Posts

KA THLARAU-IN KRISTA AH CHAUH

Mahmuaka Chhakchhuak Feb. 1, 2026 He hla phuahtu Ch. Pasena hi Vai len tirh kum 1893-ah khan Khamliana khua Lunglengah lo piangin a pianpui hming tak chu Chawngnghilhlova a ni. Naupang tai tek, sen ver vawr a nih ṭhin avangin ‘Pasena’ an ti a, a pu hlen ta a. Kum nga mi lek a nih laiin a nuin a boralsan a, Khawrihnima A AW B a zir laiin Zosaphluia’n Aizawl lamah a hruai phei a, Zosapte chawma awmin kum 1907-ah Lower Primary a zir zo a, kum 1910-ah Middle zo lehin kum 1913-ah Silchar aṭangin pawl sarih a zir zo leh a ni.  Chumi hnuah chuan Mizoramah rawn hawin Zosapte ṭanpuiin kum 1914 – 16 chhung chuan Inspector of Schools-ah a ṭang a, kum 1917-18-ah Head Interpreter niin France ramah a kal. Kum 1924-25 chuan Zosap Missionary Kittie Lewis-i pa, Sir Herbert Lewis, MP chawmin Sap ramah lehkha a zir a, ‘Diploma in Education’ a zo.  Hetia London-a kum khat lai lehkha a zir lai hian Biak in pakhata an inkhawmnaah thu an sawi tir a. Inkhawm banah chuan Mary Winchester (Zoluti) chuan...

JFA'N MIZO BIBLE A DUHKHAWP LOHNA - II

Mahmuaka Chhakchhuak Jan. 22, 2026 Mizo ṭawng chungchangah hian dik ber pawh hriat theih loh turin kan hman dan a in ang lo thluah mai a, khawi ber hi nge dik ka hre thiam lo fo ṭhin. Mizo ṭawng hi a har hrim hrim bawk a.  Mizo ṭawng hi ṭawng hausa niin a mawi em em bawk a. Chutih rualin ṭawngkam thu mal hman bikna nei pawh a awm nual a: Ran kan vulh a, ramsa erawh kan vulh loin kan khawi thung. Ui kan vulh a, Ar kan vulh bawk a, Vawk kan vulh bawk a, Zawhte kan vulh bawk laiin Sava erawh kan vulh loa kan khawi thung.  Chutiang zelin Sakhite, Savawmte pawh kan khawi zel bawk ṭhin. Hetiang bawk hian kan thlai huanah Ar lo awm sela kan huanah Ar a chhuak kan ti ngai lo a, kan huanah Ar a lut kan ti ṭhin. Sanghal erawh lo awm ve thungin hnuhma tam tak lo hnutchhiah ṭeuh ta sela Sanghal a lut kan ti lo ang a, Sanghal a chhuak kan ti thung ang. Chaw leh chaw hmeh kan chhum laiin Bal erawh kan mung thung. Hetiang hian thil dang tam tak sawi tur a awm ang a, heti chin ringawt aṭang p...

KUM 98-A UPA MI HLU PAHNIHTE

Mahmuaka Chhakchhuak Nov. 4, 2025 Kum upat hi zahawmna a ni kher chuang lo a, an hunlaia midang tana inhmang nasa leh midang tana ngaihtuah hmang a, thil ṭha titute hi mi zahawm an niin chutianga kum tam tak thlenga damte chu an zahawm a, an hlu telh telh ṭhin. Tun hunah kan zinga kum upa tawh tak chunga min la dampuitu zingah mi pahnih; J. Malsawma leh Rev. Dr. CL. Hminga te hi kum 1927-a piang ve ve niin kumin, 2025-ah hian kum 98 an ni a, Pathianin hriselna ṭha pe zelin kum Za min dampui ngei sela a duhawm hle. An ni hi Zofate tana an hnathawh tawh leh an hlutnate hi kei aia sawi tur hria an awm tih hre reng chungin famkim lo takin han sawi ila a ṭha ang e. J. MALSAWMA: J. Malsawma (Thanpuii Pa) hi kum 1927 January 18 khan Mizoram hmar lam Lungsum khuaah lo piangin a hming bula ‘J’ a dah hi ‘Jehova’ tihna a ni. A pa chu Lianhnawka Hmar Lawitlang a ni a, a nu chu Darlianthangi a ni. An khuaah zirna a awm loh avangin Sakawrdai-ah zirna bul a ṭan a, kum 1948-ah Matric a pass a, kum 195...

ZAWLNEITE SIKUL

Mahmuaka Chhakchhuak I Samuel 19:20 thu kan chhiar chuan Zawlnei pawlho awm thu leh Samuela chuan a lo zirtir ngei thu kan hmu a, Samuela hi zirtirtu a ni a, Puithiam leh zawlnei a ni bawk. He an inzirtirna khua hi Rama khua a ni a, Rama tih hi ‘Hmun sang’ tihna a ni a, Ramathaim – Zophim tiin an sawi bawk thin a ni. Bible-ah hian Rama tih hi hmun thum laiah kan hmu bawk a (Jos 19:36), (3) Asera ram ri bul khua (Jos. 19:29). Tichuan, kan sawi Rama khua erawh hi chu Ephraim tlang rama awm a ni thung a, zawlnei Samuela pianna khua leh a hun tam tak hmanna hmun a ni (I Sam. 1:1, 19, 2:11, 7:17). He khuaah hian Samuela awmna khua leh kan sawi ‘Zawlnei Sikul’ awmna bik tak erawh chu Naioth an ti bik a ni. I Samuel 10:5,10 thu kan chhiar chuan Saula nunah Gibea hmuna Pathian tlang, Philistia sipaiho hmun an tihah zawlnei hi perhkhuang te, khuangte te, phenglawng te, tingtangte kenga thu sawi dual dualna hmun kan hmu bawk a. Rama hmuna mi nen hi chuan a inang lo va, ngaih fin loh tur  a n...

JF-A'N MIZO BIBLE A DUHKHAWP LOHNA - I

Mahmuaka Chhakchhuak Jan. 23, 2026 Mizo Bible pum (Old & New Testament) chu kum 1959-ah a buin chhuak. Kum 1956-ah Thuthlung Hlui lehlin zawh a ni a, chumi hma kum 1899-ah Chanchinṭha Luka ziak chu lehlin alo ni tawh bawk. Zofate zinga thu leh hlaa kan mi hmasa Joseph Francis Laldailova chu Jan. 9, 1925 thla bial lai zirtawp tuk ni chhuah rualin a rawn piang a. A pa hi Peter Thangphunga Chhakchhuak niin a nu hi Agnes Saichhungi a niin unau 14 zinga pathumna a ni. June 6, 1925-ah Mizorama Roman Catholic dana baptisma chang hmasa ber niin a nun pumpui kha Sakhuana nen a inhlat tak tak ngai lo a, a nun leh Sakhuana hi a inzawm tlat emaw tih mai tur a ni. Kum 1935-ah Chitagong lama zir turin Father Godfrey  chuan a hruai a, hei hi a nun bulṭanna atan pawimawh tak a ni a. Hnam dang karah awm ni mahsela exam vawi 22 an hmachhawnnaah vawi 17 zet pakhatna niin Zoram lama a kir leh hnuah pawh 'Mi bik' a nihna chu hriat chhoh a ni ta zel bawk a. Kum 1943 November 12-ah Royal Indian A...

HUN HMASA LAMA MIZO INNEIH DAN

~Mahmuaka Chhakchhuak Feb. 19, 2022   Kan pi leh pute khan Inneihna hi an lo la thutak thin hle a, kan tunlai hun nen chuan in ang lo tak hi a ni. Nula leh tlangval inngaizawngte ngei pawh a ruk tak meuh meuhin an inngaizawng a, zana tlangvalin a ngaihzawng nula a rim pawhin inleng dangte hriatthiam theih miah loh turin leh ngaih bel theih loh tur hian an inthup thin a, takchhap kilah emaw a thuin midang tana hnawksakin a awm ngai lo. Nu leh pate tan pawha mitkhamna tur a awm ngai lo a, tunlai hun anga a fala inhmuhna hunte pawh hi an nei ngai meuh lo. Amaherawhchu thlawhhma neihna hmunah erawh chuan an inlawm thinin hna an thawk tlang thin a, chutiang chuan midang hmuh lohin inkawmna hun an nei zawk thin. Chutianga nula leh tlangval an lo inhmangaih chuan thup reng theih erawh a nih bik ngai loh avangin tlangval zawk chuan a nu leh pate hrilhin palai an tir thin a, palai chuan thuhnuairawlh takin nula nu leh pate hnenah an nula chu an duh thu chu sawiin khawngaih thla la tak turin...

AIM IN LIFE

Mahmuaka Chhakchhuak Jan. 1, 2026 "Aim in Life" awmzia chu Mizo ṭawng chuan Dam chhan tiin sawi ila a fiah ber mai awm e. Sap ṭawng taka 'What is your Aim in Life?' tih chu naupan lai chuan Doctor, Engineer, Officer, Pastor tihtein kan chhang ṭhin a, ropui riauin kan hria a, a nihna takah chuan chutia chhan chu a dik tawk chiah lo. Chungte chu a dam chhan tihpuitlin theihna tura a rahbi chauh a ni. Mi pakhat chuan MLA nih a tum a, hun rei deuh hnuah chuan a tum angin a MLA thei ta. Nimahsela MLA niha tih tur leh mipui tana rawngbawl dante chu a ngaihtuah thlen phak loh avangin MLA nih chu a hlim tawkin a lungawi em em a, a bial mipuite phun thawm chu an sual vang hrim hrimahte ngaiin kum nga chhung chu amah thlang tlingtute nen an inngur tluan zak a ni awm e. Mizo zingah hian dam chhan nei lo tam tak kan awmin a rinawm. Tlangvalin nula chu a damchhan emaw a ti tlat a, ṭhenkhatin B.A, M.A te chu an damchhan emaw an ti bawk a. Eizawnna hna hi dam chhan a ni lo a, damchh...

KUM THAR ATANA INBUATSAIHNA TUR

Mahmuaka Chhakchhuak Dec. 31, 2025 1. LEHKHABU ZIAK RAWH Lehkhabu pakhat pawh la ziak lo i ni ang, a nih loh pawhin lehkhabu lo ziak tawh ṭhin i ni thei e, he kumtharah hian lehkhabu ziak ngei turin ka ngen duh che a ni.  Chetan Bhagat hi i hriat tawh ngei ka ring a, India khua leh tui tan chuan hriat loh rual a ni lo e tiin sawi ila a tawk rih mai awm e. He pa pui roh hian a lehkhabu pasarihna - Half Girlfriend tih bu a tihchhuah dawn, ala tihchhuah hma thla khat velah khan Flipkart chuan Times of India phek hma berah 2.4 crore sum thapin chah lawk theih a ni thu an chhuah a. An advertisement atana sum senral hmu chhuak turin Bhagat-a lehkhabu hi copy nuai nga an hralh ngei a ngai tih pawh an hre vek. Chu lehkhabu chu an vawikhat chhutah copy maktaduai khat an chhut tir a nih kha.  Ropui tak hi a ni ringawt Chetan Bhagat hi chu nang leh kei atan hi chu khi-ah, khi-ah a ni ringawt a, el phak rual a ni lo. Nimahsela he kum 2026 lo thleng turah hian lehkhabu pakhat tal chu zia...

C. ṬHUAMLUAIA POLITICS ZINKAWNG

Mahmuaka Chhakchhuak Sept. 25, 2025 Thu leh hla lama kan mihriat langsar tak C. Ṭhuamluaia kha a politics zinkawng erawh kan ngaihven vak lo emaw tih mai tur a niin a hunchhung rei lo deuh mahsela politics lama a chanchinte hi chhinchhiah tlak tak a ni.   Mizorama Political party ding hmasa ber Mizo Union chu kum 1946 April 9-ah dingin a din tirh aṭangin zoram pumah boruak an nei lian nghal hle a. A kum leh mai, kum 1947 July 5-ah United Mizo Freedom Organization (UMFO) chu a ding ve nghal bawk a, UMFO hi Zalen pawl tia hriat lar a niin chutiang chu an sawi dan ber pawh a ni. C. Ṭhuamluaia pawh kum 1950-ah chuan B.A zir zoin Lunglei High School din tharah chuan kum 1951 aṭangin Asst. Headmaster a ni a, Ch. Saprawnga chu Headmaster a ni. Chutih lai chuan zirtirtu tan pawh politics lama langsar taka kal remtih ala nih avangin a ni pawh sawmtu a neih tak rengah chuan hnar har a ti viau mai a. C. Ṭhuamluaia pa, Lalnghina chu Mizo Union a nghet tak a ni chung chuan Zalen pawl chu a...

TACHHIP ARSI ÊNG

Mahmuaka Chhakchhuak Oct. 26, 2025 Tachhip aṭanga Kaphleia’n eng mawi tak a rawn chhuah kan hria a, chu eng mawi tak chuan Zoram pum a enin vawiin thlengin chu eng chu kan la hmuin lawmna min rawn thlen a.   Chalchhingvunga Chhakchhuak leh Chuaizovi te fa hmingkoh Kaphleia kha kum 1910, January ni 10-ah Aizawl-Sialsuk kawnga Ṭhiak khuaah a piang a. An unau hi paruk an piang na a, pahnih erawh chu an sen laiin an boral hlauh a, dam puitling chho ta chu pali niin, Kaphleia hi mipa awmchhun a ni a, an upat dan indawtin: Kaphleia, Darringaii, Laldinthangi leh Hualziki te an ni a, tunah erawh chuan an unau zain mual an liam vek tawh a.  Kaphleia pa hi Dak la (mail runner) a ni a, Kaphleia te unau pian hma chuan Sialsuk bul Hauhuktar-ah an awm ṭhin a, heta ṭang hian Sialsuk ah chhungkuain an pem a, pa ber hna avangin Ṭhiak khuaah an pem leh a, he hmunah hian Kaphleiate unau za hi an piang vek nghe nghe. Tin, Ṭhiak aṭang hian a pa hna avang bawkin kum 1927 khan Tachhip-ah an pem...