Posts

KAN MI HMASATE THAWM

Mahmuaka Chhakchhuak June 3, 2025 An hming chauh kan hriat a, an chanchin tawite kan hriat ringawt hi mi eng emawzat an awm a, chungte avang ringawt pawh chuan tuma hrilh hranpa pawh ngai loin mahni awmhmunah “Mizo” nih hi nuam kan lo ti ve em em thin. A bik takin Mizoram pawn lama an sulhnu emaw anmahni hriatrengna hmun buatsaih alo awm ngat phei chuan hnam dang lakah kan inchhuang thin hle a, kan hlim veng veng thin. Meerut (Uttar Pradesh) khawpuia Swami Vivekananda Subharti University chuan Zalenna sualtu pasaltha Darthawma chawimawinan an University-a kawng pakhat chu Darthawma Road tiin kum 2016 khan an lo vuah tawh a. Mizo zinga ram pawna huaisen chawimawina dawnga kawngpui hming puttir hmasa ber a ni. A pahnihna atan pawh kum 1971-a India leh Pakistan indo kum 50-na chu kum 2021 chuan Punjab khawpui, Kapurthala Cantonement-ah ropui taka a lawmna siam a niin chutah chuan Colonel John Zama chawimawina atan Cantonement chhunga khawng thlur sung zinga pakhat chu Capt. John Zama Road...

POLITICAL LEADER ṬHA

Mahmuaka Chhakchhuak April 24, 2025 Revolution is not a dinner party, nor an essay, nor a painting, nor a piece of embroidery; it cannot be so refined, so leisurely and gentle, so temperate, kind, courteous, restrained and magnanimous. A revolution is an insurrection, an act of violence by which one class overthrows another.  — Mao, February 1927 Mizote hian Political Leader ṭha kan la nei mumal lo hle mai a, tuna kan neih tawh leh neih mekte zingah hian Leader ṭha kan la nei hauh lo e tih lam ni loin mual liam tawh leh la dam zingahte hian a hnam pum anga chhuan tlak tur hi chu kan la nei meuh lo tiin sawi ila a dik thei mai awm e. A chhan ber chu Ram aia mahni pumpui an lo hmangaih zawk ṭhin vang a ni thei ang. A tu bik sawisel erawh kan ni hauh lo a, tun hnua an chanchin kan chhiar leh kan hriat hian Brig. T. Sailo leh Pu Ch. Chhunga kha an hunchhung rei lo mahsela fakawm ber awm e a tih theih a, HK. Bawichhuaka chanchinte pawh a ngaihnawm ngawt mai. Khawvelah Revolutionary Lead...

Dr. RT. HNIALUM

Mahmuaka Chhakchhuak Dec. 15, 2024 Google-ah ‘RT. Hnialum’ tia kan han search chuan ‘R.T. Hnialum is a member of the Executive Committee of the Pawi District Council in Mizoram. He has also co-authored a research paper on the Pawi-Lakher Regional Council’ tih alo inziak kulh a. A hnuai lawkah Incumbency chart of Executive Secretary Lai Autonomous District Council tih a rawn lang lehin a hmasa berah R.T. Hnialum chu 29. 4. ’72 – 21.11.’75 tih pawh fiah takin a rawn inziak bawk ang a. Chung hnuaiah chuan mizoramassembly.in link rawn lang lehin R.T. Hnialum, Addl. Secretary, Pawi Autonomous District Council tihte a rawn inziakin a hnuai lehah kum 2020-a Lawngtlaia Chapchar Kut hmannaa Dr. R.T. Hnialum chu Kut Pa atana an hman tur thu pawh chiang takin a rawn lang leh bawk ang.  Hetiang taka mi chhuanawm leh ropui tak chuan ṭumkhat chu min rawn be nawlh mai a, a hming a han sawi chuan ka phu zawk a, mak ka tiin ka hrilh hai lek lek zawk a, kum 94 miin kei min bia chu mak ka ti a, min b...

MIN LO AWP TAWHTU BAWRHSAP ṬHENKHATTE CHANCHIN

Mahmuaka Chhakchhuak July 16, 2025 Kum 1890 aṭanga Kumpinu sorkarin min awpah khan kan chunga rorelna nei tur a thuneihna nei turin Superintendent hmasa ber atan John Shakespeare chu dah a niin Lushai Hills District-a lal ber a ni a, a hna pui ber pawh lal leh lal inkara buaina chinfel, khua leh khua inkara harsatna chinfel leh chi leh chi inkara harsatna chin felte bakah dan leh thupekte kenkawh chu a ni ber mai. Amah hi mi rilru tha leh tluang tak a niin Mizo mipui zingah a cheng tam a, serh leh sang kan neihte ngei pawh a zah thiam em em ṭhin. Political Officer 6 leh Superintendent 31 kan nei hmanin chung zinga ṭhenkhatte chanchin i han sawi teh ang. A. Parteons (1893 – 97); A ni hian Mizoram a rawn chhuah veleh Serchhip leh Sailukawtah Out Post a siam a, Sailukawt hi hla phuah thiam Darpawngi awmna khua a ni. Kum 1895-ah Tlaikuangah kulh a siam leh a, a hun lai hian Mizoram Pioneer Missionary hmasa ber Rev. Savidge (Sap Upa) leh Rev. J.H. Lorrain (Pu Buanga) an lo chhuak a, Aizawla...

PASTOR THANKUNGA Chanchin

Mahmuaka Chhakchhuak April 17, 2025  Pastor Thankunga hi kum 1875 khan Saza khuaah a piangin a pa hming chu Khawtinthanga a niin a nu chu Chawngbuangi Chhakchhuak a ni. A pa hi hla phuah thiam niin pi leh pu atanga mi tha chhung, thangchhuah nu leh pa an nih avangin a hming pawh hi Thankunga tia sak a ni a. A pa hian in lama thang a chhuah hnuin ram lama thang chhuah a tum mek laiin kum 1899 khan Pathian thu a awi tak avangin ram lama thangchhuah chu a hman ta lo a, chhim biala Pathian thu awi hmasa ber a ni.  Thankunga hi tlangval hmelṭha tak leh pian thiam tak a ni nain nupui atana an biakte hi an rem thei mai ngai lo a, zankhat chu a mumangah chhum let but but karah hian awin ‘Darphawka lama tang apiang an him ang’ a rawn ti hi a hria a. A ni chuan ‘Kan chhungin Darphawka lamah kan tang ang’ tiin a auchhuak a, a han harh chuan mumang mai alo ni nain Darphawka fanu Darthuami chu nupui atana an bia a, an beisei ang ngei chuan alo rem ta mai bawkin kum 1898 chuan an innei ta a...

LEHKHA CHHIARIN NGHAWNG A NEIH THEIH DAN LEH KAN THATPUI THEIH DAN TUR

Mahmuaka Chhakchhuak Lehkha chhiarin nghawng a neih theih dan hi sawi tur tam tak a awm a. Hun kal tawh leh kan hun hman mekahte ngei pawh hian lehkha chhiarin nghawng a neih dan hi sawi tur tam tak a awm ang. Keini hriat ve phak chinah pawh lehkha chhiarin vantlanga nghawng a neih dante, a bik takin nula tlangvala nghawng a neih dan hi sawi tur tam tak kan hre hlawmin a rinawm. Cowboy bu (Cyclostyle-a her ngei kha) kan chhiar nasa thin hle a, kan thu chhiar chuan thinlung alo hneh thin hle bawk. Ram kala chhuah reng rengin kawng (Waist)-ah hruizen kan hreng a, chemte kan pai reng bawk a, mahni tawkah kan confi ve em em thin a nih kha. Ramsa hlauhawm chu sawi loh, Bawng kawlh pawh han tawk ta thut ila kan hmanruate chuan min chhanhim kher angem tih chu ngaihtuah ngai tak tur a ni. Kungfu bu kan chhiar pawh chuan min hneh hle a ni ang: Thiante hmuh laiin ka invawrhvir sual tawh a, thingphel ka hnek keh zo lo hi kut durh churh khawpin ka awm tawh bawk a, ka zawngchhang lo chiang viau. Ch...

MUAL LIAM TA SANGHLIRA COLBERT CHANCHIN

Mahmuaka Chhakchhuak July 8, 2025 Sanghlira Colbert hming hre lo chu mi tlemte an ni ang tih tur khawpa mi hriat hlawh leh kawng hrang hranga sulhnu nei a ni. A dam loh leh nat pawh hriat a nih loh kara a boral thu kan han hre ta mai hian mi a thawng hle mai a, July 7, 2025, Thawhtanni-ah khan vui liam a niin suntu leh ui-tu an thahnem hle. Sanghlira hian chanchin sawi tur a nei teuh angin a pa ngei pawhin chanchin thui tak sawi tur a nei a, a pa Hlunthuama Chhakchhuak hi Jan. 1, 1900-a piang niin kum 1914-a Thiltlang khuaa sikul lo ding tharah chuan luh a chak si a, a nu leh pate chuan an rem tih loh avangin an phal lo chungin a lut lui a. Sikul a luh hnu lawkah chuan Pathianthu a awi leh duh tlat avangin a chhungte chuan an hau nasa mai a. Nasa takin a vau a, a sam zial meh kawlh sakahte an vauin in atanga hnawhchhuahahte pawh an vau chung chuan Kristian-ah a inpe lui a. A chhungte pawh chuan an hnawtchhuak ta lem chuang lo a. Nakin lawkah pawh Pathian lehkhabu neih a chak leh em em ...

KRISTIANNA LEH HNAM NUNPHUNG

Mahmuaka Chhakchhuak May 29, 2025 Shri K. Saigal IAS, kum 1962-65 chhunga Aijal Deputy Commissioner kha a zinnaah ṭumkhat chu kawṭhalova a chau thut avangin zawn hawn a ni a. Mizo tlangval rualin an zawn a, taksa chau si a, rilru lam harh si chuan chutianga Mizo tlangval rualin tlawmngai taka an zawn chu ropui a ti a, Mizo tlawmngaihna chu mak a tiin Mizorama a awmchhung chuan mizawn nikhuaa an tlawmngaihzia a atchilh a ni ber mai.  Ṭumkhat chu tlawmngaihna hrilhfiah tur leh a zikchhuah dan (evolution) sawi hona a ruahman a, sawi hona hmunah chuan Pu Sangliana, HK. Bawichhuaka leh Allwyn Roberts, Aijal College Principal te chu an tel a. An zavai chuan Mizo tlawmngaihna lo zikchhuah dan chu an hriat ang angin an han sawi a, a tawpah chuan amah chuan “Mizote dinkhawchhuahna (survival) hi tlawmngaihna in chhawm nun zel leh zel lovah a innghat, in Kristian sakhua hian in hnam dinchhuahna turah kawngro thui tak a su dawn lo chauh ni lovin in hnam dinchhuahna ṭhanmawhbawkah a ṭang thei; ...

KHAMI NI KHA

Mahmuaka Chhakchhuak June 27, 2025 Kum 1966 March ni khat zing lam, February ni 28 zanlai a pelh tawh khan Mizo National Front (MNF) Party chuan Mizoram Independence a puang ta rup mai a, khata ṭang khan Mizo District chu Rambuai kan lo ni ta a.  Chutianga MNF Party-in zalenna an puan tak avang chuan India sorkar chuan MNF Party chu sorkar laka helah ngaiin India ram chhûnga Inthlanna hrang hrang - VC, MDC, MLA leh MP - a enga mah chuh thiang lo party an lo ni ta a, ramhnuai mi, underground tih an ni. Kum 1966 aṭanga kum sawmhnih chhunga Mizote'n kan tuarna râpthlâpzia kha a hun lai kha chuan sawi hrehawm tak a ni;  Sialkal tlang dunga awm Selam khua chu Kawlbema khawm tura tih a ni a, Khuangphaha awm phawt turin India sipai chuan thupek an chhuah a. Kum 90 laia upa Pi Nemthangi chuan pasal a sûn tawh a, a fanute’n pasal an nei vek tawh bawk a, naupangho chauh a awmpui a. A chhungte hnenah chuan ‘Kei zawng lam hla kal thei pawh ka nih tawh loh hi, awmna apiangah hnawksak ka ni...

GENERATION GAP

Mahmuaka Chhakchhuak April 15, 2025 Generation Gap tih hi Mizo ṭawnga dah dawn chuan ‘Chhuanthar beng tla lo’ kan ti dawn nge ‘Chhuan mang’ kan ti zawk dawn pawh ka hrethiam chiah lo a, in duh dan ang angin Mizo ṭawngin lo dah ve mai teh u. Ni reilote kal liam taah khan Lehkhabu tlangzarhna hmunah hian chanvo pawimawh tak ‘Lehkhabu thlirzauna’ hun changin duhsakna ka dawng a. Mi sawm nga vel lai tur hi kan kalkhawmin thalai deuh vek kan ni bawk a, a nuam hle. Chutia mipui hmachhawn zawnga ka din a, thu ka sawinaah chuan ‘Thanpuii Pa’ hming pum hi ka zawt thut mai a, tumah chuan min chhang lo a, a hnu deuhah chuan ‘Sialton Official’ ziaktu hming ka han zawh leh chuan min la chhang thei chuang lo a, inhriat loh pawhin rinthu talin min han chhang teh u ka ti pawh chuan tumah rengin min chhan an tum lo a, an ngawi ṭhup mai a, mak ka ti hle mai. Thu leh hla lamah hian Mizote hian kutchhuak kan neihna hi ala rei hauh lo a, kan Novel neih hmasak ber Hawilopari kha kum 1936-a ziak a niin a pah...