Mithianghlim lawr zawh, khawvel ah Israel fate’n Daniala hapta 70-na an hmanzawh ah a thleng dawn a, Nebukadnezzara mumanga milim ke zungtang sawm, tlang ata Lung, kutloha laihchhuahin a delh ang khan Sakawlh lal sawmte lai lai ni ah Pathianin ram a rawn din ang a, a chhe ngai tawh dawn lo a ni. (Dan. 2; 44).   Hrilhlawkna; -   Thuthlung Hlui buah; - Isaia 11;1-9, 65;17-25, 4;1-6, 12;1-6, 14;1-8, 24;22,23, 25;1-13, 26;1-21, 29;17-24,...

KHAWVEL HI ENGTIA UPA NGE A NIH?

Mahmuaka Chhakchhuak  Genesis 1;1 thu kan chhiar chuan “Atirin Pathianin Lei leh Van a siam a‘ tih thu kan hmu a, heta ’atirin‘ tih hi engtik kum nge ni ang? tih hi ngaihtuah chungin mithiam zawk te sawi dan te i han tarlang bawk ila; - A hmasain ‘siam’ tih hi chhui zau hmasa lawk ila, Hebrai ṭawngah chuan áøà, (bara) an ti a, Greek tawng chuan êôéóéò (ktisis) an ti a, chu chu English chuan chi thum laia sawi a ni a, chung te chu; Form, Made leh Creature tih tein. Bible ah pawh chi hrang hrangin a hmang a, hetiang hian a hman zat pawh a in ang lo nuaih a ni; - Form: 25, Made: 1314, Creature: 29 .  Hetiang hian Pathianthuah kan hmu bawk a - Gen. 1;1 thua Pathianin Lei leh Van a siam ah hian Creature a hmang a, a chhan chu awm lo ata a thar hlaka a siam a nih vang a ni (Form leh Made chu thil awmsa atanga siam tihna a nih avang in Pathian hian Lei leh Van hi awmlo atanga a siam a nih vangin Creature hi hman a ni).   Tichuan Pathianin khawvel a siam chu engtik hunah ...

JOBA NATNA KHA

Mahmuaka Chhakchhuak   Joba Lehkhabu hi Hebrai Bible ah chuan Hlawm thumna Kethubim (thuziak te) tih huangchhungah a awm a, ’Iyyob’ an ti a ni. Greek Bible lamah thung chuan Poetry and Wisdom (Hla leh Finna) huang ah awmin ’Iob’ tiin an dah thung a ni. Tin, Joba Lehkhabu hi Mosia’n a vahvaihna hmun atanga a ziak niin kum BC. 1473 khan a ziak zo a ni.  Joba lehkhabu hian Mihring zinga tuar na lo awm thin leh chu ta Pathian lo tel ve dan chu a buaipui ber a, mihring ngaihdan pawha mi famkim leh mi tha Joba (1;1) chunga Pathian leh Setana inbeihna hmanrua atan Natna thlen tirin leh Tuarna hi mihring sualna avanga lo awm nge, Pathianin min tuar tir thin em ni ? Lo ni ta sela engvang nge? tih zawhna harsa tak tak chu hrilhfiah a ni ta a ni. JOBA NATNA: Joba Natna hi Bible hrang hrangte chuan hetiang hian an sawi hlawm a:  KHAWIHLI HNAI NEIA VUNG; ABP, AKJV,ASV, Bishops, ARV2005, BSV, CAB, Brenton, Coverdale, Geneva, Great, KJV, Matthew, LXXE, RNKJV, UKJV, HBS, IHOT...

KOHHRAN PASARIH HNENA LEHKHATHAWN (Thupuan. 2;1 - 3;22 )

Mahmuaka Chhakchhuak   EPHESSI   (33 AD - 100 AD) Ephessi tih awmzia chu ‘Duhtak‘ tih na a ni. Asia Minor-a khawpui ber leh pawimawh tak a ni. Kaster luichhuaha awm a ni a, tui kawng leh khawmual kawng in a chhun sung a, a pawimawh em em a ni. Sumdawnna hmun pawimawh tak a ni bawk a, Ephessi khuaah hian Juda tam tak an awm a, Philosophy thiamna lamah te thurochhiah a ngah a ni. Tin, Ephessi khuaah hian Diani (Artemis) Temple a awm a, hmanlai chuan khawvel thilmak ber pakhata an sawi a ni.                  Tirhkoh Paula rawngbawl khan Ephessi khuaah hian tumhnih a kal a, a kal hmasak zawkah chuan Priskili leh Akuila te a hnutchhiah a (TT. 18;19), a hnu deuha a kal leh chuan kum hnih leh thla thum zet a cham nghe nghe a ni. He khua hi milem biakna hmunpui tak a ni chungin Tirhkoh Paula thusawi chu a sawt hle mai nghe nghe. A zin vawithumna ah chuan a haw lama Jerusalem a panna kawng ah Miletti khua atangin Ephessi khuaa kohhra...

CHRONOLOGY OF THE BIBLE

2166 Abram-a pian kum 2091 Abram-a Kanaaan a luh kum 2066 Isaak-a pian kum 1991 Abraham-a thih kum 1929 Jakob-a Harana a tlanchhiat kum 1915 Joseph-a pian kum 1898 Joseph-a, a unau ten Sala an hralh kum 1886 Isaak-a thih kum 1885 Joseph-a Aigupta rama roreltu a nih kum 1876 Jakob-a te chhungkua Aigupta rama an kal kum 1859 Jakob-a thih kum 1805 Joseph-a thih kum 1526 Mosia pian kum 1446 Aigupta atanga Israel chhuah kum 1406 Isreal ten Kanaan an thlen kum 1375 – 1050 Rorel tute rorel hun chhung : 1367 - 1327 Othiniel-a 1309 – 1229 Ehud-a 1209 – 1169 Deborah-i 1162 – 1122 Gideon-a 1105 Samuel-a pian kum 1078 – 1072 Jeptha-a 1075 – 1055 Samson-a  LALRAM PAKHAT HNUAIA AN AWM HUN CHHUNG ; 1050 – 1010 Saula rorel hun chhung 1010 – 970 David-a rorel hun chhung 970 – 930 Solomon-a rorel hun chhung LALRAM INTHEN HNU ; JUDA LALRAM (Lal te / Zawlnei te) 930 – 913 Rehoboam-a 910 – 869 Asa-a 872 – 848 Jehosaphat-a 855 – 840 Obadia-a 853 – 840 Jehoram-a 841 – 835 Athalia-a 835 – 79...

BIBLE I ZIR ANG U

BIBLE HI ENGE ; Bible hi Lehkhabu 66 infin khawm a ni a, Mi 40 velin kum 1600 chhunga an ziak a ni. Bible tih hi Latin tawng a niin Greek tawng chuan ‘bi-bli’a‘ tih a ni a, chu chu ‘Lehkha bu te‘ (books) tihna a ni. Lehkhabu ziak hmasak ber chu Genesis bu hi a ni a, Mosia’n a vaihna tantirhna hmun atanga BC 1657 - 1513 chhunga a ziak a ni. Bible ziak tu te hi mi hrang hrang ; Lalte, Zawlnei te, Puithiam te, Mifing te, Chhiahkhawn tu te, Rorel tute, Isua unau te, Isua zirtir te, leh Damdawi lam thiam te ziak a ni a, hmun hrang hranga an ziak a ni. Bible hi tawng chi hrang hrang pathuma ziak a ni a, Thuthlung Hlui bu te hi a tir ah chuan Hebrai tawnga ziak a ni a, Thuthlung Thar bu te hi a tir ah Greek tawnga ziak a ni bawk a, Aramaic tawnga ziak pawh tlem a awm bawk a, chung te chu ; Thuthlung Hlui ah Gen. 31;47, Jer. 10;11, Ezra. 4;8 - 6;18, 7;12;26, Dan. 2;4 - 7;28 te hi a ni a, Thuthlung Thar ah chuan ‘Talitha Kumi (Mk. 5;41), Ephatha (Mk. 7;34), Eloi, eloi, lama sabakthani (Mk...

BIBLE THU INKALH ANGA LANG TE

1. Genesis. 12;7 = Plural  Galatia. 3;16 = Singular  Sawifiahna ; Gen. 12;7 thu hi RSV leh KJV te chuan ‘decendants’ a hmang a, chu chu pakhat aia tam sawina a ni a, NIV chuan ‘Offspring’ tiin pakhat chauh sawina a rawn hmang ve leha, hei hi a dik hmel zawk a ni. A chhan chu Gal. 3;16 ‘.......meaning one person, who is Christ’ a ti a, chang 19-ah chuan ‘.......Untill the seed to whom the promise referred had come,’ ti a a rawn sawi leh vang a ni.   2. ARONA THIHNA TLANG KHAWIAH NGE ?  Numbers. 20;22 = Hor tlang  Deut. 10;6 = Mosera tlang  Sawifiahna ; Kanaan ram pana an kal laiin Mosia leh Arona te chuan Lalpa lung an tih awih loh avangin Lalpa’n kanaan ramah luh a phallo a, Mosera-a an kal lai chuan Mosia chuan Arona chu Hor tlangah a hruai chho a, tichuan a thi ta a ni.   3. ABRAHAMA KOHCHHUAHNA HMUN ?  Tirhkohte. 7;2 = Ur (Messapotamia ram)  Genesis. 12;5 = Haran  Sawifiahna ; Ur khuaa...