Posts

KHAMI NI KHA

Mahmuaka Chhakchhuak June 27, 2025 Kum 1966 March ni khat zing lam, February ni 28 zanlai a pelh tawh khan Mizo National Front (MNF) Party chuan Mizoram Independence a puang ta rup mai a, khata ṭang khan Mizo District chu Rambuai kan lo ni ta a.  Chutianga MNF Party-in zalenna an puan tak avang chuan India sorkar chuan MNF Party chu sorkar laka helah ngaiin India ram chhûnga Inthlanna hrang hrang - VC, MDC, MLA leh MP - a enga mah chuh thiang lo party an lo ni ta a, ramhnuai mi, underground tih an ni. Kum 1966 aṭanga kum sawmhnih chhunga Mizote'n kan tuarna râpthlâpzia kha a hun lai kha chuan sawi hrehawm tak a ni;  Sialkal tlang dunga awm Selam khua chu Kawlbema khawm tura tih a ni a, Khuangphaha awm phawt turin India sipai chuan thupek an chhuah a. Kum 90 laia upa Pi Nemthangi chuan pasal a sûn tawh a, a fanute’n pasal an nei vek tawh bawk a, naupangho chauh a awmpui a. A chhungte hnenah chuan ‘Kei zawng lam hla kal thei pawh ka nih tawh loh hi, awmna apiangah hnawksak ka ni...

GENERATION GAP

Mahmuaka Chhakchhuak April 15, 2025 Generation Gap tih hi Mizo ṭawnga dah dawn chuan ‘Chhuanthar beng tla lo’ kan ti dawn nge ‘Chhuan mang’ kan ti zawk dawn pawh ka hrethiam chiah lo a, in duh dan ang angin Mizo ṭawngin lo dah ve mai teh u. Ni reilote kal liam taah khan Lehkhabu tlangzarhna hmunah hian chanvo pawimawh tak ‘Lehkhabu thlirzauna’ hun changin duhsakna ka dawng a. Mi sawm nga vel lai tur hi kan kalkhawmin thalai deuh vek kan ni bawk a, a nuam hle. Chutia mipui hmachhawn zawnga ka din a, thu ka sawinaah chuan ‘Thanpuii Pa’ hming pum hi ka zawt thut mai a, tumah chuan min chhang lo a, a hnu deuhah chuan ‘Sialton Official’ ziaktu hming ka han zawh leh chuan min la chhang thei chuang lo a, inhriat loh pawhin rinthu talin min han chhang teh u ka ti pawh chuan tumah rengin min chhan an tum lo a, an ngawi ṭhup mai a, mak ka ti hle mai. Thu leh hla lamah hian Mizote hian kutchhuak kan neihna hi ala rei hauh lo a, kan Novel neih hmasak ber Hawilopari kha kum 1936-a ziak a niin a pah...

ZAHAWMNA

Mahmuaka Chhakchhuak Nov. 24, 2024 Hmun pakhata mitthi vuina hmunah hian pa pakhat hi a rawn kal a, hla tak aṭang chuan ‘Saw pa saw kan veng mi hausa a nih saw’ an lo ti a, a rawn thleng a, ṭhutna an lo kian mawlh mawlh hlawm mai chu mak ka ti kher mai. A hausak avanga ṭhutna ken ngai turah ka ngai lo a, midang kian chuang loa a ni, rem lo chung chunga ṭhutna ken kha ka hriatthiam loh lai tak chu a ni a. Hausak avanga an laka hawihhawmna lantir tur tih hi India danpuiah a awm ka hre lo a, Mizo danah a awm ka ring bawk lo a, YMA danah phei chuan a awm ka beisei lo leh zual a, khawi lai tualchhung danah pawh a awm ka beisei hek lo. Keimahni thinlung dik lohna avangin an hausak avanga uchuak taka zahna lantir mai chauh kan ni.  Zahawmna hi mi ṭhenkhatte chuan sum leh pai neih leh neih loh lama teh tur emaw tiin mawi leh mawi lo pawh thlu loin sum leh pai kan um a, kan zawng a, pulpit tlanga keimahni thusawi ngei pawh zawm hman loin khua kan hmu ta lo chu a nih hi! Ṭhenawmte’n washing ...

SOCIAL MEDIA LEH MIZO ṬAWNG

Mahmuaka Chhakchhuak July 26, 2024 Social media huhangin min luhchilhna pawh kum tam ala nih hmain social media chuan kan nitin khawsakna kawng hrang hrangah hmun pawimawh tak a chang hman der mai. Engkima engkimah social media kan hmang ṭangkai tawhin Pathian rawngbawlna atan kan hmang a, Politics khelhna hmanraw ṭangkai takah kan hmang bawkin sumdawnna hmun ṭangkai tak a ni bawk a, eisiam inzirtirna atan kan hmang bawkin kawng engkimah kan hmang ṭangkai a ni ber mai. Chutiang taka kan hman ṭangkai mek lai chuan kan ṭawng hman ber leh hman mek Mizo ṭawng erawh kan hmang duhdah hlawm hle mai a, a ṭhenah phei chuan awmze hriat theih hauh loh tur khawpin kan hmang duhdah bawk a, a pawi hle.   Heti taka social media-in min luhchilh hma kha chuan Mizo ṭawng hi kan la hmang uluk viau ṭhinin a hriat a. Kan mi hmasate khan Mizo ṭawng hi an lo humhalh nasa hle ṭhin bawk. Print media emaw chauh kha ala nih bawk avangin kan ziakmite reng reng khan Mizo ṭawng dik thei ang bera ziakin hna...

CHIEF MINISTER HNENA LEHKHATHAWN

Mahmuaka Chhakchhuak June 15, 2025 Ka pu, chibai ka bûk a che.  Ram leh hnam hmasawnna tura ram i vei dan hi kan hre tam hauh lo nain kan hriat chinah ringawt pawh kan chhuang che a, a hun chhung sawi pawhin ram i veina chin hi a rei ta hle mai a, kum sawm li hial a tling tawh awm e. Hetiang taka ram i veina chu chunglamin a hriatpui che a nih ngei anga hei tunah chuan mawhphurhna lian tak ilo chelh ta a, i lakah beisei pawh kan nei sang hle. Khawvel ram hrang hrangte kan thlirin hruaitu pakhat avanga ramin hma a sawn theihzia kan hria a, hruaitu tha an neih avanga ramin hma a sawn dan sawi tur tam tak a awm. Singapore ram kan sawiin Lew Keun Yew hming sawi rik lohtheihloh a ni a, China sawiin Chairman Mao, Cuba sawiin Fidel Castro, chutiang zelin Bihar state hmasawnna pawh Chief Minister Nitish Kumar vang a ni tih tumahin kan hai lo ang. Kum 2005 atanga chawlh awm loa vawiin thlengin Bihar mipuiin an la mamawh a ni chek ang a, ram leh hnam tana a hnathawh avangin tum riat zet chu ...

HMATIANG SAWNIN

Mahmuaka Chhakchhuak May 25, 2025 Zofate tana hmel mawkna lian tak chu kan hnam lungphum sawinghina a awmna hi a ni. Hnam dangin an neih ve loh leh kan hnam bil liau liaua kan lo neih reng thin Aia upa zahna leh Tlawmngaihnate pawh tunah chuan hmuh leh hriat tur a awm tawh meuh lo a, tun hma lama “Chhawrpial run i iang e” kan lo tih ṭhin kha tunah chuan suangtuahna mai chauh a lo ni zo ta! Hnam kalphung a danglam a, kan vantlang nun a lo inthlak bawkin kan sakhuanna ngei pawh chuan hnuhnang a nei thei ta meuh lo zawng a nih hi. Lungphum tih hi Sap ṭawng chuan ‘Foundation’ tih a ni a, foundation hrilhfiahna chu pathum awmin: Organization, Base or Starting point tih leh Concept or Principle tihte hi a ni. Heng pathum zinga kan han sawi uar duh ber chu Concept or Principle hi a niin eng thil pawhin ruangam a din dan leh a nihphungte a vawn reng theihna tura thurin nghet tak neihna tiin sawi ila a fiah thei mai awm e. Chumi chu pawl zawng zawngah leh a huhoa thiltihna reng rengah a pawimaw...

PU RAWNA PADMA AWARD DAWN LAWMPUINA

Mahmuaka Chhakchhuak May 29, 2025 January 24, 2025 India Republic Day hma chiah, Inrinni tlai lamah chuan Home Ministry aṭanga thuchhuak, India mipui tam takin kan ngaihven leh a bik takin Mizoram mipui thinlung rawn nghawrnghing dawttu leh Zoram hmun hrang hranga awmte’n a ruala kut kan ben rual thupna awm chu Padma Award dawng thei tura hming puanchhuah mi 139 zingah Renthlei Lalrawna hming tel ve chu a niin May 27, 2025 (Thawhlehni) zan dar rukah khan he chawimawina hlu tak hi India President Droupadi Murmu hnen aṭangin a dawng a ni.  Hetiang hian a dawngtu tur hming zawng zawng nen tarchhuah nghal a niin chungte chu: Padma Vibhushan – 7 Padma Bhushan – 19 Padma Shri – 113 Padma Award hi chi li awmin India ram civil mite chawimawina chi li zingah hian Bharat Ratna hi sang berin Padma Vibhushan, Padma Bhushan leh Padma Shri-te chuan an dawt a. Kum 1954 atanga Padma Award hi buatsaih tan a niin January 2, 1955-ah khan hlanna neih hmasak ber a ni a, President of India chuan Rashtra...

NGAIDAM LA, THEIHNGHILH RAWH

Mahmuaka Chhakchhuak March 30, 2025 Kum 1975 January 13 tlai lam dar li vela IGP, DIG leh SP te kahhlum an nih vang chuan Mizoram chu a thim lehzualin mipui nunaute tan ngei pawh pawn chhuah ngam loh khawp hialin boruak a rit a. India Prime Minister Indira Gandhi chuan June 25 zanlaiah India ram pum huap turin “Emergency” a puan bawk avang chuan boruak a ralmuang lo hle. Emergency puan lai hian India ram hmun tam takah Congress nilo Party dang hruaitu tamtak man an niin Chanchinbu mite ngei pawh an thuchhuah zawng zawng endik sak an ni bawk a, kum 1977 March thlaa Emergency hlih a nih thleng khan Party hruaitu Jail-a khung engemawzat an awm. Maintenance of Internal Security Act (MISA) dana man kha mi 34,988 chhinchhiah an niin Defense and Internal Security of India Rules (DISIR) hnuaia hren beh mi 75,818 lai an awm bawk. Political Party hruaitu man zingah hian Jail tang rei tak tak an awm a, chungte chu: Jayaprakash Narayan, Moraji Desai, AB. Vajpayee, LK. Advani, George Fernandes te h...

MIZO HNAM NUNPHUNG (Culture) LEH KRISTIANNA

Mahmuaka Chhakchhuak July 26, 2024 Mizo hnam nunphung hi kawng tam taka sawi tur a awm thei ang a. Pi leh pute aṭanga vawiin thlenga kan la chhawm nun reng kan hnam nunphung ṭha tak takte hi chi hrang hrang sawi tur a awm thei ang. Tlawmngaihna nunpui tlattu kan nihna zawnah phei chuan kan hnam nunpung hi thui tak sawi tur a awm thei bawk ngeiin a rinawm a. Kristian kan nih hma leh nih hnua kan hnam nunphung hi sawi kim sen a nih loh rualin sawi vek theih loh chin pawh a awm bawkin a rinawm avangin a pawimawh zual han sawi ila a ṭha ang e. Mimal, chhungkua leh khawtlanga Mizo hnam nunphung hi chi hrang hrang sawi tur a awm a, hnam chhuanawm leh hnam ropui tak kan nih ṭhinna zawng zawng hi reilote chhunga sawi zawh sen mai chi pawh a ni hauh lo ang. Thlawhhma neia eizawng kan niin kumtina lo vat a, vawi thum vawi li hlo thlo ṭhin kan ni bawk a. Chutianga kumtin kan hnathawhna hmunah chuan Mizo nih hi a nuam ṭhin a, Mizo nih hi a hlutna tam tak sawi tur a awm. Lawm rawih chungchang ringa...

RAM HMASAWNNA TURA HRUAITU PAWIMAWHNA

Mahmuaka Chhakchhuak Feb. 5, 2025 Pawl leh Kohhranah hruaitu an pawimawh ang bawkin ram hruaina kawngah ngei pawh hruaitu pawimawhna hi alo sang hle ṭhin. Naupan lai aṭang rengin tupawh mai hian hruaitu hnung hi kan lo zui duh khawp mai bawk a, Primary School kan kal lai hian kan ṭhian zinga upa ber leh min kikawitu ber hian pangang nung lai hi manin hmuihmul lem angin a vuah a, chuti chuan hmeichhe ho a tihṭhaih ṭhin a, an ṭe teng tung ṭhin a, chu chu keiniin nuam kan lo ti a, chawlhlawk leh hun remchang apiangah chuan pangang zawngin kan hmui chungah hian kan dah ṭhinin hmeichhe ho kan chhaih rak ṭhin. Khatianga hmuihmul anga pangang dah kha kan huaisen vang a ni bik reng reng lo a, kan boss berin hlauhna nei miah loa a dah ngam kha chuan thei ve turah kan inngai a, pangang hmul ngah chite thlengin kan dah ngam ve phah mai ṭhin a. Hruaitu berin a tih ang ang chu a hnungzuite tan chuan tih ve ngei ngei zel kha kan mawhphurhna a ni mai a, hmarcha pum hmawmte pawh kan lo ngam phah zel m...